AMSTERDAM, 4 februari 2026 – De rechtbank in Amsterdam heeft nadere vragen gesteld aan de Belgische autoriteiten over de detentieomstandigheden in de gevangenis van Mechelen. Dat gebeurde in een zaak over de overlevering van een Nederlandse verdachte op basis van een Europees aanhoudingsbevel uit België.
De rechtbank doet daarmee nog geen definitieve uitspraak over de overlevering. Aanleiding is nieuwe informatie over ernstige overbevolking in de Mechelse gevangenis, die volgens de rechtbank onvoldoende is weerspiegeld in een eerder afgegeven detentiegarantie.
Overleveringsverzoek uit België
Het Europees aanhoudingsbevel is in november 2025 uitgevaardigd door een Belgische rechtbank. België verdenkt de opgeëiste persoon van betrokkenheid bij illegale handel in verdovende middelen. Voor deze feiten geldt een maximale gevangenisstraf van ten minste drie jaar.
Omdat de verdachte de Nederlandse nationaliteit heeft, is een terugkeergarantie afgegeven. Die houdt in dat een eventuele onvoorwaardelijke gevangenisstraf na veroordeling in België in Nederland mag worden uitgezeten. De rechtbank acht deze garantie op zichzelf voldoende.
Zorgen over gevangenis Mechelen
Naast de terugkeergarantie speelde de vraag of detentie in België verenigbaar is met fundamentele rechten. De rechtbank heeft eerder vastgesteld dat in Belgische gevangenissen sprake is van een algemeen risico op onmenselijke of vernederende behandeling.
België gaf begin december 2025 een individuele detentiegarantie af voor de gevangenis in Mechelen. Daarin werd onder meer gegarandeerd dat gedetineerden minimaal drie vierkante meter persoonlijke ruimte hebben, beschikken over afgescheiden sanitair en toegang hebben tot dagactiviteiten buiten de cel.
Nieuwe informatie na detentiegarantie
De verdediging wees echter op een interview van medio december 2025 met de gevangenisdirecteur van Mechelen. Daaruit blijkt dat de inrichting sterk overbevolkt is. Volgens de rechtbank is die informatie concreet en actueel, en dateert zij van na de afgegeven detentiegarantie.
Omdat deze nieuwe gegevens twijfel oproepen over de daadwerkelijke uitvoering van de garantie, acht de rechtbank nader onderzoek noodzakelijk.
Onderzoek heropend
De rechtbank heeft het onderzoek heropend en geschorst. De officier van justitie moet de Belgische autoriteiten vragen beantwoorden over de gevolgen van de overbevolking, de feitelijke uitvoering van de garantie en een eventuele plaatsing in een andere detentie-instelling.
De zaak wordt uiterlijk half maart opnieuw op zitting gepland. Tot die tijd blijft de beslissing over de overlevering aangehouden.
