AMSTERDAM, 9 april 2026 – Defensie-expert Rob de Wijk vindt dat koning Willem-Alexander volgende week niet naar het Witte Huis moet gaan. Volgens hem is een bezoek van het Nederlandse staatshoofd aan de Amerikaanse president op dit moment moreel niet verdedigbaar. Dat zegt De Wijk in een interview dat door Plus Online is gepubliceerd.
De uitspraken van De Wijk volgen op nieuwe spanningen rond de Amerikaanse president Donald Trump. In het artikel van Plus Online reageert De Wijk op recente uitlatingen van Trump richting Iran. Daarbij zou de president harde taal hebben gebruikt en hebben gedreigd met aanvallen op civiele doelen, waaronder bruggen en elektriciteitscentrales. Volgens De Wijk maakt dat een bezoek van de koning politiek en moreel uiterst gevoelig.
Morele grens volgens defensie-expert bereikt
De Wijk spreekt in het door Plus Online aangehaalde gesprek over een “morele afweging”. Volgens hem moet Nederland ook naar de buitenwereld duidelijk maken waar de grens ligt. Als een president dit soort taal gebruikt, kan een ceremonieel bezoek volgens hem worden uitgelegd als stilzwijgende acceptatie.
De defensie-expert waarschuwt dat landen die geen duidelijk standpunt innemen daar later zelf de gevolgen van kunnen ondervinden. In zijn redenering draait het niet alleen om diplomatieke verhoudingen, maar ook om internationale geloofwaardigheid. Wie zich niet uitspreekt, loopt volgens hem het risico meegetrokken te worden in een kamp waarmee het zich niet volledig wil identificeren.
Daarmee plaatst De Wijk de discussie nadrukkelijk boven het niveau van een gebruikelijk diplomatiek bezoek. Het gaat volgens hem niet slechts om etiquette of protocol, maar om de vraag welk signaal Nederland afgeeft in een periode van oplopende geopolitieke spanning.
Discussie raakt ook de rol van het koningshuis
De opmerkingen van De Wijk raken tegelijk aan een gevoelige kwestie: welke rol het koningshuis speelt in diplomatieke verhoudingen. Officiële bezoeken van de koning worden doorgaans gezien als onderdeel van de internationale vertegenwoordiging van Nederland. Juist daarom ligt de symbolische waarde van zo’n ontmoeting hoog.
Volgens De Wijk is een bezoek in deze omstandigheden niet verstandig. In het stuk van Plus Online noemt hij het zelfs een vorm van “slijmen”, waarmee hij suggereert dat een bezoek weinig oplevert en vooral verkeerd kan worden uitgelegd. Daarbij wijst hij erop dat het volgens hem weinig zin heeft om via koninklijke diplomatie invloed uit te oefenen als de politieke koers in Washington al vastligt.
De discussie raakt daarmee aan een bredere vraag: moet Nederland onder alle omstandigheden diplomatieke hoffelijkheid blijven betrachten, of zijn er momenten waarop afzeggen juist een krachtiger politiek signaal is?
Bezoek aan Witte Huis ligt politiek gevoelig
De Wijk staat met zijn kritiek niet op zichzelf in de bredere Europese discussie over hoe om te gaan met een grillige en confronterende Amerikaanse koers. In het artikel van Plus Online wijst hij erop dat ook in het Verenigd Koninkrijk een vergelijkbaar debat speelt, omdat later deze maand ook koning Charles naar het Witte Huis zou gaan. Volgens hem toont dat aan dat Europese landen worstelen met dezelfde afweging.
Zijn analyse is hard. De Wijk spreekt van onvermogen binnen de Europese politiek om oorzaak en gevolg goed met elkaar te verbinden. Volgens hem leeft in Europa nog te vaak het idee dat het continent vanzelfsprekend het middelpunt van de wereld is, terwijl de machtsverhoudingen al langere tijd verschuiven richting Azië en China. Ook dat maakt volgens hem een duidelijker en principiëler optreden noodzakelijk.
Voor het Nederlandse koningshuis betekent dat dat een eventueel bezoek aan het Witte Huis meer zou zijn dan een formele afspraak. Het zou onvermijdelijk ook worden gelezen als een politiek signaal, juist vanwege de internationale spanningen en de felle uitlatingen vanuit Washington.
Of er daadwerkelijk iets verandert aan de reisplannen van het koningshuis, blijkt de komende dagen. De uitspraken van De Wijk zorgen in elk geval voor nieuwe discussie over de vraag hoe ver diplomatie moet reiken wanneer bondgenoten zich op het wereldtoneel steeds scherper en onvoorspelbaarder opstellen.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.