ROME – Bij paus Leo XIV is longkanker vastgesteld. De 71-jarige leider van de Rooms-Katholieke Kerk heeft dinsdag 13 oktober een operatie ondergaan waarbij de onderste kwab van zijn rechterlong is verwijderd. Volgens het Vaticaan is de ingreep zonder complicaties verlopen. De paus heeft de nacht van dinsdag op woensdag rustig doorgebracht in het Gemelli-ziekenhuis in Rome.
Het Vaticaan maakte de diagnose dinsdagavond bekend in een medisch bulletin. Bij de paus is sprake van een longadenocarcinoom, een veelvoorkomende vorm van longkanker. De aandoening werd voorafgaand aan de operatie vermoed en tijdens de ingreep bevestigd.
Woensdagochtend liet het Vaticaan weten dat Leo XIV een rustige nacht achter de rug heeft. Later op de dag wordt aanvullende informatie over zijn gezondheidstoestand verwacht.
Deel rechterlong verwijderd
De paus werd dinsdag opgenomen in het Gemelli-ziekenhuis in Rome. Hij kwam lopend via de hoofdingang binnen en begroette tientallen belangstellenden die zich bij het ziekenhuis hadden verzameld.
De operatie werd uitgevoerd door een medisch team onder leiding van thoraxchirurg Stefano Margaritora.
Leo XIV verbleef ongeveer drie uur in de operatiekamer. De eigenlijke chirurgische ingreep duurde circa anderhalf uur.
Tijdens de operatie verwijderden artsen de onderste kwab van zijn rechterlong. Een menselijke rechterlong bestaat uit drie kwabben, terwijl de linkerlong er twee heeft.
Volgens het Vaticaan verliep de ingreep succesvol en traden er geen complicaties op. Na afloop keerde de paus terug naar zijn ziekenhuiskamer.
Artsen onderzoeken of kanker is uitgezaaid
Hoewel de operatie goed is verlopen, bestaat nog onzekerheid over het verdere verloop van de ziekte.
Het Vaticaan spreekt van een radicale verwijdering van het aangetaste longweefsel. Daarmee wordt bedoeld dat chirurgen al het verdachte weefsel hebben verwijderd, met als doel de aanwezige kanker volledig weg te nemen.
Dat betekent echter nog niet dat met zekerheid vaststaat dat de ziekte niet is uitgezaaid.
Daarvoor moeten aanvullende onderzoeken worden uitgevoerd. Vooral de resultaten van onderzoek naar de lymfeklieren zijn van belang.
Wanneer daarin kankercellen worden aangetroffen, kan dit gevolgen hebben voor de verdere behandeling.
Het Vaticaan heeft nog geen uitslagen van deze onderzoeken bekendgemaakt.
Prognose afhankelijk van stadium longkanker
Volgens longkankerspecialist Stephen Liu van het Lombardi Comprehensive Cancer Center van Georgetown University behoort een adenocarcinoom tot de meest voorkomende vormen van longkanker.
De vooruitzichten kunnen gunstig zijn wanneer de ziekte in een vroeg stadium wordt ontdekt en volledig operatief kan worden verwijderd.
Daarbij is vooral van belang hoe groot de tumor is, of er meerdere plekken in de long zijn aangetast en of de kanker zich naar de lymfeklieren heeft verspreid.
Zolang deze gegevens niet bekend zijn, kunnen artsen nog geen definitieve uitspraak doen over het stadium van de ziekte.
Wanneer de kanker beperkt is gebleven tot één plek en volledig is verwijderd, kan een operatie onder bepaalde omstandigheden voldoende zijn.
Als uit aanvullend onderzoek blijkt dat de ziekte zich heeft verspreid, kunnen andere behandelingen noodzakelijk worden.
Nog geen besluit over chemotherapie
Het Vaticaan heeft benadrukt dat er momenteel nog geen plannen zijn bekendgemaakt voor chemotherapie of andere aanvullende kankerbehandelingen.
Artsen wachten eerst op de resultaten van de onderzoeken die moeten uitwijzen of er nog kankercellen aanwezig zijn.
Afhankelijk van de uitslagen kunnen behandelingen zoals chemotherapie, immunotherapie of doelgerichte medicijnen worden overwogen.
Het feit dat een deel van de rechterlong is verwijderd, betekent niet automatisch dat de paus blijvend ernstige ademhalingsproblemen zal ondervinden.
Na verwijdering van een longkwab kan het resterende longweefsel een deel van de verloren capaciteit compenseren. Hoe goed dat gebeurt, hangt onder meer af van de algemene conditie en het herstel na de operatie.
Paus maakte medische ingreep zelf bekend
Leo XIV had zondag tijdens zijn gebruikelijke middaggebed al bekendgemaakt dat bij hem een afwijking in een long was ontdekt.
Volgens het Vaticaan ging het om een plaatselijke longnodus, een kleine afwijking die tijdens medisch onderzoek was gevonden.
Op dat moment was nog niet definitief vastgesteld dat het om kanker ging.
De paus vertelde dat hij de afwijking operatief zou laten verwijderen. Daarmee gaf hij openheid over zijn gezondheid, iets wat binnen het Vaticaan niet altijd gebruikelijk is geweest.
Het is de eerste publiekelijk bekendgemaakte ernstige medische aandoening tijdens zijn inmiddels zeventien maanden durende pontificaat.
Alle openbare afspraken geannuleerd
Vanwege de operatie en de daaropvolgende herstelperiode heeft het Vaticaan alle openbare ontvangsten en audiënties van de paus tot en met 20 oktober afgezegd.
Leo XIV blijft voorlopig opgenomen in het Gemelli-ziekenhuis.
Het ziekenhuis beschikt over een speciale pauselijke verblijfsruimte die ook door eerdere pausen werd gebruikt. Die ruimte wordt momenteel echter gerenoveerd.
Daarom verblijft Leo XIV in een andere kamer in het ziekenhuis.
Hoe lang zijn ziekenhuisopname uiteindelijk zal duren, hangt af van zijn herstel en de resultaten van de aanvullende onderzoeken.
Reis naar Zuid-Amerika onzeker
De diagnose roept ook vragen op over een grote buitenlandse reis die de paus voor november heeft gepland.
Van 6 tot en met 17 november zou Leo XIV een bezoek brengen aan Uruguay, Argentinië en Peru.
Het programma omvat meerdere vliegreizen, ontmoetingen en openbare bijeenkomsten. In totaal zou de paus meer dan 31.000 kilometer afleggen.
Volgens medische deskundigen wordt patiënten na een longoperatie vaak geadviseerd ongeveer drie weken niet te vliegen.
Wanneer het herstel voorspoedig verloopt en de kanker in een vroeg stadium blijkt te zijn ontdekt, zou de reis mogelijk kunnen doorgaan.
Als aanvullende behandelingen noodzakelijk zijn, kan uitstel echter verstandig zijn.
Het Vaticaan heeft nog geen besluit genomen over het doorgaan van de reis.
Verdere gezondheidstoestand nog onzeker
Voorlopig staat het herstel van de paus centraal. Het Vaticaan benadrukt dat de operatie geslaagd is en dat zich tijdens de ingreep geen complicaties hebben voorgedaan.
De rustige eerste nacht in het ziekenhuis wordt gezien als een gunstig teken voor het onmiddellijke herstel.
Over de uiteindelijke vooruitzichten kan echter pas meer duidelijkheid ontstaan wanneer de resultaten van het weefselonderzoek bekend zijn.
De komende dagen moeten uitwijzen of de operatie voldoende is geweest om de kanker te behandelen of dat Leo XIV aanvullende medische zorg nodig heeft.
