MADRID – Spanje maakt zich op voor een nieuwe periode met extreem noodweer. Vooral de populaire vakantie-eilanden Ibiza, Mallorca en Formentera worden zwaar getroffen door de aanhoudende regenval. De regionale autoriteiten hebben code rood afgekondigd vanwege het grote gevaar op overstromingen. Voor maandag 19 oktober worden opnieuw uitzonderlijk grote hoeveelheden neerslag verwacht. Ook dinsdag kunnen zware onweersbuien voor problemen zorgen, al lijkt het noodweer dan geleidelijk af te nemen.
De Spaanse weerdienst AEMET waarschuwt voor extreme neerslag als gevolg van een zogenoemde DANA, een lagedrukgebied met koude lucht op grote hoogte. Het weersysteem, dat de naam Adam heeft gekregen, veroorzaakt zware onweersbuien boven de Middellandse Zee en delen van het Spaanse vasteland.
Tot 160 millimeter regen in twaalf uur
Voor Ibiza en Formentera houden meteorologen rekening met uitzonderlijke neerslaghoeveelheden. Volgens de Spaanse autoriteiten kan binnen twaalf uur plaatselijk 160 millimeter regen vallen. Een groot deel daarvan kan in slechts enkele uren naar beneden komen.
Op Mallorca zijn eveneens extreme hoeveelheden mogelijk. Daar wordt gewaarschuwd voor maximaal 90 millimeter regen in één uur en plaatselijk 140 millimeter binnen twaalf uur. Dergelijke neerslaghoeveelheden kunnen in korte tijd leiden tot gevaarlijke overstromingen.
De situatie is extra zorgwekkend doordat de bodem op verschillende plaatsen al volledig verzadigd is door eerdere regenval. Hierdoor kan nieuw regenwater nauwelijks wegzakken en stroomt het rechtstreeks richting straten, laaggelegen gebieden en droge rivierbeddingen.
Overstromingen en tientallen meldingen
Het noodweer heeft zondag al voor aanzienlijke problemen gezorgd op Ibiza en Formentera. De hulpdiensten kregen in de eerste uren van de dag minstens 61 meldingen binnen. Daarvan kwamen er 23 uit Ibiza en 38 uit Formentera.
De meeste meldingen hadden betrekking op ondergelopen gebouwen en straten. Ook werden omgevallen bomen, storingen in de basisvoorzieningen en een overstroomde waterloop gemeld.
De hoeveelheden regen die al zijn gevallen, zijn indrukwekkend. Bij de luchthaven van Ibiza werd binnen 24 uur 121 millimeter gemeten. Op Formentera registreerden weerstations 123 millimeter en in Sant Joan de Labritja op Ibiza viel 84 millimeter.
Door de grote hoeveelheid water bestaat het gevaar dat wegen plotseling onbegaanbaar worden en voertuigen door het water worden meegesleurd.
Code rood en scholen blijven gesloten
De regionale regering van de Balearen heeft zondagavond besloten de hoogste alarmfase af te kondigen voor Mallorca, Ibiza en Formentera.
Als voorzorgsmaatregel blijven maandag alle scholen op deze drie eilanden gesloten. Ook verschillende dagopvangcentra en instellingen voor mensen met een beperking houden hun deuren dicht.
Inwoners hebben via het Spaanse noodwaarschuwingssysteem ES-Alert berichten op hun mobiele telefoon ontvangen. Daarin wordt gewaarschuwd voor de gevaarlijke weersomstandigheden en wordt dringend geadviseerd onnodige verplaatsingen te vermijden.
Op Menorca geldt een minder zware waarschuwing. Daar worden eveneens onweersbuien verwacht, maar de voorspelde hoeveelheden regen zijn aanzienlijk kleiner.
Militaire hulpdiensten ingezet
Om de gevolgen van het noodweer te bestrijden, heeft Spanje ook de militaire noodeenheid UME ingeschakeld. Deze gespecialiseerde eenheid ondersteunt lokale brandweerkorpsen en andere hulpdiensten bij grootschalige overstromingen en natuurrampen.
Zondag werden extra militairen richting Ibiza gestuurd. Ook voor Formentera werd versterking voorbereid.
In verschillende gemeenten zijn plaatselijke rampenplannen geactiveerd. In Palma de Mallorca werden parken en openbare ruimten gesloten en activiteiten afgelast om het risico voor inwoners en toeristen te beperken.
Ook Spaanse vasteland zwaar getroffen
Niet alleen de Balearen hebben te maken met het noodweer. Ook langs de Spaanse oostkust zorgen zware onweersbuien voor gevaarlijke situaties.
Voor delen van de provincies Valencia en Alicante werd voor de nacht van zondag op maandag eveneens code rood aangekondigd vanwege het risico op stortregens.
Daarnaast worden Almería, Murcia en delen van Catalonië getroffen door het onstabiele weer. Volgens de meteorologen verplaatsen de zwaarste buien zich maandag geleidelijk richting het noordoosten van Spanje.
De Spaanse burgerbescherming waarschuwt dat tijdens het volledige noodweer op sommige plaatsen in totaal 200 tot 300 millimeter regen kan vallen. Plaatselijk zijn nog grotere hoeveelheden niet uitgesloten.
Dinsdag nog zware buien mogelijk
Ook dinsdag 20 oktober is het gevaar nog niet volledig geweken. Volgens AEMET neemt de algemene weersinstabiliteit waarschijnlijk af, maar kunnen vooral tijdens de eerste helft van de dag op de Balearen en in het noordoosten van Spanje nog stevige onweersbuien ontstaan.
Daarbij blijft plaatselijk zware tot zeer zware regen mogelijk. De hoogste waarschuwingsfase voor dinsdag is vooralsnog niet bevestigd. De exacte locaties waar de zwaarste buien vallen, blijven onzeker.
Naast de regen veroorzaakt het weersysteem ook harde wind en hoge golven. Rond Ibiza en Mallorca wordt gewaarschuwd voor een onstuimige Middellandse Zee, met lokaal golven tot ongeveer drie meter.
Toeristen gewaarschuwd voor gevaarlijke situaties
De Spaanse autoriteiten roepen inwoners en vakantiegangers op de waarschuwingen nauwlettend te volgen. Vooral het betreden van ondergelopen straten, tunnels, rivierbeddingen en laaggelegen parkeerterreinen wordt sterk afgeraden.
Automobilisten krijgen het advies niet door overstroomde weggedeelten te rijden. Zelfs relatief ondiep stromend water kan voldoende kracht hebben om voertuigen mee te sleuren.
Wie op Ibiza, Mallorca of Formentera verblijft, wordt geadviseerd rekening te houden met plotselinge veranderingen in de weersomstandigheden en aanwijzingen van de hulpdiensten direct op te volgen.
De Spaanse weerdienst blijft de ontwikkeling van het noodweer volgen. Nieuwe waarschuwingen kunnen worden afgegeven wanneer de verwachte hoeveelheden regen of de locatie van de zwaarste onweersbuien veranderen.
