Vogelgriep ook risico voor katten en honden

AMSTERDAM, 10 maart 2026 – Vogelgriep is dit jaar opnieuw vastgesteld bij wilde vogels en op pluimveebedrijven in Nederland. Daarbij gaat het om hoogpathogene aviaire influenza, beter bekend als H5N1. Waar veel aandacht uitgaat naar de risico’s voor de pluimveesector, wijzen deskundigen erop dat ook huisdieren gevaar kunnen lopen. Vooral katten en gezelschapsvogels zijn kwetsbaar als zij in contact komen met besmette vogels of een besmette omgeving.

Experts van huisdierenverzekeraar Figo Pet waarschuwen daarom dat huisdiereigenaren alert moeten zijn, zeker in gebieden waar vogelgriep is vastgesteld. Het risico voor honden wordt over het algemeen lager ingeschat, maar ook voor hen blijft voorzichtigheid volgens deskundigen verstandig.

Katten lopen een groter risico

Vooral katten kunnen ernstig ziek worden door vogelgriep. Zij raken mogelijk besmet wanneer zij jagen op zieke wilde vogels, een dode vogel oppakken of in aanraking komen met besmet materiaal in de buitenlucht. Omdat katten van nature jagers zijn, is het risico bij vrij buitenlopende dieren groter dan bij katten die vooral binnen blijven.

Kathryn Mercer, veterinair analist bij Figo Pet en voormalig klinisch dierenarts, benadrukt dat eigenaren het gevaar niet mogen onderschatten. Volgens haar is het belangrijk om katten in risicogebieden zo veel mogelijk te beschermen tegen mogelijke blootstelling. Een besmetting kan namelijk ernstig verlopen en in sommige gevallen zelfs levensbedreigend zijn.

Daarom doen deskundigen de oproep om katten in periodes met vogelgriep zoveel mogelijk binnen te houden of alleen gecontroleerd naar buiten te laten. Dat kan bijvoorbeeld in een afgesloten tuin of aan een tuigje, mits het dier daaraan gewend is. Op die manier wordt het risico op contact met wilde vogels kleiner.

Let op signalen van ziekte

Wie een huisdier heeft dat mogelijk in contact is geweest met wilde vogels, moet alert zijn op ziekteverschijnselen. Bij katten kunnen die klachten snel ernstig worden. Eigenaren moeten volgens deskundigen letten op onder meer hoge koorts, sloomheid, minder eetlust, neusuitvloeiing, oogontsteking, benauwdheid en neurologische klachten zoals trillen of stuipen.

Wanneer een dier zulke symptomen vertoont, is het advies om direct contact op te nemen met een dierenarts. Daarbij is het belangrijk om meteen te melden dat het huisdier mogelijk in contact is geweest met wilde vogels of dode vogels in de omgeving. Die informatie kan van belang zijn voor een snelle beoordeling en passende maatregelen.

Gevaar ook groot voor gezelschapsvogels

Niet alleen katten lopen risico. Ook gezelschapsvogels zoals parkieten, kanaries en papegaaien kunnen ernstig ziek worden van vogelgriep. Voor deze dieren geldt dat direct of indirect contact met wilde vogels zoveel mogelijk moet worden voorkomen.

Dat betekent onder meer dat buitenvolières goed beschermd moeten zijn tegen bezoek van wilde vogels. Ook voer en drinkwater mogen niet bereikbaar zijn voor vogels van buitenaf. Verder adviseren deskundigen om nieuwe vogels niet meteen bij andere vogels te plaatsen, maar eerst minimaal dertig dagen apart te houden. Zo wordt de kans kleiner dat een eventuele besmetting zich verspreidt binnen een groep.

Mercer waarschuwt daarnaast voor het voeren van rauw vogelvlees. Ook producten die bevroren of gevriesdroogd zijn, worden afgeraden als daar vogelmateriaal in zit. Via besmet vlees of besmette producten kan het virus mogelijk alsnog worden overgedragen.

Honden minder vatbaar, maar voorzichtigheid blijft nodig

Bij honden lijkt het risico kleiner te zijn. Het virus gedijt volgens deskundigen minder goed bij honden dan bij katten of vogels, waardoor klachten meestal beperkt blijven. Toch is er geen reden om onvoorzichtig te zijn. Elke besmetting bij een dier vergroot volgens experts de kans dat het virus verandert.

Juist daarom adviseren kenners om ook honden weg te houden van dode vogels, plassen of oevers waar zieke vogels zijn aangetroffen en andere plekken waar besmetting kan voorkomen. In natuurgebieden waar vogelgriep is vastgesteld, is het verstandig honden aangelijnd te houden. Zo wordt voorkomen dat zij iets oppakken of opeten.

Hoe huisdiereigenaren risico’s kunnen beperken

Het belangrijkste advies aan huisdiereigenaren is om contact tussen huisdieren en wilde vogels zoveel mogelijk te voorkomen. Dat begint met simpele voorzorgsmaatregelen. Laat katten niet vrij rondzwerven in gebieden waar vogelgriep speelt, houd honden aangelijnd en zorg dat gezelschapsvogels goed zijn afgeschermd van buitenaf.

Ook hygiëne speelt een rol. Wie een dode of zieke vogel in de tuin of tijdens een wandeling ziet, doet er verstandig aan die niet met blote handen aan te raken en huisdieren uit de buurt te houden. Voer daarnaast geen rauwe producten met vogelmateriaal aan honden, katten of vogels.

Volgens Mercer is voorkomen in deze situatie beter dan genezen. Door blootstelling te beperken, verkleinen eigenaren de kans dat hun dier in aanraking komt met het virus. Daarmee beschermen zij niet alleen hun huisdier, maar dragen zij ook bij aan het beperken van verdere verspreiding.

Waakzaamheid blijft nodig

Nu vogelgriep opnieuw in Nederland is vastgesteld, vragen experts extra aandacht voor de risico’s buiten de pluimveehouderij. Vooral bij katten en gezelschapsvogels kunnen de gevolgen groot zijn. Voor huisdiereigenaren betekent dat vooral: goed opletten, risico’s vermijden en bij twijfel direct de dierenarts inschakelen.

De waarschuwing is duidelijk: vogelgriep is niet alleen een probleem voor wilde vogels en pluimveebedrijven, maar kan ook dichtbij huis gevolgen hebben. Juist daarom is alertheid bij eigenaren van groot belang.