WASHINGTON – Terwijl de Verenigde Staten proberen een einde te maken aan de oorlog tussen Rusland en Oekraïne, speelt op de achtergrond een omvangrijke miljardendeal rond een van de grootste Russische oliemaatschappijen. Jared Kushner, de schoonzoon van president Donald Trump, is nauw betrokken bij onderhandelingen over de verkoop van buitenlandse bezittingen van Lukoil. Opmerkelijk is dat verschillende investeerders die deze oliebelangen willen overnemen, zakelijke banden hebben met Kushner en andere vertrouwelingen van de Amerikaanse president. De deal heeft een geschatte waarde van tientallen miljarden dollars en roept vragen op over de vermenging van Amerikaanse buitenlandse politiek en particuliere zakelijke belangen.
Het gaat om olievelden, raffinaderijen en duizenden tankstations die eigendom zijn van het Russische energieconcern Lukoil. Het bedrijf behoort tot de grootste olieproducenten van Rusland en kwam in oktober 2025 onder Amerikaanse sancties te staan. Daarmee wilde Washington de inkomsten van de Russische energiesector beperken en de druk op president Vladimir Poetin vergroten om de oorlog in Oekraïne te beëindigen.
Door de sancties werd Lukoil gedwongen zijn internationale activiteiten te koop aan te bieden. De betrokken bezittingen werden aanvankelijk gewaardeerd op ongeveer 22 miljard dollar. Voor internationale investeerders ontstond daarmee de mogelijkheid om een omvangrijke verzameling oliebelangen over te nemen tegen een prijs die door de sancties onder druk was komen te staan.
Wat aanvankelijk een zakelijke verkoop leek, is inmiddels onderdeel geworden van de diplomatieke onderhandelingen tussen Washington en Moskou.
Poetin bracht oliemiljardendeal zelf ter sprake
Volgens onderzoek van The New York Times van 3 oktober 2026 bracht Poetin de verkoop van de buitenlandse Lukoil-bezittingen persoonlijk ter sprake tijdens een bijeenkomst op 5 september in het Kremlin.
Aan tafel zaten Jared Kushner en Steve Witkoff, beiden betrokken bij de Amerikaanse pogingen om een vredesakkoord tussen Rusland en Oekraïne tot stand te brengen.
Poetin zou hebben voorgesteld de verkoop van de oliebelangen af te ronden als teken dat Rusland en de Verenigde Staten weer op economisch gebied kunnen samenwerken. De Amerikaanse onderhandelaars zouden bereid zijn geweest zich daarvoor in te zetten.
Daarmee ontstond een bijzondere situatie. Dezelfde Amerikaanse regering die sancties tegen Russische oliebedrijven heeft ingesteld, moet beslissen of investeerders toestemming krijgen om de buitenlandse activiteiten van zo'n bedrijf over te nemen.
Kushner speelt daarbij een dubbele rol. Hij is een belangrijke diplomatieke gesprekspartner van Rusland, maar beschikt daarnaast over een uitgebreid internationaal netwerk van vermogende investeerders en zakenpartners.
Dat hij persoonlijk aandelen in Lukoil heeft gekocht, blijkt overigens niet uit de beschikbare berichtgeving. De onderhandelingen betreffen een mogelijke overname van buitenlandse bezittingen en niet noodzakelijk een belang in de Russische moedermaatschappij zelf.
Zakenpartners van Kushner willen oliebelangen kopen
De investeringsgroep die momenteel een belangrijke rol speelt bij de mogelijke overname, wordt geleid door de Amerikaanse miljardair Todd Boehly. Hij is onder meer bekend als mede-eigenaar van de Los Angeles Dodgers en als investeerder in verschillende grote sport- en mediabedrijven.
Volgens Reuters bestaat het consortium verder uit investeerders uit Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten. Daaronder bevinden zich International Holding Company, Al Hail Holding en de Syrisch-Qatarese zakenbroers Moutaz en Ramez Al-Khayyat.
Vooral de zakelijke relaties van deze investeerders trekken de aandacht.
De familie Al-Khayyat heeft eerder samengewerkt met Jared Kushner en Ivanka Trump. Ook investeringsmaatschappijen uit de Verenigde Arabische Emiraten onderhouden financiële relaties met ondernemingen uit de omgeving van de Amerikaanse president en zijn familie.
Daarnaast zou de Amerikaanse International Development Finance Corporation, een overheidsinstelling die buitenlandse investeringen financiert, deelnemen aan de transactie.
Volgens eerdere berichtgeving zou deze instelling een minderheidsbelang kunnen krijgen in de onderneming die de buitenlandse oliebezittingen overneemt. De definitieve eigendomsverhoudingen zijn nog niet vastgesteld.
Dat betekent dat Amerikaanse overheidsgelden, particuliere investeerders en zakelijke relaties van mensen rond Trump mogelijk samenkomen in een transactie rond een Russische oliemaatschappij.
Miljarden aan Russische aandelen opgekocht
Op 3 november meldde Reuters dat de voorbereidingen inmiddels aanzienlijk verder waren gevorderd.
Een bank die namens het consortium optreedt, zou voor miljarden dollars aan bevroren Lukoil-effecten hebben gekocht van Amerikaanse en Britse beleggingsfondsen en financiële instellingen.
Die effecten waren door de westerse sancties moeilijk verhandelbaar geworden. Volgens bronnen van Reuters betaalden de kopers ongeveer dertig procent van de oorspronkelijke nominale waarde.
Het plan is om de aangekochte effecten uiteindelijk te gebruiken bij een ruiltransactie waarmee de buitenlandse bezittingen van Lukoil worden overgenomen.
Daarvoor is wel toestemming van de Amerikaanse autoriteiten nodig. Eerdere voorstellen werden door het ministerie van Financiën afgewezen, onder meer vanwege de vrees dat Rusland alsnog financieel zou profiteren.
Het nieuwe consortium probeert dat probleem te ondervangen door de betrokken effecten niet rechtstreeks aan Lukoil over te dragen, maar onder beheer van een derde partij te plaatsen.
Of deze constructie wordt goedgekeurd, is nog onduidelijk. De Amerikaanse sanctieautoriteit OFAC heeft de termijn waarbinnen over een mogelijke verkoop mag worden onderhandeld verlengd tot 21 november 2026. Voor daadwerkelijke afronding blijft afzonderlijke toestemming noodzakelijk.
Belangenverstrengeling ligt op de loer
De betrokkenheid van Kushner en Witkoff heeft inmiddels geleid tot kritiek op de manier waarop de regering-Trump diplomatie en zakelijke belangen met elkaar verweeft.
The New York Times wees erop dat de investeringsgroep relaties onderhoudt met mensen die namens de Amerikaanse regering over de oorlog in Oekraïne onderhandelen.
Een belangrijke vraag is of investeerders uit dat netwerk een voordeel kunnen hebben doordat zij toegang hebben tot invloedrijke Amerikaanse functionarissen.
Boehly heeft bovendien geld gedoneerd aan politieke organisaties die Trump ondersteunen. Ook dat roept vragen op over de onafhankelijkheid waarmee een eventuele overname wordt beoordeeld.
Daar staat tegenover dat er volgens de beschikbare berichtgeving geen bewijs is dat Kushner of Witkoff persoonlijk financieel zullen profiteren van de transactie.
De Amerikaanse regering verdedigt de gesprekken als een manier om economische samenwerking in te zetten voor het beëindigen van de oorlog. Een functionaris van het Witte Huis verklaarde tegenover Reuters dat Kushner en Witkoff met de Amerikaanse investeringsinstelling DFC hebben gesproken over een aanzienlijke betaling vooraf en een belang in toekomstige winsten voor de Verenigde Staten.
Volgens deze uitleg zouden de opbrengsten dus ten goede moeten komen aan de Amerikaanse overheid en daarmee uiteindelijk aan de belastingbetaler.
Critici wijzen echter op het risico dat commerciële belangen invloed krijgen op diplomatieke beslissingen, zeker wanneer de betrokken investeerders nauwe banden hebben met de onderhandelaars.
Ook Russische gaspijpleidingen onderwerp van gesprek
De gesprekken beperken zich niet tot Lukoil. Volgens Reuters hebben Amerikaanse en Russische vertegenwoordigers ook gesproken over mogelijkheden om Amerikaanse investeerders een rol te geven bij de Nord Stream-gaspijpleidingen.
Deze pijpleidingen werden gebruikt om Russisch aardgas naar Duitsland te transporteren. Sinds de Russische inval in Oekraïne en de explosies bij de leidingen in september 2022 is het transport stilgevallen.
Een mogelijke hervatting van Russische gasleveringen aan Europa zou grote economische belangen met zich meebrengen. Tegelijkertijd stuit het idee op verzet van Europese landen die hun afhankelijkheid van Russische energie juist willen verminderen.
Vooral Polen en de Baltische staten waarschuwen al langer tegen een terugkeer naar grootschalige energiehandel met Rusland zolang Moskou oorlog voert tegen Oekraïne.
Ook de Duitse regering heeft duidelijk gemaakt dat een hervatting van de gasleveringen via Nord Stream niet wordt nagestreefd.
Vrede in Oekraïne of een nieuwe zakelijke verhouding met Rusland?
De ontwikkelingen laten zien hoe sterk economische en politieke belangen in de Amerikaanse onderhandelingen met Rusland inmiddels met elkaar verbonden zijn.
Voor Trump kan een grote energiedeal passen binnen zijn streven om internationale conflicten met economische afspraken te beïnvloeden. Voor Rusland kan een dergelijke transactie aantrekkelijk zijn omdat zij uitzicht biedt op gedeeltelijk herstel van zakelijke betrekkingen met Amerikaanse investeerders.
De vraag is echter wat dat betekent voor Oekraïne. De regering in Kyiv probeert juist te voorkomen dat Rusland opnieuw economische ruimte krijgt zonder dat daar duidelijke veiligheidsgaranties en een einde aan de oorlog tegenover staan.
Voor Kushner staat ondertussen vast dat hij een belangrijke rol vervult in de gesprekken over de Russische energiesector. Maar de bewering dat hij zichzelf al heeft ingekocht in Lukoil, gaat verder dan wat op dit moment kan worden vastgesteld.
De mogelijke kopers zijn zakenpartners en investeerders uit zijn netwerk, aangevuld met de Amerikaanse overheid. Een persoonlijk aandelenbelang van de schoonzoon van Trump is niet aangetoond en de verkoop van de buitenlandse oliebezittingen is nog niet afgerond.
Juist dat onderscheid is van belang. De politieke discussie draait niet alleen om de vraag wie uiteindelijk eigenaar wordt van de Russische olievelden en raffinaderijen, maar vooral om de vraag of diplomatieke onderhandelingen over een oorlog voldoende gescheiden blijven van de zakelijke belangen van mensen die dicht bij de Amerikaanse president staan.



