BERLIJN – De Duitse politieke partij Alternative für Deutschland (AfD) is slachtoffer geworden van een omvangrijke cyberaanval. Onbekende hackers hebben naar verluidt ruim 421.000 e-mails buitgemaakt, afkomstig uit verschillende mailboxen van de partij. De gestolen gegevens, met een totale omvang van ongeveer 281 gigabyte, zijn gedeeltelijk via internet toegankelijk gemaakt. Onder het materiaal bevinden zich volgens Duitse media vertrouwelijke correspondentie, bankafschriften, identiteitsbewijzen en ledenlijsten. Ook e-mails van partijleider Alice Weidel en voormalig partijvoorzitter Alexander Gauland zouden zijn getroffen.

De cyberaanval vond eind september 2026 plaats, maar de omvang van het datalek werd pas maandag 19 oktober duidelijk. Een dag later bevestigde de AfD dat hackers waren binnengedrongen bij een hostingbedrijf dat de partij gebruikt voor haar digitale communicatie.

Volgens de Duitse krant Bild gaat het om meer dan 421.000 e-mails, afkomstig uit een beperkt aantal mailboxen. De gegevens werden gepubliceerd op een anonieme website, waar bezoekers documenten konden doorzoeken en een groot databestand konden downloaden.

Wie achter de cyberaanval zit, is nog onbekend.

Vertrouwelijke documenten en persoonlijke gegevens buitgemaakt

De gestolen informatie beperkt zich niet tot interne politieke correspondentie. Volgens Duitse media bevat het databestand eveneens documenten met gevoelige persoonsgegevens.

Daaronder bevinden zich kopieën van identiteitsbewijzen, financiële documenten, bankafschriften, diploma's, lidmaatschapsaanvragen en ledenlijsten van lokale partijafdelingen.

Voor betrokken partijleden en medewerkers kan het lek aanzienlijke gevolgen hebben. Persoonsgegevens die normaal gesproken uitsluitend voor intern gebruik beschikbaar zijn, kunnen worden misbruikt voor identiteitsfraude, phishing of gerichte intimidatie.

De omvang van de buitgemaakte informatie maakt de aanval tot een van de grotere openbaar geworden datalekken bij een Duitse politieke partij.

Het is nog niet duidelijk hoeveel personen rechtstreeks door het datalek worden getroffen.

Ook e-mails van Alice Weidel zouden zijn gestolen

Volgens Bild en de Duitse krant taz bevinden zich onder de buitgemaakte documenten e-mails van verschillende prominente AfD-politici.

Daarbij worden onder anderen partijleider Alice Weidel, vicevoorzitter Beatrix von Storch en de voormalige partijvoorzitters Alexander Gauland en Jörg Meuthen genoemd.

Ook correspondentie van medewerkers van de landelijke partijorganisatie en verschillende regionale afdelingen zou zijn buitgemaakt.

De documenten bestrijken volgens taz een periode vanaf 2014 tot en met het najaar van 2026.

De AfD stelt dat slechts een beperkt aantal mailboxen is getroffen en dat de meeste daarvan al jarenlang niet meer actief werden gebruikt.

De huidige e-mailaccounts van de landelijke partijorganisatie zouden volgens de partij buiten schot zijn gebleven.

De regionale omroep WDR meldt echter dat ook een nog gebruikt e-mailaccount van de AfD in de deelstaat Noordrijn-Westfalen bij de aanval betrokken is.

Interne conflicten en extremistische uitspraken

De inhoud van de uitgelekte correspondentie wordt inmiddels door verschillende Duitse media onderzocht.

Volgens taz bevatten de documenten informatie over interne conflicten, disciplinaire procedures en de omgang met partijfinanciering.

Ook zouden in verschillende e-mails meldingen voorkomen over racistische, antisemitische en nationaalsocialistische uitlatingen van partijleden.

Zo wordt in de correspondentie gesproken over partijleden die met nazisymbolen in verband zouden zijn gebracht en over interne discussies rond mogelijke uitsluitingen.

Andere documenten zouden betrekking hebben op financiële transacties, partijgiften en de manier waarop de AfD intern met omstreden kwesties omgaat.

De authenticiteit en de volledige context van deze afzonderlijke berichten zijn nog niet in alle gevallen onafhankelijk vastgesteld.

De AfD betwist dat de tot dusver gepubliceerde samenvattingen een betrouwbaar beeld geven van de werkelijke inhoud.

Hackers gebruikten kunstmatige intelligentie

Opvallend is dat de personen achter de publicatie vermoedelijk kunstmatige intelligentie hebben gebruikt om een deel van de buitgemaakte e-mails te analyseren.

Volgens taz werden ongeveer 39.000 berichten automatisch samengevat. Daarvan kregen 611 berichten het label 'kritisch', omdat ze volgens de gebruikte software mogelijk betrekking zouden hebben op strafbare feiten.

Nog eens ruim 10.000 berichten werden aangemerkt als mogelijk relevant vanwege aanwijzingen voor ernstig wangedrag.

Deze classificaties zijn echter geen bewijs dat daadwerkelijk strafbare feiten zijn gepleegd.

Automatische analyses kunnen fouten bevatten, uitspraken uit hun verband halen of verkeerde conclusies trekken.

De AfD stelt dat de gepubliceerde resultaten uitsluitend op trefwoorden zijn gebaseerd en onvoldoende rekening houden met de context van de oorspronkelijke correspondentie.

AfD spreekt van aanval op democratie

De partij heeft dinsdag 20 oktober officieel gereageerd op de cyberaanval.

Volgens de AfD werd de digitale inbraak eind september ontdekt en snel beëindigd. De betrokken gebruikers en de verantwoordelijke toezichthouder voor gegevensbescherming zouden vervolgens zijn geïnformeerd.

Ook heeft de partij naar eigen zeggen aangifte gedaan van de aanval en de publicatie van de gestolen informatie.

De AfD noemt de cyberaanval een ernstige aantasting van het Duitse partijenstelsel en de democratische rechtsorde.

Volgens de partij is het onrechtmatig verkrijgen en openbaar maken van interne correspondentie strafbaar, ongeacht de politieke overtuiging van de getroffen organisatie.

De regionale AfD-afdeling in Noordrijn-Westfalen heeft eveneens aangekondigd juridische stappen te onderzoeken.

De partij benadrukt dat nog wordt vastgesteld welke gegevens daadwerkelijk zijn buitgemaakt en in hoeverre de gepubliceerde documenten authentiek zijn.

Identiteit van hackers nog onbekend

Het is vooralsnog niet duidelijk wie verantwoordelijk is voor de aanval en hoe de hackers precies toegang hebben gekregen tot de systemen van de hostingprovider.

De beheerders van de website waarop de gegevens verschenen, hebben hun identiteit niet bekendgemaakt.

Volgens taz verklaarden personen die zeggen achter de publicatie te zitten dat zij de interne gang van zaken binnen de AfD openbaar wilden maken.

Die verklaring is niet onafhankelijk bevestigd.

De cyberaanval komt op een politiek gevoelig moment. De AfD heeft haar positie in de Duitse politiek de afgelopen jaren versterkt en is in verschillende deelstaten uitgegroeid tot een van de grootste partijen.

Tegelijkertijd bestaat in Duitsland een langdurig debat over extremistische stromingen binnen de partij en de vraag of een verbodsprocedure juridisch mogelijk is.

Of de uitgelekte documenten voor dergelijke procedures relevant kunnen zijn, moet nog blijken.

Groeiend probleem voor Duitse politieke partijen

De AfD is niet de eerste Duitse politieke partij die slachtoffer wordt van een grote cyberaanval.

In mei 2024 werd de landelijke CDU getroffen door een digitale inbraak waarbij delen van de IT-infrastructuur uit voorzorg werden uitgeschakeld.

Ook de SPD werd eerder doelwit van hackers. Duitse veiligheidsdiensten schreven die aanval later toe aan een hackersgroep die wordt aangestuurd door de Russische militaire inlichtingendienst GRU.

Bij de aanval op de AfD zijn vooralsnog geen aanwijzingen openbaar gemaakt die de daders met een bepaalde staat of buitenlandse inlichtingendienst verbinden.

Het incident onderstreept hoe kwetsbaar politieke organisaties kunnen zijn wanneer grote hoeveelheden gevoelige correspondentie gedurende lange tijd worden bewaard.

Voor de AfD staat inmiddels vast dat vertrouwelijke partijgegevens zijn buitgemaakt. Hoe groot de uiteindelijke schade is, hoeveel personen zijn getroffen en welke gevolgen het datalek krijgt, zal nader onderzoek moeten uitwijzen.