Heineken moet 111 miljoen euro betalen aan Griekse bierbrouwer wegens jarenlang machtsmisbruik

AMSTERDAM – Bierbrouwer Heineken moet samen met zijn Griekse dochterbedrijf Athenian Brewery een schadevergoeding van ruim 111 miljoen euro betalen aan de Griekse concurrent Macedonian Thrace Brewery (MTB). Dat heeft de rechtbank Amsterdam woensdag 21 oktober 2026 bepaald. Volgens de rechter heeft Athenian Brewery tussen 1998 en 2014, een periode van zestien jaar, misbruik gemaakt van zijn dominante positie op de Griekse biermarkt. Daardoor werd de concurrentie belemmerd en liep de kleinere brouwer MTB tientallen miljoenen euro's aan winst mis. Heineken is als moederbedrijf mede verantwoordelijk voor de schade. De Nederlandse bierproducent is het niet eens met de uitspraak en heeft aangekondigd in hoger beroep te gaan.

Met het eindvonnis komt voorlopig een belangrijke juridische strijd tot een einde. De zaak draait om de manier waarop Athenian Brewery, dat onder meer Heineken, Amstel en het Griekse biermerk Alfa verkoopt, jarenlang zijn dominante marktpositie gebruikte om concurrerende bierproducenten buiten belangrijke verkoopkanalen te houden.

De Griekse bierbrouwer Macedonian Thrace Brewery, producent van het biermerk Vergina, stelt hierdoor ernstig te zijn benadeeld. De onderneming begon in 1998 als relatief kleine brouwerij in het noordoosten van Griekenland en probeerde met haar eigen biermerk een plaats op de nationale markt te veroveren.

Zestien jaar machtsmisbruik op Griekse biermarkt

De problemen begonnen volgens de Griekse mededingingsautoriteit in september 1998. Athenian Brewery had destijds een zeer sterke positie op de Griekse biermarkt en gebruikte verschillende commerciële maatregelen om die positie te beschermen.

Zo werden met horecabedrijven en distributeurs afspraken gemaakt die de verkoop van concurrerende biermerken beperkten. Ook werden kortingen en andere financiële voordelen aangeboden wanneer afnemers zich aan bepaalde voorwaarden hielden.

Supermarkten kregen bijvoorbeeld kortingsregelingen waarbij rekening werd gehouden met de hoeveelheid schapruimte die zij beschikbaar stelden voor de biermerken van Athenian Brewery. Hierdoor werd het voor kleinere bierproducenten moeilijker om hun producten onder de aandacht van consumenten te brengen.

Volgens de Griekse mededingingsautoriteit was sprake van een langdurige en voortdurende overtreding van zowel de Griekse als de Europese mededingingsregels.

De autoriteit legde Athenian Brewery daarom in 2015 een boete op van ongeveer 31,5 miljoen euro. Die boete werd later door de Griekse rechter verlaagd tot ongeveer 26,7 miljoen euro. Het beroep tegen de vaststelling van het machtsmisbruik werd uiteindelijk verworpen.

Kleine brouwer zag mogelijkheden om te groeien verdwijnen

Macedonian Thrace Brewery werd in 1996 opgericht in Komotini, in het noordoosten van Griekenland. Twee jaar later begon de onderneming met de productie van Vergina, een biermerk waarmee zij wilde concurreren met de bestaande grote aanbieders.

De brouwerij had aanvankelijk een productiecapaciteit van 60.000 hectoliter per jaar en beschikte nog niet over een landelijk distributienetwerk. Om verder te groeien moest de onderneming toegang krijgen tot horecagelegenheden, supermarkten en groothandels.

Juist op die onderdelen werd zij volgens de rechtbank belemmerd door de handelspraktijken van Athenian Brewery. In een land met duizenden eilanden en een sterk op toerisme gerichte horecasector is toegang tot distributeurs van groot belang voor bierproducenten.

MTB stelde dat zij zonder het machtsmisbruik veel eerder had kunnen uitbreiden en daardoor aanzienlijk meer bier had kunnen verkopen. Ook zou de onderneming hogere verkoopprijzen hebben kunnen hanteren en meer winst hebben gemaakt.

Rechtbank berekent schade op 43,3 miljoen euro

In een tussenvonnis van 18 februari 2026 oordeelde de rechtbank Amsterdam al dat MTB door het machtsmisbruik winst was misgelopen. De rechter moest vervolgens vaststellen hoe groot die schade precies was.

Daarvoor werden uitgebreide economische berekeningen gemaakt. De deskundigen onderzochten hoe de verkoop van MTB zich waarschijnlijk zou hebben ontwikkeld wanneer Athenian Brewery de markt niet op onrechtmatige wijze had afgeschermd.

De rechtbank achtte het aannemelijk dat MTB haar daadwerkelijke groei zonder het machtsmisbruik ongeveer drie jaar eerder had kunnen realiseren.

Niet alle berekeningen van de Griekse brouwer werden overgenomen. Zo moest een correctie worden toegepast voor een verhoging van de Griekse bieraccijns in 2016. Die belastingverhoging had namelijk niets te maken met het eerdere machtsmisbruik.

Uiteindelijk stelde de rechtbank de misgelopen winst vast op 43.337.000 euro.

Bijna 68 miljoen euro aan rente

Opvallend is dat de verschuldigde rente uiteindelijk aanzienlijk hoger uitvalt dan de oorspronkelijke schadevergoeding.

De rechtbank heeft bepaald dat MTB recht heeft op rente vanaf het moment waarop de schade ontstond. Omdat het machtsmisbruik al in 1998 begon, loopt deze berekening over een periode van tientallen jaren.

De rente tot 1 oktober 2026 bedraagt daardoor 67.887.000 euro.

Samen met de vastgestelde schade van 43.337.000 euro komt het totale bedrag uit op 111.224.000 euro.

Daarbovenop is verdere Griekse procesrente verschuldigd vanaf 1 oktober 2026 totdat het bedrag volledig is betaald.

Bij de beoordeling van de rente speelde ook een uitspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 30 april 2026 een belangrijke rol. Naar aanleiding daarvan kwam de Amsterdamse rechtbank terug van een eerdere beslissing waarin een deel van de rente nog was afgewezen.

Ook kosten van deskundigen moeten worden vergoed

Naast de schadevergoeding en rente moeten Heineken en Athenian Brewery ook een belangrijk deel van de kosten voor economische deskundigen betalen.

MTB had voor de onderbouwing van haar schadeclaim het adviesbureau Oxera ingeschakeld. De onderneming vorderde daarvoor bijna 1,2 miljoen euro aan kosten.

De rechtbank oordeelde dat een groot gedeelte van deze werkzaamheden noodzakelijk was om de geleden schade vast te stellen. Niet alle opgevoerde kosten waren echter voldoende onderbouwd.

Uiteindelijk werd 800.000 euro aan deskundigenkosten toegewezen, vermeerderd met de toepasselijke rente.

Daarnaast moeten Heineken en Athenian Brewery ruim 40.900 euro aan proceskosten vergoeden.

De rechter heeft bepaald dat beide ondernemingen hoofdelijk aansprakelijk zijn. Dat betekent dat MTB het verschuldigde bedrag bij elk van beide bedrijven kan opeisen, zonder dat zij samen meer dan het toegewezen totaal hoeft te ontvangen.

Heineken kondigt hoger beroep aan

Heineken heeft teleurgesteld gereageerd op het vonnis en laat weten de uitspraak juridisch te zullen aanvechten.

Volgens de Nederlandse bierproducent is de schadeberekening gebaseerd op onrealistische aannames over de omzet, verkoopprijzen en winstgevendheid die MTB onder andere marktomstandigheden zou hebben kunnen behalen.

Heineken vindt dat dergelijke berekeningen zorgvuldig moeten worden getoetst aan het beschikbare economische bewijs en de daadwerkelijke ontwikkelingen op de Griekse biermarkt.

De onderneming betwist dat de toegekende schadevergoeding voldoende rekening houdt met deze omstandigheden.

Het bedrijf heeft daarom aangekondigd hoger beroep in te stellen. Daarmee is de juridische strijd nog niet definitief beëindigd.

Griekse brouwer spreekt van belangrijke overwinning

Bij Macedonian Thrace Brewery wordt de uitspraak juist met tevredenheid ontvangen. De onderneming beschouwt het vonnis als een belangrijke erkenning van de schade die zij jarenlang door de handelspraktijken van Athenian Brewery heeft geleden.

Demetri Chriss, directeur bedrijfsontwikkeling van MTB, noemt de beslissing een van de belangrijkste momenten uit de geschiedenis van de brouwerij.

Volgens hem heeft zijn onderneming jarenlang moeten vechten om erkenning te krijgen voor de gevolgen van het machtsmisbruik.

De uitspraak is volgens MTB niet alleen van financieel belang, maar bevestigt ook dat kleinere ondernemingen bescherming moeten krijgen tegen grote marktpartijen die hun economische machtspositie misbruiken.

Ook andere bierproducenten eisen schadevergoeding

De zaak tegen Heineken staat niet volledig op zichzelf. Ook andere bierproducenten hebben schadeclaims ingediend vanwege de handelspraktijken van Athenian Brewery.

Daaronder bevindt zich Olympic Brewery, een Griekse dochteronderneming van het Deense bierconcern Carlsberg. Deze brouwer produceert onder meer het bekende Griekse biermerk Mythos.

Ook Olympic Brewery stelt schade te hebben geleden doordat de concurrentie op de Griekse biermarkt jarenlang werd beperkt.

De procedure van Olympic Brewery bevindt zich nog in een eerdere fase. De uitspraak in de zaak van MTB betekent daarom niet automatisch dat andere concurrenten eveneens recht hebben op dezelfde schadevergoeding. Hun eventuele schade moet afzonderlijk worden beoordeeld.

Wel vormt het Amsterdamse vonnis een belangrijke ontwikkeling in de juridische afhandeling van het jarenlang vastgestelde machtsmisbruik.

Juridische strijd is nog niet definitief voorbij

Met de uitspraak van 21 oktober heeft de rechtbank Amsterdam voor het eerst een definitieve schadevergoeding vastgesteld in de zaak tussen MTB en Heineken.

De rechter heeft daarbij bevestigd dat niet alleen de Griekse dochtermaatschappij verantwoordelijk is voor het machtsmisbruik, maar dat ook de Nederlandse moedermaatschappij Heineken voor de gevolgen kan worden aangesproken.

De Hoge Raad had op 29 mei 2026 bovendien al bevestigd dat de Nederlandse rechter bevoegd is om de zaak tegen beide ondernemingen te behandelen.

Hoewel Heineken hoger beroep heeft aangekondigd, is het vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Dat betekent dat de toegewezen betalingsverplichtingen in beginsel kunnen worden uitgevoerd voordat een eventuele uitspraak in hoger beroep is gedaan.

Voor Heineken betekent het vonnis voorlopig een financiële tegenvaller van ruim 111 miljoen euro, exclusief aanvullende rente en kosten. Voor de Griekse concurrent MTB betekent het een belangrijke juridische overwinning na een strijd die teruggaat tot de jaren negentig.