ROERMOND – Een man is donderdag 15 oktober veroordeeld tot een gevangenisstraf van 42 maanden wegens zijn belangrijke rol bij grootschalige bankhelpdeskfraude. Het onderzoek bracht 156 slachtoffers aan het licht, met een gezamenlijke schade van ongeveer 1,6 miljoen euro. De fraudeurs opereerden vanuit vakantiehuisjes die waren ingericht als professionele callcenters. Vooral oudere mensen werden slachtoffer van de oplichters.

De rechtbank in Roermond acht bewezen dat de verdachte zich gedurende ongeveer een half jaar, tussen januari en juni 2022, samen met anderen schuldig heeft gemaakt aan bankhelpdeskfraude, computervredebreuk en diefstal. Ook had hij persoonsgegevens in bezit die werden gebruikt om nieuwe slachtoffers te benaderen.

Vakantiehuisjes ingericht als callcenters

De fraudeorganisatie werkte volgens de rechtbank op professionele wijze. Vanuit vakantiehuisjes werden mensen gebeld door personen die zich voordeden als medewerkers van bekende banken, waaronder Rabobank, ING, ABN AMRO en RegioBank.

Tijdens de gesprekken kregen slachtoffers te horen dat verdachte transacties op hun bankrekening waren ontdekt. Om hun spaargeld veilig te stellen, moesten zij onmiddellijk maatregelen nemen.

De criminelen gebruikten daarbij technieken waarmee het leek alsof zij daadwerkelijk vanaf een telefoonnummer van de bank belden. Hierdoor kregen slachtoffers de indruk dat zij met een betrouwbare bankmedewerker spraken.

Computers op afstand overgenomen

Slachtoffers werden soms urenlang aan de telefoon gehouden. Daarbij kregen zij de opdracht het programma AnyDesk te installeren. Met deze software konden de fraudeurs de computer op afstand bedienen.

Vervolgens werden slachtoffers overgehaald om in te loggen bij hun bank of betalingen goed te keuren. In werkelijkheid werd geld overgemaakt naar bankrekeningen van tussenpersonen, zogenoemde geldezels. Soms verdwenen bedragen naar cryptodienstverleners.

Bij andere slachtoffers kwamen personen aan de deur die zich voordeden als bankmedewerker of ICT-specialist. Zij namen bankpassen, pincodes, telefoons en soms zelfs sieraden mee.

Met de buitgemaakte bankpassen werd vervolgens geld opgenomen voordat slachtoffers doorhadden dat zij waren opgelicht.

Ook duizenden euro's gepind in Wieringerwerf

Uit het strafdossier blijkt dat ook in Wieringerwerf geld is opgenomen met een buitgemaakte bankpas.

Een slachtoffer werd in mei 2022 benaderd met een valse melding van de Rabobank. Daarna volgde een telefoongesprek dat ongeveer drie uur duurde. Een zogenaamde bankmedewerker vertelde dat de bankrekening was gehackt.

Uiteindelijk verscheen iemand aan de deur die de bankpas, een iPad en een apparaat voor internetbankieren meenam. Het slachtoffer had de pincode eerder telefonisch doorgegeven.

Bij een geldautomaat aan het Omtaplein in Wieringerwerf werd vervolgens in twee transacties in totaal 3.000 euro opgenomen.

Verdachte stuurde andere fraudeurs aan

Volgens de verdediging had de verdachte slechts een beperkte rol binnen de organisatie. Hij zou voornamelijk als tussenpersoon hebben gefunctioneerd.

De rechtbank kwam tot een andere conclusie. Uit duizenden berichten op Telegram, Snapchat en WhatsApp bleek dat de man andere betrokkenen instructies gaf en werkzaamheden coördineerde.

Hij bepaalde onder meer welke slachtoffers moesten worden gebeld, welke verhalen de bellers moesten gebruiken en wanneer zij moesten doorgaan met hun oplichtingspogingen.

Daarnaast hield hij toezicht op de verdeling van het buitgemaakte geld en stuurde hij personen aan die bankpassen bij slachtoffers moesten ophalen.

De rechtbank concludeert dat de verdachte mogelijk niet de hoogste leider van de organisatie was, maar wel een aansturende en coördinerende rol vervulde die van cruciaal belang was voor de fraude.

156 slachtoffers en 1,6 miljoen euro schade

Hoewel in de strafzaak 25 slachtoffers werden genoemd, kwamen tijdens het politieonderzoek aanzienlijk meer gedupeerden naar voren.

In totaal werden 156 slachtoffers geïdentificeerd. Hun gezamenlijke financiële schade bedroeg ongeveer 1,6 miljoen euro.

Veel slachtoffers waren op hoge leeftijd. Volgens de rechtbank maakten de criminelen bewust misbruik van hun vertrouwen in het bankwezen.

De gevolgen waren niet uitsluitend financieel. Tijdens de rechtszaak vertelde een slachtoffer dat zij door de fraude een deel van haar pensioen was kwijtgeraakt. Zij omschreef de gebeurtenis als traumatisch en verklaarde zich te schamen dat zij in de oplichting was getrapt.

Politie ontdekte compleet ingericht callcenter

De fraudeorganisatie kwam in beeld nadat de politie onderzoek deed naar een aangifte van mei 2022. Via gegevens van de software AnyDesk kon een gebruikte telefoon worden opgespoord.

Het onderzoek leidde naar een vakantiepark. Op 29 juni 2022 viel de politie daar een vakantiehuisje binnen.

Binnen troffen agenten een volledig ingericht callcenter aan, met laptops, telefoons, koptelefoons en lijsten met persoonsgegevens van potentiële slachtoffers.

De bedden en badkamers waren niet gebruikt. Volgens de politie diende het vakantiehuisje uitsluitend als werkruimte voor de fraudeactiviteiten.

Acht aanwezigen werden door de politie staande gehouden, onder wie de verdachte.

Zes jaar gevangenisstraf geëist

Het Openbaar Ministerie had een gevangenisstraf van zes jaar geëist. De verdediging vond die straf veel te zwaar en pleitte voor een taakstraf.

De rechtbank oordeelt dat vanwege de ernst en omvang van de fraude een langdurige onvoorwaardelijke gevangenisstraf noodzakelijk is.

Bij het bepalen van de straf hield de rechtbank echter rekening met de lange duur