DEN HAAG — Het kabinet gaat de leegstaande gevangenis in Almere heropenen om de acute druk op het Nederlandse gevangeniswezen aan te pakken. Deze maatregel maakt deel uit van het nieuwe Actieplan gevangeniswezen, dat staatssecretaris Claudia van Bruggen van Justitie en Veiligheid vandaag presenteert. De heropening in Almere moet op termijn zorgen voor 320 structurele extra cellen.
De ingreep is noodzakelijk omdat de rek binnen de justitiële inrichtingen volledig verdwenen is. Niet alleen de reguliere gevangenissen kampen met een ernstig tekort aan capaciteit en personeel, ook tbs-klinieken en jeugdinrichtingen staan onder hoogspanning. Tegelijkertijd neemt de complexiteit op de werkvloer toe door agressie, zware criminaliteit en psychiatrische problematiek. Zonder gerichte maatregelen dreigt een scenario waarin arrestanten noodgedwongen moeten worden heengezonden.
Slimmer deteneren vermindert kans op terugval
Om op korte termijn ruimte te creëren voor nieuwe instroom, introduceert het kabinet zogenoemde detentiefasering. Gedetineerden die hiervoor in aanmerking komen, krijgen in de slotfase van hun straf meer mogelijkheden om zich voor te bereiden op een succesvolle terugkeer in de maatschappij. Hierbij wordt al tijdens de detentie actief gewerkt aan praktische zaken zoals stabiele huisvesting, werk, inkomen en schuldsanering. Dit verkleint de kans op recidive aanzienlijk en vergroot de maatschappelijke veiligheid.
Daarnaast streeft het kabinet naar een snellere uitstroom uit de forensische zorg zodra cliënten daar klaar voor zijn. De Wet versterking regie volkshuisvesting wordt ingezet om deze groep met voorrang te herhuisvesten, inclusief de benodigde ambulante begeleiding. Deze doorstroom verlicht op termijn de druk op de capaciteit binnen de muren van de inrichtingen.
Investeringen in capaciteit en personeelsbehoud
Naast het project in Almere investeert de overheid fors in de uitbreiding van de totale capaciteit door middel van renovaties en tijdelijke cellen. Ook de justitiële jeugdinrichting Harreveld opent opnieuw de deuren om de druk bij de jeugdzorg op te vangen.
Om het personeelstekort te beheersen, richt het actieplan zich specifiek op het behouden en werven van medewerkers. Dit gebeurt onder meer door de administratieve druk te verlagen en te zorgen voor betere professionele begeleiding. Bovenop worden er sobere regimes ingevoerd. Hierdoor kan het aanwezige personeel efficiënter en gerichter worden ingezet, zonder dat dit ten koste gaat van de interne veiligheid en het noodzakelijke toezicht.
Structurele aanpak wettelijk verankerd
Het ministerie benadrukt dat de hardnekkige problemen niet van vandaag op morgen zijn opgelost. Hoewel het kabinet de huidige noodmaatregelen zo snel mogelijk wil afbouwen, blijven ze voorlopig onvermijdelijk. Om in de toekomst slagvaardig te kunnen reageren bij onhoudbare situaties, worden deze crisismaatregelen wettelijk verankerd. Het actieplan moet zo zorgen voor een sterker, rechtvaardig en toekomstbestendig gevangeniswezen voor medewerkers, slachtoffers en de samenleving.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
