Energieprijzen stijgen door conflict Midden-Oosten

AMSTERDAM, 4 maart 2026 – De spanningen in het Midden-Oosten beginnen voelbare economische gevolgen te krijgen. Door verstoringen in de doorvaart door de Straat van Hormuz stijgen energieprijzen en transportkosten wereldwijd. Volgens economen kan een langdurig conflict zelfs leiden tot een nieuwe inflatieschok in Europa.

Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade, waarschuwt dat de gevolgen voor de Europese economie snel kunnen oplopen als de situatie niet snel stabiliseert.

Dreiging van nieuwe inflatieschok

Volgens Geeroms kan een langdurige verstoring van de energiemarkt vergelijkbare effecten hebben als de energiecrisis van enkele jaren geleden.

“Als het conflict in Iran langer dan een paar weken aanhoudt, kan dat leiden tot een inflatieschok zoals in 2022,” zegt hij.

De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste maritieme routes voor de wereldwijde oliehandel. Een aanzienlijk deel van de olie en vloeibaar aardgas dat vanuit het Midden-Oosten naar Europa en Azië gaat, passeert deze smalle zeestraat. Zodra transport daar wordt verstoord, reageren markten vrijwel direct.

Niet alleen stijgen de prijzen van olie en gas, ook logistieke ketens raken ontregeld. Containers blijven onderweg steken en schepen moeten langere omvaarroutes nemen. Dat vertaalt zich direct in hogere transportkosten.

Logistieke ketens onder druk

Volgens Allianz Trade ontstaan er snel knelpunten wanneer scheepvaartroutes veranderen of vertragen.

Containers blijven langer onderweg en havens raken overbelast doordat goederen niet op tijd aankomen. Bedrijven moeten daardoor langer wachten op onderdelen of grondstoffen.

Daarnaast stijgen de kosten voor brandstof voor schepen snel. De prijs van bunkerolie – de brandstof die schepen gebruiken – is de afgelopen maand al met ongeveer twintig procent gestegen.

Daardoor kunnen rederijen hun brandstofkosten met 40 tot 50 procent zien toenemen. Deze extra kosten worden doorgaans doorberekend in de tarieven voor zeevracht.

Volgens berekeningen van Allianz Trade kunnen de wereldwijde zeevrachtprijzen daardoor met ongeveer 15 tot 20 procent stijgen.

Voor Europese importeurs en exporteurs betekent dit dat goederen duurder worden ingekocht en vervoerd. Dat werkt uiteindelijk door in de prijzen die consumenten betalen.

Driedubbele dreun voor bedrijven

De combinatie van hogere energieprijzen, duurdere logistiek en een zwakkere consument vormt volgens Geeroms een zware belasting voor bedrijven.

“Transportbedrijven, industriële ondernemingen en retailers krijgen een driedubbele dreun,” zegt hij. “Energierekeningen stijgen, transport wordt duurder en consumenten houden door inflatie de hand op de knip.”

Vooral bedrijven met kleine winstmarges lopen risico. Energie-intensieve sectoren zoals chemie, metaal en industrie zijn extra gevoelig voor stijgende energieprijzen.

Ook logistieke bedrijven en retailers kunnen onder druk komen te staan doordat hun kosten sneller stijgen dan zij die kunnen doorberekenen.

Volgens Allianz Trade kan dat leiden tot een toename van het aantal faillissementen in de eurozone.

Economische groei onder druk

In een zwaarder scenario kan de economische groei in de eurozone aanzienlijk vertragen.

Allianz Trade schat dat de groei dan kan terugvallen richting ongeveer één procent. Tegelijkertijd kan de inflatie oplopen naar circa 2,5 procent.

Ook financiële markten reageren op zulke spanningen. De rente op tienjarige Duitse staatsleningen – een belangrijke referentie in Europa – kan volgens het rapport stijgen naar ongeveer 2,9 tot 3,2 procent.

Dat maakt lenen duurder voor zowel overheden als bedrijven.

Wanneer de rente stijgt, wordt investeren moeilijker en kunnen economische activiteiten verder afremmen.

Daarnaast kan een hogere inflatie de plannen van de Europese Centrale Bank (ECB) beïnvloeden. Als prijzen sneller stijgen, kan de centrale bank terughoudender worden met renteverlagingen.

Sectoren reageren verschillend

Niet alle sectoren worden op dezelfde manier geraakt door de ontwikkelingen.

Energieproducenten profiteren juist van hogere olie- en gasprijzen. Ook LNG-exporteurs buiten het Midden-Oosten kunnen voordeel halen uit de grotere vraag naar alternatieve energiebronnen.

Voor Europese energie-intensieve industrieën ligt dat anders.

Luchtvaartmaatschappijen krijgen te maken met hogere kerosineprijzen. Chemische bedrijven zien hun grondstofkosten stijgen en nutsbedrijven die afhankelijk zijn van gas kunnen hogere inkoopprijzen nauwelijks vermijden.

Voor consumentgerichte sectoren ontstaat een ander probleem. Wanneer brandstofprijzen stijgen, houden huishoudens vaak minder geld over voor andere uitgaven.

Dat raakt bijvoorbeeld detailhandel, horeca en delen van de dienstensector.

Koopkracht onder druk

De stijgende energieprijzen kunnen ook direct merkbaar worden voor consumenten.

Brandstofprijzen aan de pomp reageren doorgaans snel op veranderingen in de olieprijs. Als olie duurder wordt, stijgen benzine- en dieselprijzen vrijwel direct.

Daardoor neemt de druk op de koopkracht toe. Huishoudens moeten meer geld besteden aan energie en vervoer, waardoor er minder overblijft voor andere uitgaven.

Voor economieën die sterk afhankelijk zijn van energie-import, zoals veel Europese landen, kan dit effect relatief groot zijn.

Bedrijven zoeken naar oplossingen

Volgens Geeroms moeten bedrijven zich voorbereiden op een periode van onzekerheid.

Bedrijven kunnen hun risico’s beperken door alternatieve aanvoerroutes te onderzoeken of contracten opnieuw te onderhandelen. Ook kan het tijdelijk vergroten van voorraden helpen om verstoringen in de logistiek op te vangen.

Daarnaast kijken sommige bedrijven naar andere leveranciers of productie dichter bij huis om afhankelijkheid van kwetsbare handelsroutes te verminderen.

Rol van overheden

Ook overheden spelen een belangrijke rol bij het beperken van de economische schade.

Zij kunnen strategische olie- en gasvoorraden inzetten om tijdelijke tekorten op te vangen. Daarnaast kunnen gerichte steunmaatregelen bedrijven helpen die hard geraakt worden door stijgende energieprijzen.

Volgens Geeroms onderstreept de crisis opnieuw het belang van investeringen in energie-infrastructuur.

LNG-terminals, elektriciteitsnetwerken en pijpleidingen zijn cruciaal voor de energievoorziening van Europa. Versnelling van investeringen in deze infrastructuur kan helpen om toekomstige schokken beter op te vangen.

“Juist in dit soort crisissen blijkt hoe belangrijk energiezekerheid is,” zegt Geeroms. “Daar moet versneld kapitaal naartoe.”