AMSTERDAM, 19 maart 2026 – Het conflict rond Iran vormt opnieuw een zware stresstest voor de Europese economie. Vooral landen in Centraal- en Oost-Europa staan onder druk door hogere energieprijzen, zwakkere valuta en oplopende financiële risico’s. Volgens Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade, kan die onrust ook de rest van de Europese Unie raken.
Oost-Europa extra kwetsbaar door energie-afhankelijkheid
Volgens Geeroms zijn vooral landen als Hongarije en Polen gevoelig voor de gevolgen van het conflict. Hun munten verloren de afgelopen weken fors aan waarde. De Hongaarse forint daalde met 8 procent, terwijl de Poolse zloty 5 procent verloor.
Als de Straat van Hormuz langere tijd gesloten blijft, dreigt voor deze economieën zelfs een recessie. Veel landen in de regio zijn sterk afhankelijk van ingevoerde energie en kampen tegelijk met zwakke overheidsfinanciën. Hongarije heeft bijvoorbeeld een begrotingstekort van ruim 5 procent. Dat tekort is volgens Geeroms mede het gevolg van eerdere brandstofprijsplafonds.
Ook op de obligatiemarkten liep de spanning op. Staatsleningen van deze landen werden massaal verkocht. Dat wijst erop dat beleggers het vertrouwen verliezen en meer risico zien in de financiële positie van deze economieën.
Eerste impact voor EU lijkt nog beheersbaar
De directe economische schade voor de Europese Unie blijft volgens Allianz Trade in de eerste maanden waarschijnlijk beperkt. De EU beschikt over strategische energievoorraden en haalt olie en gas inmiddels uit meer verschillende regio’s dan voorheen. Daardoor is de afhankelijkheid van het Midden-Oosten kleiner dan enkele jaren geleden.
Daarnaast kunnen overheden de economische klap deels opvangen met steunmaatregelen, zoals subsidies en prijsplafonds voor huishoudens en bedrijven. Toch waarschuwt Geeroms dat een langdurig conflict vrijwel zeker leidt tot extra inflatie.
Hogere inflatie verkleint tegelijk de kans dat centrale banken de rente verlagen. Dat is ongunstig voor consumenten, bedrijven en investeringen. Vooral in een periode waarin de Europese economie al broos is, kan dat het herstel afremmen.
Financiële stress kan overslaan naar de EU
Geeroms benadrukt dat de EU niet losstaat van de problemen in Oost-Europa. De economieën zijn via handel, investeringen en banken nauw met elkaar verbonden. Problemen in landen aan de oostgrens van Europa kunnen daardoor doorwerken naar het bredere financiële systeem binnen de EU.
Zwakke valuta, stijgende rentes en oplopende schulden in deze landen vergroten niet alleen de economische onzekerheid, maar ook de politieke risico’s in Europa. Volgens Allianz Trade maakt juist die verwevenheid de situatie zorgelijk.
Ook kwetsbare opkomende landen lopen extra risico
Niet alleen Oost-Europa heeft last van de oplopende spanningen. Allianz Trade ziet ook risico’s voor meerdere opkomende landen in Azië, Afrika en het Midden-Oosten. Het gaat onder meer om Bangladesh, Egypte, Ethiopië, Jordanië, Kenia, Marokko, Pakistan, Sri Lanka en Tunesië.
Deze landen hebben volgens de kredietverzekeraar vaak dezelfde zwakke punten: een grote afhankelijkheid van energie-import, kwetsbare staatsfinanciën en tekorten op de lopende rekening. Als olie- en gasprijzen langdurig hoog blijven, neemt daar de kans op recessies verder toe.
Dat kan uiteindelijk ook westerse economieën raken. Veel van deze landen zijn onderdeel van internationale productieketens. Problemen daar kunnen leiden tot hogere kosten, vertragingen in leveringen en zelfs productie-uitval.
Olieprijs fors hoger, maar situatie minder ernstig dan in 2022
In de eerste week van het conflict steeg de olieprijs kortstondig met 40 procent, tot een piek van ongeveer 120 dollar per vat. Inmiddels ligt de prijs nog altijd circa 15 procent boven het niveau van voor de escalatie.
Volgens Geeroms komt die stijging op een gevoelig moment. Veel bedrijven gingen ervan uit dat de energiecrisis van 2022 achter hen lag. Door de nieuwe spanningen lopen energie- en transportkosten opnieuw op.
Toch is de uitgangspositie van Europa volgens hem beter dan destijds. De energievoorziening is breder gespreid, gasvoorraden zijn beter gevuld en overheden weten beter welke noodmaatregelen zij kunnen inzetten. Daarom acht Allianz Trade de kans op een acute energiecrisis of zware recessie in Europa kleiner dan in 2022.
Wake-upcall voor Europa
Volgens Geeroms laat het conflict vooral zien dat Europa nog altijd kwetsbaar is op energiegebied. Ondanks eerdere lessen uit de energiecrisis blijft geopolitieke onrust in het Midden-Oosten direct voelbaar in de economie.
Daarmee is het Iran-conflict volgens Allianz Trade niet alleen een tijdelijke verstoring, maar ook een duidelijke waarschuwing. Europa is beter voorbereid dan enkele jaren geleden, maar nog altijd niet bestand tegen langdurige nieuwe schokken op de energiemarkt.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.