AMSTERDAM, 18 december 2025 – Nederland stond jarenlang bekend als een open, goed georganiseerd land waar werken, wonen en leven relatief goed te combineren waren. Voor Europese arbeidsmigranten was het een aantrekkelijke bestemming: een stabiele economie, veel werkgelegenheid en een goede infrastructuur. Die positie staat echter onder druk. Nieuwe cijfers en analyses laten zien dat Nederland terrein verliest als voorkeursland om te wonen en te werken.
De signalen zijn duidelijk. Het aantal Europeanen dat aangeeft in Nederland te willen wonen en werken, daalde van ongeveer 623.000 in 2018 naar 457.000 in 2025. Tegelijkertijd zakte Nederland op de ranglijst van favoriete bestemmingen van plek 11 naar plek 13. Dat lijkt misschien beperkt, maar in een internationale arbeidsmarkt waar landen steeds feller concurreren om personeel, zijn dit betekenisvolle verschuivingen.
Problematische woningmarkt
Opvallend is dat deze daling niet alleen te maken heeft met werk of salaris. In de analyse waar deze cijfers uit voortkomen, wordt de problematische woningmarkt expliciet genoemd als een belangrijke factor. En dat is logisch. Wie voor werk naar een ander land verhuist, neemt een risico. Dat risico wordt aanzienlijk groter wanneer wonen onzeker, duur of slecht geregeld is. In dat geval kiezen mensen sneller voor een land waar de basis beter op orde is.
De Nederlandse woningmarkt is voor veel mensen inmiddels een bron van stress. Huren zijn hoog, het aanbod is schaars en tijdelijke oplossingen worden vaak ad hoc georganiseerd. Voor arbeidsmigranten geldt dit probleem in versterkte mate. Zij zijn vaker afhankelijk van tijdelijke huisvesting, collectieve woonvormen of particuliere verhuur. Als daar onvoldoende kwaliteit, zekerheid of toezicht is, tast dat niet alleen hun woonsituatie aan, maar ook het imago van Nederland als werkland.
Kwalitatieve huisvesting
Wie internationaal talent wil aantrekken, moet verder kijken dan economische cijfers alleen. Goede, kwalitatieve huisvesting is geen luxe, maar een randvoorwaarde voor economische kwaliteit. Dat betekent veilige locaties, voldoende privacy, goede voorzieningen, professioneel beheer en duidelijke afspraken. Het vraagt ook om toezicht en handhaving, zodat normen niet alleen op papier bestaan, maar ook daadwerkelijk worden nageleefd.
Daarbij hoort nadrukkelijk ook flexibele huisvesting. Door gericht in te zetten op flexwoningen kan sneller woonruimte worden toegevoegd op plekken waar de druk het hoogst is. Flexwoningen zijn bij uitstek geschikt om tijdelijke pieken op te vangen, bijvoorbeeld bij seizoensarbeid of grote infrastructurele projecten. Tegelijkertijd helpen ze om de reguliere woningvoorraad zo veel mogelijk beschikbaar te houden voor gezinnen, starters en andere woningzoekenden.
Het belang hiervan reikt verder dan individuele bedrijven. Als minder Europese arbeidsmigranten naar Nederland willen komen, raakt dat sectoren met structurele personeelstekorten direct. Denk aan logistiek, voedselverwerking, land- en tuinbouw en technische beroepen. In deze sectoren is buitenlandse arbeid geen bijzaak, maar een noodzakelijke schakel om processen draaiende te houden.
Hogere werkdruk
De gevolgen daarvan kunnen heel concreet worden. Minder personeel betekent hogere werkdruk voor wie er al werkt, minder capaciteit en minder voorspelbare dienstverlening. Uiteindelijk kunnen ook consumenten en inwoners dat merken, bijvoorbeeld door hogere prijzen, langere wachttijden of beperktere beschikbaarheid van producten en diensten.
Rond 18 december, de Internationale Dag van de Migrant, is het daarom passend om stil te staan bij de vraag hoe Nederland omgaat met mensen die hier tijdelijk of langdurig komen werken en bijdragen. Wie hier nodig is om de economie draaiend te houden, verdient een woonplek die op orde is. Dat is geen gunst, maar een investering in stabiliteit, kwaliteit en toekomstbestendigheid.
Gemeenten en provincies spelen hierin een sleutelrol. Zij moeten ruimte bieden om goede, zorgvuldig ingepaste locaties te ontwikkelen voor flexibele en reguliere huisvesting. Niet door problemen te verplaatsen of te ontkennen, maar door ze te organiseren. Alleen zo kan Nederland aantrekkelijk blijven in een concurrerende wereld en voorkomen dat de woningcrisis ook een arbeidsmarktcrisis wordt.
