AMSTERDAM, 5 januari 2026 – Iran bevindt zich volgens de eigen regering in een staat van “grootschalige oorlog” met de Verenigde Staten, Israël en Europa. Die verklaring komt op een moment van toenemende internationale spanningen én binnenlandse onrust. Terwijl westerse leiders Iran opnieuw neerzetten als een bedreiging voor de regionale stabiliteit, eisen demonstranten in Teheran en andere grote steden juist een koerswijziging en zelfs een regeringswisseling.
Het is opvallend dat de islamitische republiek, waarin de ayatollah als hoogste geestelijk leider de uiteindelijke macht heeft, spreekt van een allesomvattend conflict met het Westen. Het in Londen gevestigde onafhankelijke nieuwsmedium Iran International meldt dat de Iraanse regering officieel heeft verklaard zich in een staat van “grootschalige oorlog” te bevinden tegen de machtsblokken van Washington, Tel Aviv en de Europese Unie.
Oorlog met de Verenigde Staten, Israël en Europa
President Masoud Pezeshkian lichtte die positie toe in een online interview. Volgens hem is Iran verwikkeld in “een totale oorlog met de Verenigde Staten, Israël en Europa”, omdat deze machten niet zouden accepteren dat Iran economisch en politiek op eigen benen staat. Pezeshkian benadrukte dat dit conflict complexer en ingrijpender is dan de Iran-Irak-oorlog uit de jaren tachtig tegen het regime van Saddam Hoessein.
“In de oorlog met Irak was het duidelijk waar de aanvallen vandaan kwamen en waar wij terugsloegen,” aldus Pezeshkian, geciteerd door Iran International. “Nu worden we economisch, cultureel, politiek en op het gebied van veiligheid tegelijkertijd onder druk gezet en belegerd.” Volgens de president maakt juist die veelzijdige druk het huidige conflict moeilijker te beheersen.
Het Amerikaanse weekblad Newsweek wijst erop dat de timing van deze uitspraken geen toeval lijkt. Kort daarna ontmoette de Amerikaanse president Donald Trump de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in het Mar-a-Lago-resort in Florida. Na dat overleg verklaarde Trump tegenover journalisten dat Washington snel en hard zou ingrijpen als Iran zijn nucleaire activiteiten zou hervatten.
“Ik hoor dat Iran probeert zijn macht weer op te bouwen, en als dat zo is, zullen we ze neerhalen,” zei Trump volgens Al Jazeera. Hij waarschuwde dat een nieuwe vergeldingsactie “krachtiger zou zijn dan de vorige keer”. Die uitspraken komen ongeveer zes maanden na de korte, maar hevige oorlog tussen Iran en Israël, die eindigde met Amerikaanse bombardementen op drie Iraanse nucleaire installaties op 22 juni.
Volgens Newsweek stelt Teheran dat tijdens die twaalfdaagse oorlog meer dan duizend Iraniërs om het leven kwamen en duizenden gewond raakten. Aan Israëlische zijde vielen 28 doden. Iran voerde daarnaast een aanval uit op een Amerikaanse basis in Qatar, wat de spanningen verder deed escaleren.
Trump herhaalde na zijn gesprek met Netanyahu dat Iran volgens hem beter een deal met Washington kan sluiten. Teheran ontkent echter dat het een kernwapen wil ontwikkelen en weigert te onderhandelen over zijn raketprogramma, dat wordt gezien als de kern van de Iraanse defensiestrategie. Trita Parsi van het Quincy Institute waarschuwt dat Iran bij een nieuwe aanval waarschijnlijk veel harder zal terugslaan. Volgens hem wil Teheran voorkomen dat het beeld ontstaat van een land dat “elke zes maanden gebombardeerd kan worden” zonder serieuze consequenties.
