DEN HAAG – Treinreizigers moeten vanaf 1 januari 2027 opnieuw dieper in de buidel tasten. De Nederlandse Spoorwegen (NS) verhogen de prijzen van treinkaartjes en de meeste abonnementen met gemiddeld 4,7 procent. Tweede Kamerlid Hidde Heutink van Groep Markuszower maakt zich grote zorgen over de aanhoudende prijsstijgingen en wil weten of de trein voor steeds meer Nederlanders onbetaalbaar wordt. Hij heeft hierover op 21 oktober 2026 schriftelijke vragen gesteld aan staatssecretaris Annet Bertram van Infrastructuur en Waterstaat.

De aangekondigde verhoging volgt op eerdere forse prijsstijgingen bij NS. Ook in 2025 en 2026 moesten reizigers aanzienlijk meer betalen voor hun treinreizen. Heutink vreest dat het spoorbedrijf daarmee in een neerwaartse spiraal terechtkomt, waarbij hogere tarieven reizigers afschrikken en teruglopende reizigersaantallen vervolgens opnieuw druk zetten op de financiële positie van het bedrijf.

NS verhoogt tarieven met gemiddeld 4,7 procent

NS maakte op 20 oktober bekend dat de prijs van een treinkaartje en de meeste abonnementen vanaf volgend jaar gemiddeld 4,7 procent stijgt. Volgens het spoorbedrijf is de verhoging noodzakelijk om gestegen kosten op te vangen, nieuwe treinen aan te schaffen en te blijven investeren in voorzieningen voor reizigers.

De tariefstijging bestaat volgens NS uit drie onderdelen. Het gaat om de verwachte inflatie voor 2027, een correctie op de inflatie over 2026 en een eerder afgesproken inhaalindexatie voor de jaren 2020 tot en met 2023. In die periode stegen de treintarieven minder hard dan de inflatie.

Daan Schut, binnen de Raad van Bestuur van NS verantwoordelijk voor de tarieven, benadrukt dat de inkomsten uit treinkaartjes nodig zijn om het spoorvervoer op peil te houden. Tegelijkertijd erkent hij dat de voortdurende prijsverhogingen gevolgen hebben voor de portemonnee van reizigers.

Kamerlid vreest dat reizigers afhaken

Heutink wil van de staatssecretaris weten welke concrete maatregelen de overheid en NS het afgelopen jaar hebben genomen om de nieuwe prijsverhoging te voorkomen of te beperken. Ook vraagt hij waarom die maatregelen kennelijk onvoldoende resultaat hebben opgeleverd.

Daarnaast wil het Kamerlid inzicht krijgen in de precieze opbouw van de tariefverhoging. Hij vraagt welk deel wordt veroorzaakt door hogere operationele kosten, inflatie en eerder gemaakte financiële afspraken.

Een belangrijk punt van zorg is het mogelijke verlies van treinreizigers. Heutink wil weten of NS heeft onderzocht hoeveel mensen vanwege de stijgende tarieven besluiten minder vaak met de trein te reizen of helemaal afhaken.

Volgens het Kamerlid moet daarbij ook worden gekeken naar de concurrentiepositie van het spoor ten opzichte van andere vervoersmiddelen, vooral de auto. Hij vraagt zich af of de trein door de steeds hogere prijzen voor een groeiende groep Nederlanders financieel onaantrekkelijk wordt.

NS wil reizigers met kortingen naar daluren lokken

Om treinreizen aantrekkelijk te houden, gaat NS in 2027 meer korting aanbieden op rustige momenten. De maximale korting op zogenoemde PrijsTijd Deals stijgt van 60 naar 80 procent. Deze aanbiedingen zijn bedoeld voor treinen waarin buiten de spits nog voldoende zitplaatsen beschikbaar zijn.

Daarnaast wil NS de kortingskaartjes in de loop van 2027 ook beschikbaar maken voor reizen op de dag zelf. Daarmee krijgen reizigers meer mogelijkheden om op korte termijn een voordelig treinkaartje te kopen.

Niet alle tarieven gaan omhoog. Zo blijft een Railrunner voor kinderen 2,50 euro kosten. Ook het Kids Vrij-abonnement blijft gratis. Jongeren van 12 tot en met 17 jaar kunnen bovendien gebruik blijven maken van het gratis Dal Voordeel-abonnement, waarmee zij buiten de spits en in het weekend 40 procent korting krijgen.

NS wil daarnaast met de overheid overleggen over een mogelijk vervolg van het tijdelijke abonnement Nederland Dal Vrij in de zomer van 2027.

Ook OV-fiets en HSL-toeslag worden duurder

Naast de reguliere treinkaartjes stijgen ook enkele aanvullende tarieven. De toeslag voor reizen over de hogesnelheidslijn gaat van 3,20 naar 3,40 euro. Voor het huren van een OV-fiets betalen reizigers vanaf 1 januari 2027 geen 4,80 euro meer, maar 4,95 euro.

Voor reizigers die regelmatig met de trein reizen en daarbij gebruikmaken van aanvullende voorzieningen, kunnen de verschillende verhogingen samen voor extra kosten zorgen. Hoeveel iemand daadwerkelijk meer gaat betalen, hangt af van het gebruikte abonnement, de reisafstand en eventuele kortingen.

Kritiek op aanhoudende prijsverhogingen

Heutink vindt dat de Tweede Kamer vrijwel ieder jaar dezelfde vragen moet stellen over hogere treintarieven, financiële tegenvallers en de toekomstbestendigheid van NS. Hij wil weten waarom er nog altijd geen structurele oplossing is gevonden om de kosten voor treinreizigers beheersbaar te houden.

Volgens het Kamerlid bestaat het risico dat NS in een vicieuze cirkel terechtkomt. Hogere kosten leiden tot duurdere treinkaartjes, waardoor reizigers mogelijk afhaken. Wanneer daardoor de inkomsten onder druk komen te staan, kan dat weer aanleiding geven tot nieuwe prijsverhogingen.

Of deze ontwikkeling zich daadwerkelijk voordoet en hoe groot het effect van de nieuwe tarieven op het aantal reizigers zal zijn, moet volgens Heutink duidelijk worden uit nader onderzoek.

Staatssecretaris moet uitleg geven

Het Kamerlid vraagt de staatssecretaris welke concrete maatregelen zij wil nemen om de mogelijke neerwaartse spiraal te doorbreken. Daarbij wil hij niet alleen weten welke plannen er bestaan, maar ook wanneer treinreizigers daadwerkelijk verbetering mogen verwachten.

Heutink heeft de staatssecretaris verzocht zijn vragen te beantwoorden voordat de Tweede Kamer de begroting van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat behandelt.

Voorlopig staat vast dat de meeste treinreizigers vanaf 1 januari 2027 gemiddeld 4,7 procent meer gaan betalen. Of de aangekondigde extra kortingen voldoende zijn om reizigers voor de trein te behouden, moet volgend jaar blijken.