ALBUQUERQUE – Het Amerikaanse technologieconcern Meta moet een boete van 25 miljard dollar betalen omdat Facebook-gebruikers jarenlang zijn misleid over de bescherming van hun persoonlijke gegevens. Een rechter in de Amerikaanse staat New Mexico heeft het bedrag woensdag vastgesteld. De uitspraak vloeit voort uit het Cambridge Analytica-schandaal, waarbij gegevens van maximaal 87 miljoen Facebook-gebruikers zonder hun toestemming werden verzameld.
De boete behoort tot de hoogste financiële sancties die ooit aan een bedrijf in de Verenigde Staten zijn opgelegd. Meta, het moederbedrijf van Facebook, Instagram en WhatsApp, heeft aangekondigd tegen de uitspraak in hoger beroep te gaan.
Bijna 44 miljoen overtredingen vastgesteld
De rechtbank in New Mexico oordeelde dat Meta de consumentenbeschermingswetgeving van de staat op grote schaal heeft overtreden. Een jury stelde in september vast dat het bedrijf zich schuldig had gemaakt aan bijna 44 miljoen overtredingen.
Van de 29 onderzochte verklaringen over privacy, gegevensbescherming, desinformatie en haatzaaiende berichten werden er 26 als misleidend aangemerkt.
Volgens rechter Francis Mathew heeft Facebook gedurende meerdere jaren informatie verspreid die gebruikers een onjuist beeld gaf van de bescherming van hun persoonsgegevens.
De overtredingen raakten volgens de rechter rechtstreeks aan de manier waarop Facebook zijn bedrijfsactiviteiten uitvoerde en inkomsten verdiende.
Boete had zelfs 219 miljard dollar kunnen bedragen
Op grond van de wetgeving in New Mexico kan voor iedere overtreding een boete van maximaal 5.000 dollar worden opgelegd.
Wanneer dat maximumbedrag op alle vastgestelde overtredingen zou worden toegepast, zou Meta een boete van ongeveer 219,5 miljard dollar moeten betalen.
Rechter Mathew besloot het bedrag uiteindelijk terug te brengen tot 25 miljard dollar. Dat is aanzienlijk meer dan de 3,45 miljard dollar waarop Meta zelf had aangedrongen.
Volgens de uitspraak wordt bovendien een jaarlijkse rente van 15 procent berekend over het verschuldigde bedrag zolang dit niet is betaald.
Gegevens van 87 miljoen Facebook-gebruikers
De rechtszaak vindt zijn oorsprong in het Cambridge Analytica-schandaal, dat in 2018 wereldwijd bekend werd.
Het Britse politieke adviesbureau Cambridge Analytica wist via een externe Facebook-app toegang te krijgen tot persoonlijke informatie van maximaal 87 miljoen gebruikers. Daarbij werden niet alleen gegevens van mensen die de app gebruikten verzameld, maar ook informatie van hun Facebook-vrienden.
De verzamelde gegevens werden gebruikt om psychologische en politieke profielen van kiezers samen te stellen. Daarmee konden politieke advertenties worden afgestemd op specifieke doelgroepen.
Cambridge Analytica was onder meer betrokken bij de presidentscampagne van Donald Trump in 2016.
Het schandaal leidde internationaal tot grote bezorgdheid over de manier waarop technologiebedrijven omgaan met persoonlijke informatie.
Gebruikers misleid over bescherming persoonsgegevens
De staat New Mexico begon in 2021 een rechtszaak tegen Meta. Volgens de aanklagers heeft Facebook gebruikers onvoldoende duidelijk gemaakt welke externe partijen toegang konden krijgen tot hun gegevens.
Daarnaast zou het bedrijf misleidende informatie hebben verstrekt over zijn aanpak van desinformatie, haatzaaiende berichten en andere schadelijke inhoud.
De jury concludeerde dat de verklaringen van Meta op verschillende onderdelen in strijd waren met de consumentenbeschermingswetgeving.
De Amerikaanse openbaar aanklager Raúl Torrez noemt de uitspraak een belangrijke overwinning voor de bescherming van consumenten.
Volgens hem maakt de uitspraak duidelijk dat ook de grootste technologiebedrijven zich aan de wet moeten houden.
Meta bestrijdt uitspraak en gaat in beroep
Meta is het niet eens met de beslissing. Juridisch directeur C.J. Mahoney stelt dat de rechtbank en de aanklagers een te ruime interpretatie van de wet hanteren.
Volgens Meta is onvoldoende aangetoond dat individuele consumenten daadwerkelijk door de onderzochte verklaringen zijn misleid. Het bedrijf benadrukt bovendien dat het geen persoonlijke gebruikersgegevens verkoopt.
Meta verwacht in hoger beroep alsnog gelijk te krijgen.
Daarmee is nog onzeker of het technologieconcern uiteindelijk het volledige bedrag van 25 miljard dollar zal moeten betalen.
Niet de eerste miljardenboete
Het is niet de eerste keer dat Meta een omvangrijke financiële sanctie krijgt vanwege het Cambridge Analytica-schandaal.
In 2019 legde de Amerikaanse toezichthouder Federal Trade Commission (FTC) Facebook al een boete van 5 miljard dollar op wegens privacyschendingen.
Ook in andere Amerikaanse staten heeft Meta rechtszaken moeten afhandelen. Zes staten bereikten een gezamenlijke schikking van 459,2 miljoen dollar over claims die verband hielden met Cambridge Analytica.
In New Mexico kreeg Meta eerder dit jaar bovendien financiële sancties opgelegd in rechtszaken over de veiligheid van minderjarigen en schadelijke effecten van sociale media. Die uitspraken vertegenwoordigen gezamenlijk 942 miljoen dollar.
De nieuwe boete van 25 miljard dollar vormt daarmee een nieuwe juridische en financiële tegenvaller voor het bedrijf van topman Mark Zuckerberg.
Omdat Meta in hoger beroep gaat, kan de juridische afwikkeling nog geruime tijd duren.
