AMSTERDAM, 9 februari 2026 – De aanstaande coalitie wil een suikertaks invoeren voor voorverpakte producten met meer dan 6 procent suiker. Over die maatregel wordt al jaren gesproken, maar concrete stappen bleven uit. Volgens recente evaluaties is die vrijblijvendheid niet langer houdbaar. De nieuwste beoordeling van het Nationaal Preventie Akkoord door het RIVM laat zien dat vrijwillige afspraken onvoldoende effect hebben.
Ondanks bestaande maatregelen blijft het aandeel mensen met overgewicht stijgen. In 2040 heeft naar verwachting 55 tot 56 procent van de volwassenen overgewicht, terwijl de ambitie maximaal 38 procent is. Bij kinderen gaat het om circa 14 procent, tegenover een streefdoel van 9,1 procent.
Volgens Ceel Elemans, sectorspecialist Food bij ING, is een andere aanpak nodig. In een interview licht hij toe hoe een suikertaks wél kan werken.
Vrijblijvend beleid heeft zijn grens bereikt
Waarom is een suikertaks nu onvermijdelijk?
„De cijfers laten zien dat we de doelen simpelweg niet halen. De huidige afspraken remmen de groei van overgewicht slechts beperkt. Het RIVM-rapport maakt duidelijk dat vrijwillig beleid zijn houdbaarheidsdatum heeft bereikt. Als je echt gezondheidswinst wilt boeken, moet je gerichter sturen.”
Meer dan één suikergrens
De coalitie denkt aan een grens van 6 procent suiker. Is dat voldoende?
„Nee, dat is te grofmazig. Zo’n grens werkt alleen voor een kleine groep producten die net boven die 6 procent zitten, zoals sommige yoghurtdrinks. Producten als koekjes of chocolade, met suikergehaltes van 30 tot soms 58 procent, worden daar nauwelijks door geraakt. Die producenten voelen geen echte prikkel.”
Sturen op haalbare reductie
Hoe kan een suikertaks dan wel effectief zijn?
„Door te differentiëren. Het doel moet niet zijn om belastinginkomsten te verhogen of voedsel onnodig duurder te maken, maar om suiker te verminderen. Dat bereik je door per productcategorie realistische reductiepercentages af te spreken. Bijvoorbeeld een verplichte reductie van 10 procent. Dat is voor veel producenten haalbaar en zet echt aan tot actie.”
Samenwerking met de sector
Welke rol ziet u voor producenten en brancheorganisaties?
„Een cruciale rol. Betrek hen actief bij de uitwerking richting 2030. Door samen taakstellende maatwerkafspraken te maken over receptuuraanpassingen ontstaat een betere balans tussen smaak en gezondheid. Producenten komen dan eerder in beweging, omdat er een geloofwaardig perspectief ontstaat zonder nutteloze prijsverhogingen.”
Gezondheidswinst als einddoel
Wat is volgens u de kern van een slimme suikertaks?
„Dat de belasting daadwerkelijk stuurt op minder suiker in producten. Niet straffen om het straffen, maar slim prikkelen. Als dat lukt, levert het echte gezondheidswinst op en zetten we een stap richting een gezondere samenleving.”
Ceel Elemans is sectorspecialist Food bij ING Sector Banking.
