Nederlandse gasprijs op twee na hoogste van Europa

AMSTERDAM – De Nederlandse gasprijs is de op twee na hoogste van heel Europa. Alleen in Zweden en Zwitserland was gas in augustus nog duurder, en dat zijn allebei buitenbeentjes. Een huishouden met gemiddeld verbruik is in Nederland € 746 per jaar meer kwijt aan gas dan het Europese gemiddelde.

Dat blijkt uit een analyse van Energievergelijk.nl aan de hand van de augustuscijfers van de Household Energy Price Index (HEPI). In de getoonde prijs telt alles mee: het gas zelf, de kosten voor het netwerk, vaste kosten en belastingen.

Bijna de helft goedkoper in België

In Nederland kost gas, alles meegeteld, € 1,963 per m³. In België is dat € 1,030 en in Duitsland € 1,188. Deze landen zitten in de buurt van het EU-gemiddelde van € 1,133. Nederland zit daar 73% boven, een groot verschil.

Over een jaar met gemiddeld verbruik (900 m³) komt dat in Nederland neer op € 1.766 aan gaskosten. Een Belgisch huishouden met hetzelfde verbruik betaalt € 927, bijna de helft minder. De bedragen gelden voor een nieuw contract in augustus.

Onderaan de ranglijst staat Hongarije met € 0,277, waar de overheid de prijzen kunstmatig laag houdt. Een Nederlands huishouden betaalt daarmee ruim zeven keer zoveel.

Alleen Zweden en Zwitserland duurder

Alleen in Zweden en Zwitserland liggen de gastarieven nog hoger dan in Nederland. Daarbij gelden twee belangrijke kanttekeningen: Zweden telt in het hele land maar zo’n 77.000 huishoudens met een gasaansluiting, en Zwitserland is een apart geval dat bovendien niet in de EU zit. Binnen de EU is er dus geen land waar een gewoon huishouden met een gewone gasaansluiting meer betaalt dan in Nederland.

Waarom gas in Nederland nu zo duur is

Er zijn twee belangrijke redenen waarom gas in Nederland op dit moment zo prijzig is.

Belasting. Van elke euro die in Nederland aan gas wordt uitgegeven, gaat 48 cent naar de staat: 31% energiebelasting en 17% btw, volgens HEPI. Het Europese gemiddelde ligt op 26%. Dat de belasting in Nederland zo hoog is, is politiek beleid: de overheid maakt gas al jaren bewust duurder om huishoudens richting elektrisch verwarmen en koken te duwen. Op stroom wordt juist belastingkorting gegeven. Wie nog op gas zit, betaalt daarvoor de rekening.

Beursprijs. De prijs van het gas zelf wordt bepaald op de gasbeurs (TTF), waar Europese leveranciers inkopen. Die prijs steeg de hele zomer door: aanvallen rond de Straat van Hormuz maken vloeibaar gas op de wereldmarkt duurder, en de Europese gasvoorraden vullen trager dan gepland. In augustus schommelde de prijs tussen 51 en 69 cent per kuub. September kan mogelijk nog duurder uitpakken: begin deze maand piekte de kale beursprijs op circa € 0,72 per kuub, het hoogste punt sinds begin 2023.

Nederlandse stroomprijs is gemiddeld

Voor stroom is het beeld anders. Nederland betaalt 26,65 cent per kWh, tegenover een EU-gemiddelde van 26,40 cent. Nederland staat zestiende van de 33 landen en zit daarmee vrijwel precies op de lijn van het gemiddelde.

Opvallender zijn de buurlanden: een Belgisch huishouden betaalt 39,29 cent per kWh, tegenover 26,65 cent in Nederland. Bij een verbruik van 2.300 kWh scheelt dat € 291 per jaar. Ook Duitsland zit in die buurt.

Stijging is niet gemiddeld

Waar de prijs zelf keurig gemiddeld is, is de stijging dat niet. De Nederlandse stroomprijs ging in augustus met 8% omhoog, en alleen in Denemarken (10%) steeg hij harder. De zomer zelf is de oorzaak: door de hittegolf draaiden airco’s overuren, terwijl centrales door de droogte te weinig koelwater hadden en minder konden leveren.

Wat dit voor de energierekening betekent

Bij een lopend vast contract blijft het oude tarief gewoon van toepassing en is er voorlopig niets te merken. Deze cijfers gaan over nieuwe contracten, gemeten begin augustus, in de hoofdstad van elk land. Het gaat bovendien om een all-in prijs per kWh, inclusief netwerkkosten en vaste kosten, die dus hoger ligt dan het kale leveringstarief dat in een vergelijker te zien is.

Voor huishoudens zonder vast contract geldt: de stijging komt eraan of is er al. Variabele tarieven zijn per 1 september fors verhoogd voor nieuwe klanten, en bestaande klanten volgen bij de eerstvolgende herziening.