AMSTERDAM, 20 februari 2026 – De oorlog in Oekraïne zorgt sinds 2022 voor een aanhoudende stroom van oorlogsberichten. In de afgelopen jaren is die berichtgeving verder toegenomen door oplaaiende conflicten in onder meer Gaza en Sudan. Onderzoek van hulporganisatie ZOA, uitgevoerd door onderzoeksbureau PanelWizard, laat zien wat die continue stroom nieuws met Nederlanders doet. Meer dan de helft van de Nederlanders zegt zich ‘afgestompt’ te voelen door de voortdurende berichtgeving over oorlog en conflict.
Uit het onderzoek blijkt dat 45 procent van de Nederlanders oorlogsnieuws liever niet meer leest en het bewust wegklikt. Onder jongeren ligt dat aandeel nog hoger: 59 procent. Een van de respondenten verwoordt het als volgt: “Door de constante stroom aan oorlogsnieuws ben ik er minder gevoelig voor geworden.”
Negatieve emoties en schuldgevoel
Naast afstomping roept het oorlogsnieuws bij ongeveer de helft van de Nederlanders ook negatieve emoties op. Het gaat daarbij vooral om gevoelens van somberte, angst en machteloosheid. Bij ruim een kwart van de ondervraagden leidt het negeren van oorlogsnieuws zelfs tot schuldgevoelens. Zij geven aan het lastig te vinden om zich af te sluiten, terwijl de berichtgeving hen tegelijkertijd emotioneel uitput.
Betrokkenheid blijft groot
Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat de betrokkenheid bij slachtoffers van oorlog groot blijft. Twee derde van de Nederlanders zegt zich betrokken te voelen bij mensen die door oorlog worden getroffen, ook wanneer zij de slachtoffers niet persoonlijk kennen. Bovendien wil 70 procent van de ondervraagden op de hoogte blijven van wat er gebeurt in conflictgebieden. Het wegklikken van nieuws betekent volgens de onderzoekers dus niet dat mensen onverschillig zijn geworden.
Verklaring vanuit de psychologie
Volgens Bram Vervliet, hoogleraar Psychologie aan de KU Leuven en auteur van het boek Waarom we bang zijn, is die houding verklaarbaar. “We kijken machteloos toe, dat is erg moeilijk te verdragen. Daarom is het begrijpelijk dat mensen niet altijd die negatieve emoties opzoeken,” zegt Vervliet. “Maar het belangrijkste is dat een grotere meerderheid zich wél betrokken blijft voelen: je kan perfect betrokken zijn zonder elk nieuw pushbericht te lezen.”
Oproep om bewogen te blijven
Ook ZOA-directeur Chris Lukkien ziet die spanning terug. “De nood in de wereld wordt steeds groter, komt dichterbij en is de hele dag door zichtbaar op je telefoon,” zegt Lukkien. “Al die ellende kan je somber en angstig maken, maar daar is niemand mee geholpen. Verlies daarom nooit het vermogen om geraakt te worden en probeer bewogen te blijven.”
Volgens ZOA onderstreept het onderzoek het belang van evenwichtige nieuwsconsumptie: geïnformeerd blijven, zonder dat de continue stroom aan berichten leidt tot verlamming of emotionele uitputting.
