DEN HAAG – Het kabinet wil zich in Europees verband inzetten voor strengere regels voor het water- en energieverbruik van datacenters. Daarbij wordt gekeken naar een mogelijk verbod op het gebruik van hoogwaardig drinkwater voor koeling, verplichte openbaarmaking van energiegegevens en bindende normen voor duurzaamheid. Dat blijkt uit een brief van staatssecretaris W.J.M. Aerdts van Economische Zaken en Klimaat aan de Tweede Kamer.
De bewindspersoon reageert op drie moties van de Partij voor de Dieren, ingediend door de Kamerleden Ines Kostić en Christine Teunissen. Alle drie de voorstellen krijgen van het kabinet de appreciatie 'oordeel Kamer'. Daarmee laat het kabinet de uiteindelijke beoordeling aan de Tweede Kamer.
Jaarlijks miljoen kubieke meter drinkwater voor koeling
Volgens het kabinet gebruiken Nederlandse datacenters jaarlijks ongeveer één miljoen kubieke meter drinkwater voor hun koelsystemen. Dat komt overeen met een miljard liter water.
Het gaat om ongeveer 0,088 procent van het totale drinkwatergebruik in Nederland. Hoewel dit aandeel relatief klein is, vindt het kabinet dat drinkwater zoveel mogelijk moet worden gereserveerd voor toepassingen waarvoor de kwaliteit daadwerkelijk noodzakelijk is.
De Partij voor de Dieren wil daarom dat Nederland zich inzet voor een Europees verbod op het gebruik van hoogwaardig drinkwater voor proceskoeling van datacenters.
Het kabinet onderschrijft de achterliggende gedachte. Wanneer industriewater, gezuiverd afvalwater of regenwater geschikt is, moet volgens de staatssecretaris bij voorkeur geen drinkwater worden gebruikt.
Steeds meer datacenters schakelen volgens de Kamerbrief al over op dergelijke alternatieven.
Meer inzicht in stroomverbruik en piekbelasting
Een tweede voorstel richt zich op de openbaarheid van het energie- en waterverbruik van datacenters.
De Kamerleden willen dat exploitanten verplicht worden gestandaardiseerde gegevens te publiceren over hun verbruik, het maximale elektriciteitsvermogen en de belasting van het stroomnet.
Juist de piekbelasting vormt volgens het kabinet een belangrijk aandachtspunt. Datacenters kunnen veel elektriciteit vragen, waardoor inzicht in hun maximale stroombehoefte belangrijk is voor het energiebeleid.
Op grond van bestaande Europese regelgeving moeten datacenters met een geïnstalleerd vermogen van minimaal 500 kilowatt jaarlijks gegevens over hun energie- en waterverbruik aanleveren.
Volgens het ministerie hebben alle Nederlandse datacenters op de informatie-uitvraag gereageerd. Daarvan hebben 104 aangegeven dat hun geïnstalleerde IT-vermogen minimaal 500 kilowatt bedraagt.
Bedrijfsgevoelige gegevens blijven beschermd
Het kabinet ziet mogelijkheden om de rapportageverplichtingen verder uit te breiden. Tegelijkertijd gelden er beperkingen voor het openbaar maken van bedrijfsinformatie.
Europese regels beschermen gegevens die onder bedrijfsgeheimen of vertrouwelijke informatie vallen. Deze informatie kan wel voor beleidsdoeleinden worden gebruikt en aan de Europese Commissie worden verstrekt.
De Europese Commissie publiceert de verzamelde informatie vervolgens op geaggregeerd niveau.
Nederland wil zich inzetten voor uitgebreidere rapportageverplichtingen en het openbaar maken van zoveel mogelijk gegevens, binnen de geldende juridische grenzen.
Europese normen voor duurzaamheid in voorbereiding
De derde motie gaat over bindende normen voor de energie- en milieuprestaties van datacenters.
Daarbij gaat het onder meer om energie-efficiëntie, waterverbruik en het gebruik van hernieuwbare energie.
De Europese Commissie werkt momenteel aan minimumprestatienormen waaraan nieuwe en gerenoveerde datacenters moeten voldoen.
Het doel is het energieverbruik en de milieuvoetafdruk van deze installaties te verminderen.
Tot 14 december 2026 kunnen belanghebbenden reageren op de Europese plannen. Nederland neemt actief deel aan deze consultatie.
Nieuwe Europese wetgeving in 2027 verwacht
Een concreet wetsvoorstel van de Europese Commissie wordt in het tweede kwartaal van 2027 verwacht.
Welke verplichtingen uiteindelijk bindend worden en hoe streng de normen zullen zijn, staat volgens de staatssecretaris nog niet vast.
Het kabinet wil daarom niet vooruitlopen op de precieze inhoud van toekomstige Europese wetgeving.
Ook benadrukt de bewindspersoon dat de voorstellen aansluiten bij het Nederlandse beleid om drinkwater te besparen en de digitale infrastructuur duurzamer te maken.
Nieuwe nationale aanpak aangekondigd
Naast de Europese onderhandelingen werkt het kabinet aan een nationaal geïntegreerde aanpak voor datacenters.
Daarin moet aandacht komen voor de verdere ontwikkeling van de sector en de gevolgen voor onder meer energie- en watergebruik.
De staatssecretaris heeft aangekondigd de Tweede Kamer hierover nog dit najaar te informeren.
Voorlopig is er dus nog geen Europees verbod op het gebruik van drinkwater voor datacenterkoeling. Wel maakt de kabinetsreactie duidelijk dat Nederland strengere regels voor waterbesparing, energie-efficiëntie en transparantie wil ondersteunen.
