AMSTERDAM – Het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV) is opnieuw geconfronteerd met een mislukt automatiseringsproject dat tientallen miljoenen euro's heeft gekost. Na vijf jaar ontwikkeling heeft de uitkeringsinstantie besloten de stekker uit de zogenoemde Bemiddelingsservice te trekken. Het systeem moest werkzoekenden en werkgevers beter met elkaar verbinden, maar blijkt niet naar behoren te functioneren. De rekening bedraagt inmiddels 55 miljoen euro. Het is niet de eerste keer dat UWV een kostbaar IT-project voortijdig moet beëindigen. In 2008 ging al een WIA-automatiseringsproject ten onder, met een schadepost van 87 miljoen euro.

Vijf jaar werken zonder bruikbaar eindresultaat

De Bemiddelingsservice (BMS) werd in 2021 gestart als onderdeel van een omvangrijke modernisering van de digitale dienstverlening van UWV. Het systeem moest werkzoekenden sneller en nauwkeuriger koppelen aan beschikbare vacatures.

Daarbij zou niet uitsluitend worden gekeken naar diploma's en werkervaring, maar ook naar vaardigheden, competenties en persoonlijke ambities. Door moderne technologie te gebruiken, moesten werkgevers eenvoudiger geschikt personeel kunnen vinden.

Na vijf jaar ontwikkelen, testen en aanpassen is UWV echter tot de conclusie gekomen dat het systeem niet binnen een aanvaardbare termijn en tegen verantwoorde kosten kan worden ingevoerd.

De raad van bestuur besloot daarom op 13 oktober 2026 definitief met het project te stoppen. Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de Tweede Kamer hierover op 14 oktober geïnformeerd.

55 miljoen euro uitgegeven

Sinds de start van het project heeft UWV ongeveer 55 miljoen euro uitgegeven. Het geld werd besteed aan softwarelicenties, externe IT-dienstverleners, technische ontwikkelingen en aanpassingen aan de bestaande infrastructuur.

Daarbij werden onder meer een nieuw integratieplatform, een centrale database met vacatures en profielen en een platform voor softwaretoepassingen ontwikkeld.

Het bedrag van 55 miljoen euro betekent overigens niet dat iedere euro definitief verloren is. Volgens UWV kan mogelijk een aanzienlijk deel van de ontwikkelde infrastructuur opnieuw worden gebruikt.

Hoeveel van de investering daadwerkelijk kan worden terugverdiend of hergebruikt, moet nog worden onderzocht. Ook de financiële gevolgen van het beëindigen van contracten met leveranciers zijn nog niet volledig duidelijk.

Waarschuwingen werden al in februari gegeven

Het mislukken van de Bemiddelingsservice kwam niet geheel onverwacht. Het Adviescollege ICT-toetsing (AcICT) waarschuwde op 4 februari 2026 al voor ernstige tekortkomingen in de uitvoering van het project.

Volgens het adviescollege had UWV onvoldoende controle over de kwaliteit van het systeem. Ook paste de gekozen aanpak niet bij het vernieuwende karakter van de technologie en liep het project uit in zowel tijd als geld.

Het college adviseerde om de ontwikkeling in kleinere stappen uit te voeren en eerst aan te tonen dat de software daadwerkelijk betere resultaten opleverde.

UWV probeerde vervolgens met een beperkte proef en aanvullende maatregelen het project alsnog te redden. Dat leverde onvoldoende vertrouwen op.

Een later uitgevoerd extern onderzoek bracht opnieuw ernstige problemen aan het licht. Daarbij ging het onder andere om de kwaliteit van gegevens, technische keuzes, de uitlegbaarheid van de software en de aansturing van het project.

Uiteindelijk bleek stoppen volgens UWV de enige verantwoorde beslissing.

Eerder al 87 miljoen euro verloren bij WIA-project

Het nieuwe automatiseringsdebacle roept herinneringen op aan een omvangrijk mislukt WIA-project uit 2008. Destijds werkte UWV aan een nieuw computersysteem voor de uitvoering van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen.

Het project, dat samen met automatiseerder Logica werd uitgevoerd, werd zo ingewikkeld dat de organisatie de ontwikkeling niet meer onder controle kreeg.

De kosten liepen op, de oplevering vertraagde en er bestond onvoldoende zekerheid dat het systeem uiteindelijk zou functioneren.

In juni 2008 werd daarom besloten de ontwikkeling stop te zetten. De schade bedroeg volgens berichtgeving uit die periode ongeveer 87 miljoen euro.

Ook toen werd gewezen op een te hoog ambitieniveau, onvoldoende beheersing van de ontwikkeling en het onderschatten van de technische complexiteit.

Bijna achttien jaar later blijkt UWV opnieuw tegen vergelijkbare problemen aan te lopen.

Ook recente WIA-fouten kosten enorme bedragen

Naast de mislukte automatiseringsprojecten heeft UWV de afgelopen jaren te maken gekregen met grote problemen bij het berekenen van arbeidsongeschiktheidsuitkeringen.

In 2024 werd duidelijk dat tussen 2020 en 2024 bij tienduizenden WIA-uitkeringen mogelijk fouten waren gemaakt. Sommige mensen kregen jarenlang te weinig geld, terwijl anderen juist een te hoge uitkering ontvingen.

Volgens onderzoek van de Algemene Rekenkamer hebben de kwaliteitscontroles en de aansturing daarvan jarenlang tekortgeschoten. Signalen over mogelijke fouten werden onvoldoende opgepakt.

De problemen worden onder meer veroorzaakt door ingewikkelde wetgeving, verouderde IT-systemen, gebrekkige gegevenskwaliteit en onvoldoende interne controles.

Voor het herstellen van de WIA-fouten is een omvangrijke hersteloperatie opgezet. De financiële gevolgen daarvan lopen in de honderden miljoenen euro's.

Dit zijn andere kosten dan de schade van het mislukte WIA-automatiseringsproject uit 2008. Wel onderstrepen beide dossiers hoe langdurig de problemen binnen de uitvoering en automatisering van UWV zijn.

Verouderde systemen blijven probleem

Een belangrijk knelpunt is dat UWV voor zijn dienstverlening afhankelijk blijft van verouderde computersystemen. Deze systemen zijn in de loop der jaren uitgebreid, aangepast en aan elkaar gekoppeld.

Het vervangen ervan is ingewikkeld doordat dagelijks grote hoeveelheden gegevens moeten worden verwerkt en uitkeringen correct moeten worden vastgesteld.

Bij de Bemiddelingsservice speelde vooral de kwaliteit van de beschikbare gegevens een belangrijke rol. De nieuwe software moest informatie verwerken uit bestaande systemen, maar die gegevens bleken volgens betrokken deskundigen regelmatig onvoldoende bruikbaar.

Daardoor ontstond een situatie waarin moderne technologie moest samenwerken met verouderde systemen die niet altijd de benodigde betrouwbare informatie konden leveren.

IT-deskundigen wijzen er al langer op dat dergelijke problemen niet uitsluitend met nieuwe software kunnen worden opgelost. Ook de kwaliteit van gegevens, de inrichting van werkprocessen en de bestuurlijke aansturing moeten op orde zijn.

Minister kondigt grondige evaluatie aan

Minister Vijlbrief heeft de Tweede Kamer laten weten dat er een grondige evaluatie van het mislukte project komt. Daarbij moet worden vastgesteld waarom de ontwikkeling niet is geslaagd en welke lessen daaruit kunnen worden getrokken.

UWV gaat daarnaast onderzoeken welke onderdelen van de Bemiddelingsservice nog bruikbaar zijn. Ook wordt gewerkt aan een alternatief om werkzoekenden en werkgevers beter met elkaar in contact te brengen.

René Steenvoorden, lid van de raad van bestuur van UWV, noemt het stopzetten van het project spijtig. Volgens hem moet de organisatie echter verantwoord omgaan met publieke middelen en stoppen met projecten waarvan onvoldoende duidelijk is of ze het gewenste resultaat zullen leveren.

De komende periode wordt met leveranciers gesproken over de afbouw van het project.

Opnieuw vragen over besteding belastinggeld

Het stopzetten van de Bemiddelingsservice brengt opnieuw de vraag naar voren hoe grote automatiseringsprojecten bij overheidsorganisaties worden aangestuurd en gecontroleerd.

Bij zowel het WIA-project uit 2008 als de nu beëindigde Bemiddelingsservice werd jarenlang geïnvesteerd zonder dat het beoogde systeem succesvol in gebruik kon worden genomen.

De financiële schade van deze projecten komt uiteindelijk voor rekening van de publieke middelen waarmee UWV wordt gefinancierd.

Ondertussen blijft de behoefte aan goed functionerende digitale dienstverlening bestaan. Werkzoekenden moeten geholpen worden bij het vinden van passend werk, werkgevers hebben behoefte aan geschikte kandidaten en uitkeringsgerechtigden moeten erop kunnen vertrouwen dat hun uitkeringen correct worden berekend.

Met de nieuwe mislukking staat UWV voor de opdracht om niet alleen een alternatief voor de Bemiddelingsservice te ontwikkelen, maar ook aan te tonen dat toekomstige automatiseringsprojecten beter beheersbaar zijn.

De evaluatie moet duidelijk maken welke fouten bij dit project zijn gemaakt en hoe herhaling kan worden voorkomen.