In de Tweede Kamer werd donderdagavond met ruime meerderheid uitgesproken dat de inval van de Verenigde Staten in Venezuela en de ontvoering van president Nicolás Maduro een schending van het internationaal recht is. D66-Kamerlid Van der Werf noemde het een duidelijke overtreding van internationale normen, iets wat door fracties van links tot rechts werd onderschreven.
Toch blijft het opmerkelijk stil als het gaat om concrete maatregelen tegen de VS. Waarom veroordelen we een schending van soevereiniteit niet als dit daadwerkelijk gebeurt? Deze terughoudendheid laat zien hoe diep de politieke angst zit voor een onvoorspelbare machthebber als Donald Trump en zijn bereidheid internationale regels te negeren.
Internationaal recht onder druk
De Amerikaanse operatie — waarbij Maduro en zijn vrouw door elite-eenheden uit Venezuela zijn gehaald — is volgens talrijke internationale juristen gewoon een illegale militaire actie zonder mandaat van de VN-Veiligheidsraad. De Amerikaanse regering zelf heeft geen overtuigende juridische basis gegeven voor een dergelijke aanval, en de operatie lijkt een flagrante schending van de fundamentele regels over staatssoevereiniteit.
De VN-mensenrechtenorganisatie waarschuwde dat dit precedent de wereld onveiliger maakt en dat het internationale recht daarmee verder verzwakt wordt.
Politieke angst in Den Haag
De meerderheid in de Tweede Kamer heeft het internationale recht erkend. Maar opvallend is de angst om dit ook te relateren aan de relatie met de VS. Sommigen, zoals PVV en BBB, prijzen zelfs de terughoudendheid van de regering. VVD-ers noemen sancties tegen de VS ‘onrealistisch’ gezien onze afhankelijkheid van Washington. CDA-leden benadrukken het ‘ongemakkelijke’ karakter van de kwestie zonder harde veroordeling.
Deze politieke voorzichtigheid is niet principieel; ze is ingegeven door de angst voor Trump’s instabiele en wetteloze koers waarbij bondgenoten weinig zekerheden krijgen. Trump zelf heeft recent verklaard dat “internationaal recht niet nodig is” in de context van dergelijke operaties. Dit is niet alleen schokkend, het is ook een directe aanval op het systeem van regels dat Europa en zijn partners jarenlang hebben verdedigd.
De essentie van soevereiniteit
Iedere natie die werkelijk gelooft in soevereiniteit en het recht van naties om hun eigen toekomst te bepalen, moet kritiek durven uiten als die soevereiniteit wordt geschonden. Het blind blijven van kritiek enkel uit angst voor geopolitieke repercussies ondermijnt niet alleen de wet, maar ook de geloofwaardigheid van onze eigen politieke elite.
Dat de Tweede Kamer internationale schendingen erkent, maar geen effectieve maatregelen durft te koppelen aan die erkenning, is geen veiligheidsstrategie — het is politiek escapisme.
Tot slot
Deze affaire gaat niet alleen over Maduro of Venezuela. Het gaat over de vraag of internationale normen nog iets waard zijn als machtigsten ze zonder consequenties kunnen negeren. Het is verontrustend dat politieke leiders schijnbaar meer angst hebben voor de reactie van een onbetrouwbare sterke macht dan voor het openlijk verdedigen van het internationaal recht. Als we onze eigen principes blijven verzwijgen uit angst voor boycot, kritiek of economische druk, verliezen ze hun betekenis.
