BRUSSEL, 6 januari 2026 – Europese leiders van NAVO-bondgenoten hebben in een gezamenlijke verklaring krachtig afstand genomen van recente uitspraken uit Washington over Groenland. Zij benadrukken dat het Arctische eiland toebehoort aan zijn eigen bevolking en dat uitsluitend Groenland en Denemarken mogen beslissen over de toekomst ervan. Daarmee reageren zij op herhaalde signalen dat de Verenigde Staten het strategisch gelegen gebied onder Amerikaanse controle zouden willen brengen om redenen van nationale veiligheid.
In de verklaring wordt onderstreept dat de Arctische regio een duidelijke prioriteit is binnen de NAVO. Europese bondgenoten hebben hun militaire aanwezigheid, activiteiten en investeringen in het hoge noorden de afgelopen jaren opgevoerd om stabiliteit te waarborgen en mogelijke tegenstanders af te schrikken. Het Koninkrijk Denemarken, inclusief Groenland, maakt volledig deel uit van de NAVO-alliantie, zo stellen de leiders.
Samenwerking NAVO-bondgenoten
Volgens de ondertekenaars kan veiligheid in het Noordpoolgebied alleen collectief worden bereikt. Samenwerking tussen alle NAVO-bondgenoten, inclusief de Verenigde Staten, is daarbij essentieel. Tegelijkertijd wijzen de Europese leiders op het belang van het internationaal recht. De beginselen van het Verenigde Naties-Handvest – zoals soevereiniteit, territoriale integriteit en de onaantastbaarheid van grenzen – moeten onverkort worden gerespecteerd. Deze principes gelden universeel en vormen volgens hen de basis voor vrede en stabiliteit.
De verklaring benadrukt ook de bijzondere relatie tussen Denemarken en de Verenigde Staten. Daarbij wordt verwezen naar het defensieakkoord uit 1951, dat de samenwerking op veiligheidsgebied regelt. De Verenigde Staten worden omschreven als een onmisbare partner binnen de NAVO. Toch laten de Europese leiders geen ruimte voor twijfel: “Groenland behoort toe aan zijn bevolking. Het is aan Denemarken en Groenland, en uitsluitend aan hen, om te beslissen over aangelegenheden die hen betreffen.”
Gezamenlijke boodschap
De gezamenlijke boodschap is ondertekend door onder anderen president Emmanuel Macron van Frankrijk, bondskanselier Friedrich Merz van Duitsland, premier Giorgia Meloni van Italië, premier Donald Tusk van Polen, premier Pedro Sánchez van Spanje, premier Keir Starmer van het Verenigd Koninkrijk en premier Mette Frederiksen van Denemarken.
Met deze verklaring willen de Europese NAVO-landen duidelijk maken dat geopolitieke spanningen in het Noordpoolgebied niet mogen leiden tot het ondermijnen van zelfbeschikking. Groenland staat centraal in het Arctische veiligheidsdebat, maar de toekomst van het eiland ligt volgens Europa onmiskenbaar in handen van zijn eigen inwoners.
