AMSTERDAM - Wie begin november 2026 een nieuw energiecontract afsluit, krijgt te maken met fors hogere tarieven. Een kubieke meter gas kost gemiddeld € 1,864. Dat is ruim 41 cent meer dan het prijsplafond van € 1,45 waarmee de overheid huishoudens in 2023 beschermde tegen de energiecrisis. Ook elektriciteit is duurder geworden. Voor een gemiddeld huishouden liggen de jaarlijkse kosten van een nieuw contract inmiddels € 397 hoger dan begin september. Dat blijkt uit de maandelijkse prijsmeting van Energievergelijk.nl.
Voor stroom betalen nieuwe klanten momenteel gemiddeld € 0,337 per kilowattuur. Daarmee blijft elektriciteit onder het prijsplafond van € 0,40 per kilowattuur dat in 2023 gold. Bij gas is die grens echter ruimschoots overschreden. De vergelijking met het oude prijsplafond betekent overigens niet dat deze maximumtarieven nog gelden: de regeling was tijdelijk en is inmiddels afgelopen.
Stijging vooral in oktober merkbaar
In oktober liep de gemiddelde gasprijs voor nieuwe contracten met 18 cent per kubieke meter op. De stroomprijs steeg in dezelfde maand met 3 cent per kilowattuur. Bij een gemiddeld energieverbruik zorgt alleen die prijsstijging al voor € 234 extra kosten op jaarbasis. Wie de tarieven vergelijkt met begin september, komt volgens Energievergelijk.nl uit op een verschil van € 397 per jaar.
Dat bedrag geldt voor de berekende kosten van nieuwe energiecontracten en betekent niet dat ieder huishouden direct hetzelfde bedrag meer gaat betalen. Wie een vast contract heeft, houdt doorgaans de afgesproken leveringstarieven totdat de vaste periode afloopt. Bij een variabel contract kunnen de tarieven op de wijzigingsmomenten worden aangepast. Ook het eigen verbruik bepaalt hoeveel een prijsstijging uiteindelijk op de jaarafrekening uitmaakt.
Oorlog en gasvoorraden zetten markt onder druk
De hogere consumententarieven hangen samen met de internationale gasmarkt. Op woensdag 28 oktober bereikte de gasprijs op de Europese handelsbeurs TTF kortstondig meer dan € 100 per megawattuur. Een dergelijk niveau was sinds de energiecrisis van 2022 niet meer gezien. Voor het uitbreken van de oorlog met Iran in februari lag de beursprijs nog onder € 30 per megawattuur.
Het conflict in het Midden-Oosten heeft de aanvoer van vloeibaar aardgas, ook wel LNG genoemd, verstoord. Energie-installaties en transportverbindingen zijn getroffen en er varen minder tankers vanuit de regio. Daardoor is er minder gas beschikbaar voor afnemers, terwijl Europese landen juist voor de winter hun voorraden op peil proberen te brengen.
Volgens het Europese energieagentschap ACER waren de Europese gasopslagen op 21 oktober voor ongeveer 75 procent gevuld. Die relatief krappe voorraad maakt de markt gevoeliger voor perioden van kou of nieuwe verstoringen in de aanvoer. Ook de elektriciteitsprijs ondervindt hiervan gevolgen, omdat gascentrales op veel momenten mede bepalend zijn voor de prijs van stroom.
Bijna de helft van gasprijs bestaat uit belasting
Niet alleen de inkoopprijs bepaalt wat huishoudens uiteindelijk afrekenen. Van de gemiddelde € 1,864 per kubieke meter gas bestaat ongeveer € 0,92 uit belastingen. Volgens de berekening gaat het om € 0,60 energiebelasting en € 0,32 btw. Daarmee is bijna de helft van het tarief een belastingcomponent. Sinds 2023 is de energiebelasting op gas, inclusief btw, met ongeveer 13 cent per kubieke meter gestegen.
Energie-expert Koen Kuijper wijst erop dat de overheid weinig directe invloed heeft op prijsschommelingen op de internationale gasbeurs, maar wel op de belastingdruk. Volgens hem wordt gas bewust zwaar belast om huishoudens aan te moedigen over te stappen op duurzamere vormen van verwarming. Dat beleid raakt volgens Kuijper vooral huurders en mensen die niet over voldoende geld beschikken om hun woning te isoleren of een warmtepomp te installeren.
Verschil tussen contracten bedraagt € 850
De prijsverschillen tussen energieleveranciers zijn ondertussen aanzienlijk. Uit de vergelijking blijkt dat het goedkoopste vaste of variabele contract bij het gehanteerde gemiddelde verbruik € 2.383 per jaar kost. Het gemiddelde bedraagt € 2.679, terwijl het duurste contract uitkomt op € 3.233. Tussen de goedkoopste en duurste aanbieding zit daarmee € 850 per jaar.
"€ 850 verschil voor precies dezelfde stroom en hetzelfde gas. Dat is bijna vier maanden aan energiekosten. In een dure markt loont vergelijken dus juist meer", aldus Kuijper.
Voor huishoudens die binnenkort een nieuw contract nodig hebben, is het daarom belangrijk niet alleen naar het maandelijkse voorschotbedrag te kijken. De tarieven per kubieke meter gas en kilowattuur stroom, de vaste leveringskosten, eventuele kortingen en de contractduur bepalen samen de uiteindelijke rekening. Een laag voorschot betekent niet automatisch dat een contract op jaarbasis voordelig is.
Onzekere winter voor huishoudens
Hoe de tarieven zich de komende winter ontwikkelen, blijft onzeker. Dat hangt onder meer af van het weer, de beschikbaarheid van LNG en de situatie in het Midden-Oosten. Een koude winter zorgt voor een grotere vraag naar aardgas, terwijl nieuwe problemen met de internationale levering de prijzen verder onder druk kunnen zetten.
Voor huishoudens die hun contract binnenkort moeten verlengen, komt de stijging op een ongelukkig moment. Juist tijdens de wintermaanden wordt het meeste gas verbruikt voor het verwarmen van woningen. Daardoor kunnen hogere tarieven in deze periode extra zwaar doorwerken in de energierekening.
Voor nieuwe klanten is de prijsstijging inmiddels duidelijk zichtbaar. De verschillen tussen aanbieders maken bovendien duidelijk dat de keuze voor een energiecontract honderden euro's per jaar kan schelen.
