BERLIJN – Duitsland gaat de accijnzen op sigaretten en andere tabaksproducten de komende jaren fors verhogen. De Duitse Bondsdag heeft ingestemd met een belastingverhoging die vanaf 1 januari 2027 in vier jaarlijkse stappen wordt doorgevoerd. Een gemiddeld pakje van twintig sigaretten, dat momenteel ongeveer 8 euro kost, kan daardoor in 2030 bijna 12 euro gaan kosten. Daarmee verdwijnt een groot deel van het prijsverschil met Nederland, waar sigaretten nu aanzienlijk duurder zijn.
De Duitse Bondsdag stemde op donderdag 15 oktober in met de wetswijziging. De regeringspartijen CDU/CSU en SPD scherpten de oorspronkelijke plannen tijdens de parlementaire behandeling verder aan.
De belastingverhogingen gelden niet alleen voor sigaretten, maar ook voor shag, pijptabak, sigaren, cigarillo's, waterpijptabak, verhitte tabaksproducten en vloeistoffen voor elektronische sigaretten.
Sigaretten in 2030 bijna vier euro duurder
Volgens de Duitse regering kost een pakje van twintig sigaretten momenteel gemiddeld 8,05 euro. De oorspronkelijke plannen voorzagen in een stijging naar 8,77 euro in 2027 en 11,36 euro in 2030.
De regeringscoalitie besloot echter tot een verdergaande accijnsverhoging. Volgens berekeningen die bij de aangescherpte plannen werden gepubliceerd, kan de gemiddelde prijs daardoor oplopen tot ongeveer 9,10 euro in 2027 en 11,78 euro in 2030.
Dat betekent een prijsstijging van ongeveer 3,73 euro per pakje ten opzichte van het huidige Duitse gemiddelde. De uiteindelijke winkelprijzen zijn afhankelijk van de prijsstelling door fabrikanten en importeurs.
Prijsverschil met Nederland vrijwel verdwenen
Voor Nederlandse rokers is de ontwikkeling opvallend. Duitsland is jarenlang een populaire bestemming geweest om goedkoper sigaretten en shag te kopen.
Volgens het Nederlandse ministerie van Financiën bedroeg de gewogen gemiddelde verkoopprijs van twintig sigaretten in 2025 ongeveer 11,97 euro.
Vergeleken met de huidige Duitse gemiddelde prijs van 8,05 euro bedraagt het verschil bijna vier euro per pakje.
Wanneer de Duitse prijs in 2030 daadwerkelijk stijgt tot ongeveer 11,78 euro en de Nederlandse gemiddelde prijs op het niveau van 2025 zou blijven, resteert een verschil van slechts 19 cent per pakje.
Daarmee zou het huidige prijsvoordeel voor Nederlandse grensklanten vrijwel volledig verdwijnen.
Dit is wel een rekenvoorbeeld. Het is nog niet bekend wat sigaretten in Nederland in 2030 zullen kosten. Verdere prijsstijgingen of nieuwe accijnsmaatregelen kunnen het verschil opnieuw vergroten.
Ook shag aanzienlijk duurder
Naast sigaretten wordt ook shag in Duitsland zwaarder belast.
Volgens de oorspronkelijke berekeningen van het Duitse ministerie van Financiën zou de gemiddelde accijns op fijne rooktabak stijgen van ongeveer 101 euro per kilogram naar ruim 210 euro in 2030.
Tijdens de parlementaire behandeling zijn ook de tarieven voor deze tabakssoort aangepast. De exacte prijsverhoging voor een pakje shag hangt af van het merk, het gewicht en de uiteindelijke verkoopprijs.
Voor Nederlandse rokers die speciaal voor goedkopere shag naar Duitsland reizen, wordt het prijsvoordeel daardoor kleiner. Hoe groot dat verschil in 2030 nog zal zijn, is niet betrouwbaar vast te stellen.
Duitse schatkist verwacht miljarden extra
De Duitse overheid verwacht aanzienlijk meer belastinginkomsten door de verhogingen.
Na aanscherping van het oorspronkelijke wetsvoorstel wordt voor 2027 gerekend op ongeveer 1,5 miljard euro extra belastingopbrengsten. In 2030 moet dat bedrag zijn opgelopen tot ongeveer 4,46 miljard euro per jaar.
De hogere inkomsten moeten bijdragen aan het verbeteren van de Duitse overheidsfinanciën.
Daarnaast wil de regering het tabaksgebruik terugdringen, met bijzondere aandacht voor jongeren.
De Duitse regeringscommissaris voor verslavings- en drugsbeleid, Hendrik Streeck, heeft de verhoging verwelkomd als een belangrijke maatregel ter bescherming van de volksgezondheid.
Mogelijk minder Nederlandse grensklanten
Voor tabakswinkels in Duitse grensplaatsen kan de ontwikkeling gevolgen hebben.
Het grote prijsverschil tussen Nederland en Duitsland heeft de afgelopen jaren bijgedragen aan grensoverschrijdende aankopen van tabaksproducten. Nederlandse onderzoeken bevestigen dat hogere accijnzen een deel van de rokers ertoe aanzetten hun sigaretten in het buitenland te kopen.
Wanneer Duitsland de prijzen sterk verhoogt, wordt het financiële voordeel van dergelijke aankopen kleiner. Vooral voor consumenten die speciaal voor tabak naar Duitsland reizen, kunnen de reiskosten dan zwaarder gaan wegen.
Of Nederlandse consumenten daadwerkelijk minder tabak over de grens gaan kopen, hangt ook af van de toekomstige prijzen in Nederland en andere buurlanden.
Hogere accijnzen moeten roken ontmoedigen
Volgens het Nederlandse Trimbos-instituut behoren substantiële en regelmatige prijsverhogingen tot de effectiefste maatregelen om het tabaksgebruik terug te dringen.
Tegelijkertijd waarschuwt de Duitse tabaksindustrie voor mogelijke verschuivingen naar illegale handel en goedkopere alternatieven.
Met de Duitse belastingverhoging verandert in ieder geval de prijsverhouding tussen beide landen ingrijpend.
Waar Nederlandse rokers momenteel nog meerdere euro's per pakje kunnen besparen door sigaretten in Duitsland te kopen, kan dat voordeel tegen het einde van dit decennium vrijwel verdwijnen. Voorwaarde is wel dat de Nederlandse tabaksprijzen niet opnieuw aanzienlijk stijgen.
