DEN HAAG – De Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) heeft volgens een onthulling van het Amerikaanse tijdschrift Vanity Fair toegang gehad tot de mobiele telefoon van Jared Kushner, de schoonzoon van president Donald Trump. Nederlandse inlichtingenmedewerkers konden vanaf begin 2018 meekijken op het scherm van zijn iPhone en ontdekten daarbij omvangrijke geldstromen via een bankrekening in de Verenigde Arabische Emiraten. Uit het onderzoek blijkt dat Kushner betrokken zou zijn geweest bij financiële constructies waarmee minstens 2 miljard dollar was gemoeid. Kushner ontkent de beschuldigingen.

Het Amerikaanse tijdschrift publiceerde donderdag 22 oktober een uitgebreid onderzoek van journalist Matthew Cole. De onthullingen komen uit zijn boek Princes and Thieves: Jared Kushner and Mohamed bin Zayed's Secret Plot to Remake the Middle East. Cole baseert zich op gesprekken met bronnen binnen inlichtingendiensten en personen die bekend zouden zijn met geheime financiële afspraken in het Midden-Oosten.

Russische hacker hielp Nederlandse inlichtingendienst

Het verhaal begint eind 2017, toen de MIVD ontdekte dat een Russische hacker namens de militaire inlichtingendienst GROe naar Groot-Brittannië zou reizen voor een spionagemissie.

De Nederlandse dienst werkte samen met de Britse autoriteiten om de man te onderscheppen. Eenmaal aangekomen kreeg hij volgens Cole de keuze tussen medewerking aan de Nederlandse inlichtingendienst of arrestatie en mogelijke vervolging wegens spionage.

De Rus besloot mee te werken en verschafte de Nederlanders toegang tot een geheime server van de Russische militaire inlichtingendienst in Rostov.

Bij het doorzoeken van deze server stuitten Nederlandse cyberspecialisten op iets opmerkelijks: schermafbeeldingen van de iPhone van Jared Kushner, die op dat moment een belangrijke adviseur van president Trump was.

De ontdekking betekende dat Russische hackers er eerder in waren geslaagd toegang te krijgen tot de telefoon van iemand uit de directe omgeving van de Amerikaanse president.

Nederlanders konden rechtstreeks meekijken op iPhone

De MIVD besloot volgens het onderzoek uit te zoeken hoe de Russische hackers de beveiliging van Kushners iPhone X hadden omzeild.

Begin 2018 vonden de Nederlandse specialisten een kwetsbaarheid waarmee zij dezelfde toegang konden verkrijgen.

Het ging niet om volledige controle over de telefoon. De MIVD kon bijvoorbeeld niet op afstand de camera of microfoon inschakelen, maar kon wel zien wat Kushner op zijn telefoonscherm deed.

Volgens Cole werden voortdurend schermafbeeldingen opgeslagen zodra Kushner het toestel gebruikte. De gegevens kwamen terecht op beveiligde servers van de Nederlandse inlichtingendienst.

Daardoor konden de Nederlanders onder meer meekijken wanneer Kushner zijn bankgegevens raadpleegde.

Hoelang deze observatie precies heeft geduurd, wordt niet duidelijk uit de publicatie.

Honderden miljoenen dollars op geheime bankrekening

Tijdens de digitale observatie ontdekten de Nederlanders dat Kushner toegang had tot een bankrekening in de Verenigde Arabische Emiraten.

Op deze rekening waren honderden miljoenen dollars binnengekomen via een bank in Azerbeidzjan.

Volgens het onderzoek ging het om een rekening bij First Abu Dhabi Bank, die door de journalist wordt aangeduid als 'Alpha'.

Vanaf 2017 zou ongeveer 750 miljoen dollar op de rekening zijn gestort door betrokkenen uit Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten.

De rekening stond niet persoonlijk op naam van Kushner, maar behoorde volgens Cole toe aan de Watani Al Emarat Foundation, een door de overheid van de Verenigde Arabische Emiraten gefinancierde liefdadigheidsorganisatie.

Kushner zou wel gemachtigd zijn geweest om transacties uit te voeren.

Volgens bronnen van de journalist werd de organisatie ook gebruikt om geheime buitenlandse militaire en inlichtingenoperaties van de Emiraten te financieren.

Een bron beweert bovendien dat Kushner aanzienlijke geldbedragen zou hebben overgemaakt aan onder anderen een krijgsheer, een huurling en een voormalige huurmoordenaar. Voor deze beschuldiging is geen onafhankelijk bewijs openbaar gemaakt.

Tweede rekening met ongeveer 1 miljard dollar

Het onderzoek beschrijft daarnaast een tweede bankrekening, die de aanduiding 'Beta' heeft gekregen.

Via deze constructie zou in het voorjaar van 2018 ongeveer 1 miljard dollar vanuit de Verenigde Arabische Emiraten via Azerbeidzjan naar Israël zijn overgemaakt.

Volgens een bron die bekend zou zijn met de financiële afspraken, werd het geld ondergebracht bij de Israëlische centrale bank.

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu zou op de hoogte zijn geweest van de constructie en hebben geëist dat hij werd geïnformeerd voordat geld van de rekening werd overgemaakt.

De journalist stelt dat het geld uiteindelijk bedoeld zou zijn geweest voor persoonlijk voordeel van Kushner. Hoe het geld precies is gebruikt, blijft onduidelijk.

Het is bovendien niet bekend of de Nederlandse inlichtingendienst deze tweede bankrekening heeft ontdekt. De informatie daarover komt uit andere bronnen van Cole.

Volgens het onderzoek stelden de betrokken Arabische leiders via verschillende constructies gezamenlijk minstens 2 miljard dollar beschikbaar. De concreet genoemde bedragen op de twee rekeningen zijn ongeveer 750 miljoen en 1 miljard dollar.

Mogelijke beïnvloeding van Amerikaanse politiek

De vermeende financiële afspraken zijn politiek gevoelig omdat Kushner tijdens de eerste ambtstermijn van Trump een invloedrijke positie had binnen het Witte Huis.

Hij was nauw betrokken bij het Amerikaanse buitenlandbeleid, de betrekkingen met Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten en de diplomatieke toenadering tussen Israël en verschillende Arabische landen.

Volgens het onderzoek wilden de leiders van de Golfstaten via Kushner invloed uitoefenen op het beleid van Trump.

Aanvankelijk zou zelfs zijn gesproken over een fonds van meer dan 10 miljard dollar waarmee buitenlandse politieke doelstellingen konden worden gefinancierd. Dat omvangrijke plan ging uiteindelijk niet door.

De journalist stelt dat Kushners betrokkenheid bij buitenlandse bankrekeningen mogelijk in strijd was met Amerikaanse regels voor financiële openheid van overheidsfunctionarissen.

Vier voormalige hoge functionarissen uit de regering-Trump verklaarden tegenover Cole niet bekend te zijn met presidentiële toestemming voor Kushners toegang tot een bankrekening van een buitenlandse overheid.

Of sprake is geweest van strafbare feiten, is niet vastgesteld.

Jared Kushner ontkent alle beschuldigingen

Kushner en zijn advocaat verwerpen de aantijgingen.

Volgens zijn juridische vertegenwoordiger heeft Kushner geen kennis van of betrokkenheid bij de genoemde geheime bankrekeningen. Ook zou hij zich tijdens zijn werkzaamheden voor het Witte Huis aan alle wettelijke voorschriften hebben gehouden.

De advocaat stelt bovendien dat Kushner geen afspraken met buitenlandse leiders heeft gemaakt zonder toestemming van president Trump.

Ook voormalig Amerikaans ambassadeur in Israël David Friedman, die volgens het onderzoek betrokken zou zijn geweest bij communicatie over de Israëlische rekening, ontkent iedere betrokkenheid.

Kushners advocaat heeft juridische stappen aangekondigd tegen de uitgever van het boek en Vanity Fair.

Opmerkelijke rol Nederlandse geheime dienst

De vermeende Nederlandse spionageoperatie is bijzonder omdat de MIVD volgens het onderzoek toegang wist te krijgen tot het toestel van een van de belangrijkste adviseurs van de Amerikaanse president.

Nederland en de Verenigde Staten werken nauw samen op het gebied van defensie, cybersecurity en inlichtingenuitwisseling.

Dat een Nederlandse dienst zelfstandig zou hebben meegekeken op de telefoon van een vertrouweling van de Amerikaanse president, roept vragen op over de verhouding tussen beide bondgenoten.

Ook is onduidelijk of de MIVD de ontdekte financiële informatie heeft gedeeld met Amerikaanse autoriteiten.

De Nederlandse inlichtingendienst heeft de beschreven operatie niet publiekelijk bevestigd. De technische gegevens van de hack en de documenten waarop de beschuldigingen over de bankrekeningen zijn gebaseerd, zijn evenmin openbaar gemaakt.

Daarmee blijven de belangrijkste onthullingen vooralsnog gebaseerd op het onderzoek van Matthew Cole en de verklaringen van zijn bronnen.

De publicatie werpt niettemin nieuw licht op de mogelijke rol van de Nederlandse inlichtingendienst bij het blootleggen van geheime financiële afspraken rond een van de invloedrijkste personen uit de eerste regering-Trump.