SANTA MARTA/AMSTERDAM, 27 april 2026 – Zes van de grootste fossiele brandstofbedrijven maken naar verwachting in 2026 samen bijna 3000 dollar winst per seconde, terwijl veel huishoudens wereldwijd moeite houden om hun energierekening te betalen. Dat staat in nieuw onderzoek van Oxfam Novib, dat is gepubliceerd tijdens de internationale conferentie over de uitfasering van fossiele brandstoffen in Santa Marta in Colombia.
Volgens de organisatie gaat het om Chevron, Shell, BP, ConocoPhillips, Exxon en TotalEnergies. Hun gezamenlijke winst uit fossiele brandstoffen komt in 2026 naar verwachting uit op 93 miljard dollar. Oxfam Novib stelt dat dit neerkomt op circa 2.967 dollar per seconde en bijna 37 miljoen dollar meer per dag dan de verwachte winst in 2025.
Onderzoek gekoppeld aan conferentie in Colombia
De conferentie in Santa Marta begon afgelopen vrijdag en loopt tot en met 29 april. Nederland en Colombia zijn de initiatiefnemers van de bijeenkomst, die in het teken staat van de afbouw van fossiele brandstoffen.
Oxfam Novib gebruikt de publicatie van het onderzoek om regeringen op te roepen tot stevigere belastingmaatregelen voor olie- en gasbedrijven. De organisatie wijst erop dat de verwachte winst van 93 miljard dollar groot genoeg zou zijn om bijna 50 miljoen mensen in Afrika van zonne-energie te voorzien.
Klimaatexpert Hilde Stroot van Oxfam Novib zegt dat fossiele bedrijven volgens haar profiteren van de aanhoudende energiecrisis. Zij stelt dat belastingen op de winsten van grote vervuilers nodig zijn om geld vrij te maken voor een rechtvaardige energietransitie en steun aan burgers die hard geraakt worden door hoge energiekosten.
Meer steun voor duurzame energie dan voor meer fossiele winning
Oxfam Novib baseert zich naast het winstonderzoek ook op een internationale enquête die deze maand is uitgevoerd in zeven landen, waaronder Nederland en Frankrijk. Daaruit blijkt volgens de organisatie dat drie keer zoveel burgers voorstander zijn van extra investeringen in hernieuwbare energie als van een uitbreiding van de winning van fossiele brandstoffen.
In Nederland zegt 63 procent van de ondervraagden voorstander te zijn van hogere belastingen op de winsten van grote olie- en gasbedrijven, om daarmee de overgang naar hernieuwbare energie te financieren.
Oproep aan kabinet om woekerwinsten zwaarder te belasten
Volgens Oxfam Novib groeit in meerdere Europese landen de steun voor een nieuwe heffing op overwinsten in de olie- en gassector. De organisatie noemt onder meer Duitsland, Italië, Spanje, Portugal en Oostenrijk als landen die daarvoor pleiten.
De belangenorganisatie verwijst daarbij naar eerdere maatregelen in 2022, na de Russische inval in Oekraïne. Die belasting op overwinsten leverde de Nederlandse schatkist destijds volgens Oxfam 3,2 miljard euro op. De organisatie vindt dat het kabinet zich nu alsnog moet aansluiten bij andere Europese landen die een zwaardere belasting van fossiele winsten bepleiten.
Kritiek op fossiele bedrijven en trage verduurzaming
Oxfam Novib wijst er verder op dat ExxonMobil vorige maand heeft aangekondigd een derde van de geplande investeringen in duurzame energieprojecten te schrappen. Ook verwijt de organisatie TotalEnergies dat het geen transitieplan heeft opgesteld dat in lijn ligt met de doelstelling van maximaal 1,5 graad opwarming uit het Klimaatakkoord van Parijs.
Daarmee onderstreept Oxfam Novib volgens eigen zeggen dat grote fossiele bedrijven onvoldoende bereid zijn om hun bedrijfsmodel in lijn te brengen met de klimaatdoelen.
Dit vraagt Oxfam Novib van deelnemende landen
Tijdens de conferentie in Santa Marta roept Oxfam Novib landen op om fossiele bedrijven zwaarder te belasten via winstheffingen en belastingen op excessieve winsten. Met die opbrengsten moet publieke klimaatfinanciering worden opgeschaald.
Daarnaast wil de organisatie dat landen werk maken van schuldverlichting voor ontwikkelingslanden, zodat daar meer financiële ruimte ontstaat voor klimaatmaatregelen en de energietransitie.
Ook pleit Oxfam Novib ervoor dat bedrijven die olie- en gasproductie afbouwen dit op een verantwoorde manier doen, met compensatie voor milieuschade en verlies van bestaansmiddelen. Gemeenschappen die het zwaarst worden geraakt, moeten daarbij volgens de organisatie centraal staan.
Tot slot stelt Oxfam Novib dat rijke landen, die historisch het meest hebben bijgedragen aan de klimaatcrisis en over de meeste financiële middelen beschikken, het snelst afscheid moeten nemen van fossiele brandstoffen. Armere landen zouden meer tijd moeten krijgen om die overgang te maken.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.