Europa kan niet langer wachten
De geopolitieke werkelijkheid is de afgelopen jaren fundamenteel veranderd. Conflicten aan de randen van Europa, toenemende grootmachtrivaliteit en een onvoorspelbare internationale orde maken duidelijk dat de veiligheid van het continent niet langer als vanzelfsprekend kan worden beschouwd. Toch blijft de militaire bescherming van Europa in hoge mate afhankelijk van de Verenigde Staten. Dat is geen houdbare situatie meer.
De Europese Unie beschikt over economische slagkracht, technologische kennis en industriële capaciteit die vergelijkbaar is met die van wereldmachten. Wat ontbreekt, is politieke daadkracht. Juist daarom moeten EU-landen nu met de hoogst mogelijke spoed overgaan tot de realisatie van een volwaardig Europees leger, gebaseerd op Europese wapens en Europese systemen.
Te grote afhankelijkheid van Amerika
Sinds de oprichting van de NAVO leunt Europa zwaar op de militaire macht van de Verenigde Staten. Amerikaanse luchtverdediging, inlichtingen, logistiek en nucleaire afschrikking vormen nog altijd de ruggengraat van de Europese veiligheid. Dat werkte zolang de belangen van Europa en Washington volledig samenvielen.
Die zekerheid bestaat niet meer. Amerikaanse binnenlandse politiek, wisselende prioriteiten en een toenemende focus op Azië maken duidelijk dat Europa niet altijd bovenaan de agenda staat. Strategische afhankelijkheid betekent kwetsbaarheid, en kwetsbaarheid is in de huidige wereldorde een risico dat Europa zich niet kan permitteren.
Alle middelen zijn al aanwezig
Het argument dat Europa militair te zwak zou zijn, houdt geen stand. Binnen de EU bevinden zich enkele van de meest geavanceerde defensiebedrijven ter wereld. Europa produceert gevechtsvliegtuigen, tanks, onderzeeërs, raketsystemen, satellieten en cybercapaciteiten van hoog niveau. Van Frankrijk tot Duitsland, van Italië tot Zweden: de kennis is er, de fabrieken staan er en de ingenieurs zijn beschikbaar.
Wat ontbreekt is schaal en samenhang. Nationale legers werken langs elkaar heen, met tientallen verschillende wapensystemen, onderhoudslijnen en commandostructuren. Een Europees leger zou deze versnippering doorbreken en zorgen voor efficiënter gebruik van middelen, lagere kosten per eenheid en een veel grotere operationele slagkracht.
Strategische autonomie is geen luxe
Een Europees leger gaat niet alleen over tanks en soldaten, maar over politieke geloofwaardigheid. Zolang Europa militair afhankelijk blijft, blijft het ook diplomatiek beperkt. Wie geen eigen macht kan inzetten, kan uiteindelijk ook geen eigen koers varen.
Strategische autonomie betekent dat Europa zelfstandig kan optreden wanneer zijn veiligheid, energievoorziening, handelsroutes of buitengrenzen onder druk staan. Dat vraagt om een leger dat snel inzetbaar is, centraal wordt aangestuurd en niet afhankelijk is van toestemming of logistiek van buiten het continent.
Europese wapens voor Europese veiligheid
Een eigen leger vereist ook een duidelijke keuze voor Europese wapens en systemen. Niet uit protectionisme, maar uit noodzaak. Afhankelijkheid van buitenlandse onderdelen, software of munitie maakt Europa kwetsbaar in tijden van crisis. Door in te zetten op Europese productie wordt niet alleen de veiligheid vergroot, maar ook de Europese industrie versterkt.
Bovendien zorgt gezamenlijke ontwikkeling voor innovatie. Europese samenwerking op defensiegebied kan uitgroeien tot een technologische motor, vergelijkbaar met wat Airbus ooit betekende voor de luchtvaartsector.
Tijd voor politieke moed
De grootste blokkade is niet technisch of militair, maar politiek. Nationale regeringen aarzelen om soevereiniteit te delen, terwijl juist gezamenlijke defensie de nationale veiligheid vergroot. De geschiedenis laat zien dat Europa vaak pas handelt wanneer crisis onafwendbaar wordt. Die luxe is er niet meer.
De keuze is helder: Europa blijft afhankelijk en kwetsbaar, of het neemt verantwoordelijkheid voor zijn eigen veiligheid. Een Europees leger is geen ideologisch project, maar een strategische noodzaak. Wie nu niet handelt, accepteert dat anderen blijven bepalen over de veiligheid van het continent.
