Energieprijzen stijgen door onrust Midden-Oosten

AMSTERDAM, 16 maart 2026 – De energieprijzen lopen opnieuw op door spanningen in het Midden-Oosten. Door de onrust stijgen de prijzen voor olie en gas wereldwijd. Ook op de Nederlandse energiemarkt is dat zichtbaar. Vooral de gasprijzen zijn de afgelopen weken flink gestegen.

Niet ieder huishouden merkt dat direct op de energierekening. Dat zegt Maartje van Loon, energie-expert bij UnitedConsumers. Volgens haar hangt het effect vooral af van het soort energiecontract dat huishoudens hebben.

Vast contract geeft tijdelijk rust

Voor huishoudens met een vast energiecontract verandert er voorlopig weinig. De afgesproken tarieven blijven gelijk tot het einde van de contractperiode. Daardoor werken prijsstijgingen op de energiemarkt niet meteen door in de maandlasten.

„Veel huishoudens hebben een vast contract”, zegt Van Loon. „Maar bij variabele of dynamische contracten kunnen prijsstijgingen op de energiemarkt wel sneller doorwerken in de tarieven.”

Huishoudens met een vast contract zijn daarmee tijdelijk beschermd tegen schommelingen op de markt. Pas bij het afsluiten van een nieuw contract kunnen hogere energieprijzen zichtbaar worden in het tarief.

Variabele tarieven gevoeliger voor markt

Anders ligt dat voor huishoudens met een variabel of dynamisch contract. Daarbij bewegen de tarieven meer mee met ontwikkelingen op de energiemarkt. Stijgende olie- en gasprijzen kunnen daardoor sneller merkbaar worden op de energierekening.

Van Loon wijst erop dat het effect niet altijd direct zichtbaar is. „Bij een variabel of dynamisch energiecontract worden tarieven periodiek aangepast. Daardoor kunnen veranderingen op de energiemarkt sneller merkbaar worden op je energierekening. Vooral wanneer energieprijzen langere tijd hoog blijven.”

Bij een variabel contract gebeurt zo’n aanpassing meestal twee keer per jaar. Daardoor voelen huishoudens prijsstijgingen vaak met enige vertraging. Bij dynamische contracten kan dat sneller gaan, omdat tarieven veel directer gekoppeld zijn aan de markt.

Inzicht in verbruik helpt bij besparen

Volgens Van Loon kunnen huishoudens hun energierekening wel degelijk beperken, ook als de marktprijzen stijgen. Dat begint volgens haar met beter inzicht in het eigen verbruik.

„Veel mensen onderschatten hoeveel verschil kleine aanpassingen kunnen maken in het energieverbruik”, zegt zij. Wie weet wanneer en hoeveel energie er wordt gebruikt, kan vaak sneller ontdekken waar besparingen mogelijk zijn.

Dat hoeft volgens haar niet meteen grote veranderingen op te leveren in het dagelijks leven. Juist kleine aanpassingen kunnen al effect hebben, zonder dat dit ten koste gaat van het comfort in huis.

Bewuster omgaan met energie

Nu de energieprijzen opnieuw schommelen, kijken steeds meer huishoudens kritischer naar hun verbruik. Regelmatig controleren hoeveel gas en stroom wordt gebruikt, helpt om sneller bij te sturen.

„Juist in periodes waarin energieprijzen schommelen helpt inzicht in je verbruik om grip te houden op je energierekening”, aldus Van Loon.

Volgens haar worden huishoudens daardoor bewuster van hun energiegebruik. Door kleine aanpassingen en meer inzicht kan de impact van stijgende energieprijzen vaak worden beperkt. Daarmee blijft de energierekening beter beheersbaar, ook in een periode van internationale onzekerheid op de energiemarkt.