Kabinet: Geen juridische ruimte voor algemene stop gaswinning

DEN HAAG, 30 april 2026 – Het kabinet heeft geen juridische mogelijkheden om een algemene tijdelijke of permanente stop op nieuwe gasboringen in te voeren in specifieke gebieden. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei) benadrukt dat bestaande vergunningen stevig zijn verankerd in de wet en het eigendomsrecht.

In antwoord op Kamervragen verduidelijkt de staatssecretaris dat de huidige Mijnbouwregelgeving geen ruimte biedt voor een dergelijke blokkade. Dit geldt zowel voor projecten die zich nog in de fase van proefboringen bevinden als voor projecten waar de gaswinning al volledig operationeel is.

Limitatieve gronden en eigendomsrecht

Het intrekken of wijzigen van een reeds verleende vergunning kan alleen op basis van een beperkt aantal wettelijke gronden die zijn vastgelegd in de Mijnbouwwet. Volgens De Bat is elk besluit dat buiten deze specifieke gronden valt onrechtmatig.

Daarnaast vormt het tijdelijk staken van vergunde winning een directe inbreuk op het eigendomsrecht van winningsbedrijven. Dit recht wordt beschermd door artikel 1 van het Eerste Protocol van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Om een dergelijke inbreuk te rechtvaardigen, moet er sprake zijn van een legitiem algemeen belang en een ‘fair balance’ tussen dat belang en de rechten van het bedrijf.

Financiële compensatie bij ingrijpen

Mocht de overheid besluiten om projecten toch stil te leggen, dan is de kans op een schadevergoeding groot. De staatssecretaris stelt dat financiële compensatie vaak noodzakelijk is om aan het evenredigheidsbeginsel te voldoen. Zonder een dergelijke vergoeding is het lastig om een redelijk evenwicht te bewaren tussen het algemeen belang en de fundamentele rechten van de vergunninghouder.

Ook bij nieuwe inzichten over risico’s blijft de overheid gebonden aan de strikte regels uit de Mijnbouwwet en het EVRM. Zelfs een eventuele wijziging van de wet zelf zal altijd moeten worden getoetst aan de Europese eisen voor de bescherming van eigendom.