Britse premier opent deur naar mogelijke EU-terugkeer

LONDEN – De Britse premier Andy Burnham wil dat het Verenigd Koninkrijk opnieuw onderzoekt hoe de toekomstige relatie met de Europese Unie eruit moet zien. Daarbij sluit hij ook een mogelijke terugkeer naar de EU niet langer uit. Van een besluit om vóór 2030 daadwerkelijk toetredingsonderhandelingen te beginnen, is vooralsnog echter geen sprake.

Burnham zei tijdens het partijcongres van Labour dat verschillende opties opnieuw moeten kunnen worden bekeken. Naast volledig EU-lidmaatschap noemde hij ook aansluiting bij de interne markt, deelname aan de douane-unie of voortzetting van de huidige relatie. Volgens de premier moet worden onderzocht welke mogelijkheid economisch en politiek haalbaar is.

Brexit opnieuw onderwerp van discussie

Het Britse vertrek uit de EU volgde op het referendum van 2016 en werd formeel op 31 januari 2020 afgerond. Burnham stelt dat Brexit schade heeft veroorzaakt aan de Britse economie en de politieke stabiliteit. In een verklaring aan het Lagerhuis zei hij eerder deze maand dat Brexit volgens hem de periode van lage economische groei verder heeft versterkt

Ook minister van Financiën Rachel Reeves heeft gezegd dat Brexit negatieve economische gevolgen heeft gehad. Zij benadrukte deze zomer dat de Europese Unie de grootste handelspartner van het Verenigd Koninkrijk blijft en dat nauwere samenwerking volgens de regering belangrijk is voor economische groei.

Dat Brexit daarmee objectief als een “dure flop” kan worden bestempeld, is een politieke beoordeling. De regering-Burnham spreekt wel expliciet over economische schade, terwijl tegenstanders van een terugkeer naar de EU benadrukken dat Brexit ook draaide om soevereiniteit, migratiebeleid en zelfstandige regelgeving.

Geen formeel besluit over hernieuwd lidmaatschap

Burnham heeft nog geen formeel voorstel ingediend om opnieuw EU-lid te worden. Reuters meldt dat eventuele fundamentele veranderingen in de relatie met Brussel waarschijnlijk pas na de volgende Britse parlementsverkiezingen aan de orde komen. Die verkiezingen moeten uiterlijk in 2029 plaatsvinden.

De Britse regering richt zich voorlopig vooral op het verbeteren van de bestaande samenwerking met Brussel. Burnham sprak op 22 september met voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie over een volgende EU-VK-top en verdere samenwerking op het gebied van veiligheid, migratie en economie.

Britse koers richting Europa verschuift

De koers betekent wel een duidelijke verschuiving in het Britse Brexit-debat. Burnham heeft gezegd dat Groot-Brittannië nauwer met de Europese Unie moet samenwerken en dat voor de langere termijn meerdere opties bespreekbaar moeten zijn. GOV.UK

Of dat uiteindelijk leidt tot een aanvraag voor hernieuwd EU-lidmaatschap, hangt onder meer af van toekomstige verkiezingen, onderhandelingen met Brussel en de voorwaarden waaronder zowel het Verenigd Koninkrijk als de 27 EU-landen bereid zouden zijn over toetreding te spreken.