BRUSSEL – De Europese Commissie heeft volgens minister David van Weel van Justitie de betalingen aan Sierra Leone per direct stilgelegd. Met de maatregel wordt de druk op het West-Afrikaanse land opgevoerd om mee te werken aan de aanhouding en uitlevering van de voortvluchtige Nederlandse drugscrimineel Jos Leijdekkers, beter bekend als Bolle Jos.
Nederland probeert al langere tijd Sierra Leone ertoe te bewegen Leijdekkers aan Nederland uit te leveren. Het kabinet noemt zijn aanhouding en uitlevering een topprioriteit. Eerder probeerde Nederland andere EU-landen achter het plan te krijgen om Europese ontwikkelingssteun als drukmiddel in te zetten.
De financiële gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. De Europese Unie heeft voor Sierra Leone voor de periode 2021 tot en met 2027 in totaal 352 miljoen euro aan subsidies gereserveerd. Het geld is onder meer bestemd voor economische ontwikkeling, voedselvoorziening, energie, bestuur en maatschappelijke projecten.
Nederland voert druk verder op
Nederland dringt al maanden aan op strengere Europese maatregelen tegen landen die volgens het kabinet onderdak bieden aan zware drugscriminelen en onvoldoende meewerken aan hun arrestatie.
Tijdens een Europese top in juni spraken de EU-landen op Nederlands initiatief af meer actie te ondernemen tegen derde landen die drugscriminelen herbergen en internationale verplichtingen niet nakomen. Daarna bleef Den Haag aandringen op concrete gevolgen voor Sierra Leone.
In juli was er binnen de Europese Unie nog geen overeenstemming over het volledig stopzetten van de ontwikkelingssamenwerking met de overheid van Sierra Leone. Het Nederlandse kabinet bleef daarna lobbyen voor financiële druk.
Volgens Van Weel is inmiddels een volgende stap gezet en zijn betalingen door de Europese Commissie stilgelegd. Hoeveel geld hierdoor op korte termijn niet wordt uitgekeerd en welke specifieke programma’s worden geraakt, is nog niet publiekelijk gespecificeerd.
Uitlevering Bolle Jos centraal
Leijdekkers geldt als een belangrijke speler binnen de internationale cocaïnehandel. Hij is in Nederland en België bij verstek veroordeeld voor onder meer grootschalige drugshandel. Ook België veroordeelde hem in mei 2026 opnieuw, ditmaal tot acht jaar cel in een omvangrijke cocaïnezaak.
Nederland diende eerder formeel een verzoek bij Sierra Leone in om Leijdekkers uitgeleverd te krijgen. Ondanks diplomatieke contacten heeft dat tot dusver niet geleid tot zijn komst naar Nederland. Een onderzoek van het Europees Parlement vermeldt dat Nederlandse autoriteiten in februari 2025 formeel om uitlevering vroegen.
Sierra Leone verzet zich tegen Nederlandse druk
De inzet van ontwikkelingsgeld als drukmiddel heeft tot scherpe reacties geleid in Sierra Leone. Chief Minister David Moinina Sengeh reageerde in september boos op uitspraken van Van Weel over het tegenhouden van Europese steun. Hij bestempelde de Nederlandse aanpak als een vorm van neokoloniale druk en betwistte de manier waarop Nederland de zaak presenteert.
Nederland houdt vast aan de eis dat Sierra Leone daadwerkelijk meewerkt aan de aanhouding en uitlevering van Leijdekkers.
De Europese Commissie vermeldt op haar eigen website nog altijd een EU-programma voor Sierra Leone ter waarde van 352 miljoen euro voor de periode 2021-2027. De aangekondigde stop betreft volgens Van Weel de betalingen; uit de openbare informatie van de Commissie blijkt op donderdag 1 oktober nog niet dat het volledige meerjarige samenwerkingsprogramma formeel is geschrapt.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
