PEKING – China heeft zijn leidende positie op het gebied van zonne-energie verder verstevigd. Uit de nieuwste cijfers over wereldwijd geïnstalleerd vermogen blijkt dat het land in 2025 beschikt over maar liefst 1.202,18 gigawatt (GW) aan zonne-energiecapaciteit. Daarmee heeft China meer zonnepanelen geïnstalleerd dan de nummers twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht en negen op de ranglijst samen.

Op ruime afstand volgen de Verenigde Staten met 211,61 GW en India met 135,5 GW. Duitsland staat vierde met 106,27 GW, gevolgd door Japan met 92,21 GW en Brazilië met 64,69 GW. Spanje, Italië en Australië completeren de top negen.

De cijfers onderstrepen hoe sterk de mondiale energiemarkt in de afgelopen 25 jaar is veranderd. Waar zonne-energie rond de eeuwwisseling nog een nichetechnologie was, vormt het inmiddels een van de belangrijkste bronnen van nieuwe elektriciteitsproductie.

Opkomst van nieuwe grootmachten

De ontwikkelingen laten ook grote verschuivingen in de mondiale energiewereld zien. India klom sinds 2000 van de 89e plaats naar de derde positie wereldwijd. Brazilië maakte misschien wel een nog opmerkelijkere sprong en steeg van de 183e plaats naar de zesde plaats.

Duitsland behoorde jarenlang tot de absolute koplopers dankzij grote investeringen in duurzame energie. Inmiddels is het land ingehaald door China, de Verenigde Staten en India en staat het op de vierde plaats.

Toch blijft Duitsland een belangrijk voorbeeld van hoe langdurig overheidsbeleid de energietransitie kan versnellen. Veel technieken en financiële modellen die tegenwoordig wereldwijd worden toegepast, werden mede in Europa ontwikkeld.

China bouwt sneller dan de rest van de wereld

De schaal waarop China investeert in duurzame energie is ongekend. Nieuwe zonneparken verrijzen in hoog tempo in onder meer Binnen-Mongolië, Xinjiang en andere dunbevolkte gebieden waar veel ruimte beschikbaar is.

Analisten wijzen erop dat China tegenwoordig in sommige weken meer nieuwe zonne-energiecapaciteit toevoegt dan veel landen in een heel jaar realiseren. De combinatie van enorme productiecapaciteit, krachtige staatssteun en een gigantische binnenlandse markt maakt het land tot de motor van de mondiale energietransitie.

Daarnaast is China uitgegroeid tot de grootste producent van zonnepanelen, omvormers, accu's en andere onderdelen die nodig zijn voor duurzame energieprojecten. Hierdoor profiteert het land niet alleen van de elektriciteitsopwekking zelf, maar ook van de wereldwijde export van energietechnologie.

Toch blijven kolencentrales onmisbaar

Ondanks de indrukwekkende groei van zonne-energie blijft China tegelijkertijd sterk afhankelijk van kolencentrales. Dat lijkt tegenstrijdig, maar heeft een duidelijke oorzaak.

Zonnepanelen produceren alleen elektriciteit wanneer de zon schijnt. Op bewolkte dagen, tijdens de nacht of in perioden met een piekvraag naar energie moet het elektriciteitsnet alsnog voldoende stroom kunnen leveren.

China beschikt over een enorme industriële sector die dag en nacht energie verbruikt. Fabrieken, datacenters, spoorwegen, havens en miljoenen huishoudens vragen continu om betrouwbare elektriciteit. Wanneer duurzame bronnen tijdelijk minder produceren, moeten andere centrales direct kunnen inspringen.

Kolencentrales vervullen daarom nog steeds een belangrijke rol als stabiele basis voor het elektriciteitsnet. Ze zorgen ervoor dat stroomvoorziening gegarandeerd blijft, ook wanneer weersomstandigheden tegenvallen.

Balans tussen groei en betrouwbaarheid

Voor beleidsmakers ligt de uitdaging in het vinden van een evenwicht tussen duurzaamheid en leveringszekerheid. Een elektriciteitsnet moet immers niet alleen groen zijn, maar ook betrouwbaar.

Daarom investeert China tegelijkertijd in zonne-energie, windenergie, waterkracht, kernenergie en grootschalige batterijopslag. Ook wordt gewerkt aan uitbreiding van hoogspanningsverbindingen zodat stroom van afgelegen zonne- en windparken naar grote steden kan worden getransporteerd.

Op langere termijn moet deze combinatie ervoor zorgen dat het aandeel van fossiele brandstoffen verder kan afnemen. Tot die tijd blijven kolencentrales volgens veel energiespecialisten noodzakelijk als vangnet voor perioden waarin duurzame energie onvoldoende beschikbaar is.

Energietransitie bepaalt toekomst

De wereldwijde ranglijst laat zien dat de energietransitie inmiddels een geopolitieke factor van betekenis is geworden. Landen investeren niet alleen om klimaatdoelstellingen te halen, maar ook om economische voordelen te behalen en minder afhankelijk te worden van ingevoerde brandstoffen.

Vooral China heeft die ontwikkeling vroegtijdig onderkend. Het resultaat is zichtbaar in de cijfers van 2025: een zonnevermogen van meer dan 1.200 GW en een voorsprong die voorlopig moeilijk te overbruggen lijkt.

Tegelijkertijd toont de Chinese situatie aan dat duurzame energie alleen niet voldoende is om een moderne economie volledig van stroom te voorzien. De komende jaren zullen daarom niet alleen in het teken staan van meer zonnepanelen, maar ook van opslagtechnologie, netverzwaring en alternatieve energiebronnen die de betrouwbaarheid van het elektriciteitssysteem waarborgen.

Daarmee blijft China enerzijds het wereldwijde voorbeeld van de snelle groei van duurzame energie, terwijl het anderzijds laat zien dat de overgang naar een volledig duurzame energievoorziening een complex en langdurig proces is.