WASHINGTON – Techmiljardair Elon Musk heeft inmiddels ongeveer 366 miljoen dollar gestoken in de Amerikaanse verkiezingscyclus van 2025 en 2026. Daarmee probeert de rijkste man ter wereld de Republikeinen van president Donald Trump te helpen hun meerderheid in het Congres te behouden. Het bedrag overtreft zijn politieke uitgaven tijdens de presidentsverkiezingen van 2024. Opvallend is dat Musk ditmaal nauwelijks persoonlijk campagne voert, maar achter de schermen enorme bedragen beschikbaar stelt.
Dat blijkt uit onderzoek van The New York Times, dat inzage kreeg in de politieke donaties van Musk. Alleen al sinds juli heeft de ondernemer ruim 276 miljoen dollar overgemaakt aan Republikeinse campagneorganisaties en zijn eigen politieke actiegroep America PAC. De bedragen zijn bevestigd door een woordvoerder van die organisatie.
Met nog drie weken tot de tussentijdse verkiezingen van 3 november is Musk daarmee de grootste bekende individuele politieke geldschieter van deze verkiezingscyclus.
158 miljoen dollar voor Republikeinse Senaatskandidaten
Het grootste afzonderlijke bedrag ging naar het Senate Leadership Fund. Deze organisatie, die Republikeinse kandidaten voor de Amerikaanse Senaat ondersteunt, ontving 158 miljoen dollar van Musk.
Het is volgens Amerikaanse media een van de grootste politieke donaties die ooit in de Verenigde Staten zijn gedaan.
Daarnaast maakte Musk ruim 76 miljoen dollar over aan America PAC, de politieke organisatie die hij in 2024 oprichtte om Republikeinse kandidaten te ondersteunen.
Ook andere Republikeinse organisaties ontvingen miljoenen. Zo ging 20 miljoen dollar naar het Congressional Leadership Fund, dat zich richt op verkiezingen voor het Huis van Afgevaardigden.
De Republikeinse gouverneursorganisatie kreeg 10 miljoen dollar en een organisatie die Republikeinse procureurs-generaal ondersteunt ontving 2 miljoen dollar.
Volgens The New York Times heeft Musk bovendien via organisaties die hun donateurs niet openbaar hoeven te maken bedragen van zeven cijfers beschikbaar gesteld. Hoeveel geld daarmee precies gemoeid is, blijft onbekend.
Meer geld dan tijdens verkiezingscampagne Trump
De omvang van de donaties is opmerkelijk. Tijdens de presidentsverkiezingen van 2024 gaf Musk ongeveer 290 miljoen dollar uit om Trump en andere Republikeinen aan de macht te helpen.
Tijdens die campagne trad hij nadrukkelijk op de voorgrond. Hij verscheen op verkiezingsbijeenkomsten, sprak zich voortdurend uit voor Trump en organiseerde acties waarbij cheques van een miljoen dollar werden uitgereikt.
Ook zette Musk zijn sociale mediaplatform X intensief in om zijn politieke voorkeur uit te dragen.
Ditmaal kiest hij een andere aanpak.
De miljardair verschijnt nauwelijks op verkiezingsbijeenkomsten en laat de uitvoering van de campagne grotendeels over aan zijn medewerkers en politieke organisaties.
Volgens een analyse van The New York Times plaatste Musk dit jaar slechts zeven rechtstreekse berichten op X over kandidaten in competitieve verkiezingsraces. Vijf daarvan hadden betrekking op de Democratische Senaatskandidaat James Talarico uit Texas.
Opmerkelijk genoeg verklaarde Musk in mei 2025 nog dat hij zijn politieke uitgaven aanzienlijk wilde terugschroeven.
Zijn huidige financiële betrokkenheid laat een ander beeld zien.
Duizenden betaalde campagnevoerders langs de deuren
Het geld van Musk wordt niet uitsluitend gebruikt voor televisiecommercials en advertenties op sociale media.
America PAC heeft een omvangrijke organisatie opgebouwd om Republikeinse kiezers persoonlijk te benaderen en hen te stimuleren daadwerkelijk te gaan stemmen.
Volgens The New York Times waren afgelopen week bijna 3.000 betaalde campagnevoerders actief in verschillende Amerikaanse staten.
Zij gaan langs de deuren, verspreiden campagnemateriaal en proberen vooral conservatieve kiezers te bereiken die bij eerdere verkiezingen niet altijd kwamen opdagen.
America PAC stelt inmiddels bij ongeveer 6,5 miljoen woningen te hebben aangeklopt.
De organisatie richt zich op zeven belangrijke Senaatsverkiezingen en bijna drie dozijn verkiezingsdistricten voor het Huis van Afgevaardigden.
Ook worden kiezers benaderd via telefoongesprekken, sms-berichten en gerichte digitale advertenties.
Texas krijgt bijzondere aandacht van Musk
Een belangrijk deel van de campagneactiviteiten concentreert zich op Texas, de Amerikaanse staat waar Musk woont en verschillende van zijn bedrijven gevestigd zijn.
Daar steunt hij de Republikeinse Senaatskandidaat Ken Paxton, die het opneemt tegen de Democraat James Talarico.
Musk heeft 10 miljoen dollar geschonken aan Lone Star Liberty PAC, een politieke organisatie die campagne voert voor Paxton.
Daarnaast heeft het Senate Leadership Fund, dat eveneens grote bedragen van Musk ontvangt, een omvangrijke reclamecampagne opgezet ter ondersteuning van de Republikeinse kandidaat.
Texas is voor Musk zowel zakelijk als politiek belangrijk. Zijn ondernemingen hebben er grote vestigingen en investeringen.
Volgens The New York Times gaat een aanzienlijk deel van de verkiezingsuitgaven van America PAC naar de strijd om de Senaatszetel in deze staat.
Republikeinen onder druk door beleid Trump
De geldinjecties komen op een moment waarop de Republikeinen te maken hebben met onvrede onder Amerikaanse kiezers.
De aanhoudend hoge prijzen, zorgen over de economie en de oorlog met Iran spelen een belangrijke rol in het politieke debat.
Ook de stijgende brandstofprijzen zorgen voor kritiek op het beleid van president Trump.
De Republikeinen beschikken momenteel over meerderheden in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat. Bij de midterms staan alle 435 zetels in het Huis en een deel van de Senaatszetels op het spel.
De uitslag bepaalt hoeveel politieke ruimte Trump gedurende de resterende twee jaar van zijn presidentschap krijgt.
De grote financiële bijdragen van Musk stellen Republikeinse organisaties in staat om in de laatste weken voor de verkiezingen veel reclame te maken en uitgebreide campagnes te voeren.
Democraten spreken van verkiezingen kopen
Binnen de Democratische Partij wordt met bezorgdheid gereageerd op de omvang van Musks financiële steun aan de Republikeinen.
Lauren French, woordvoerder van de Democratische organisatie Senate Majority PAC, beschuldigt de Republikeinen ervan met enorme hoeveelheden geld de verkiezingen naar hun hand te willen zetten.
Volgens haar probeert de partij met dure campagnes de aandacht af te leiden van onvrede over Republikeinse kandidaten, president Trump en de economische situatie.
De financiële ongelijkheid is aanzienlijk. Alleen Musks donatie van 158 miljoen dollar aan het Senate Leadership Fund was al groter dan het totale bedrag dat de vergelijkbare Democratische organisatie in hetzelfde kwartaal bij al haar donateurs ophaalde.
Dat betekent overigens niet dat Musk meer heeft gedoneerd dan alle Democratische campagneorganisaties gezamenlijk hebben ontvangen.
Republikeinen verdedigen de bijdragen en wijzen erop dat politieke organisaties binnen de Amerikaanse wetgeving geld mogen inzamelen en besteden aan verkiezingscampagnes.
Musk heeft grote zakelijke belangen in Washington
De financiële betrokkenheid van Musk roept ook vragen op over de relatie tussen zijn politieke activiteiten en zijn zakelijke belangen.
De ondernemer bezit onder meer belangen in Tesla, SpaceX en het sociale mediaplatform X. Zijn vermogen schommelt volgens Amerikaanse vermogensberekeningen rond de 1 biljoen dollar.
Met SpaceX is Musk bovendien betrokken bij omvangrijke contracten met de Amerikaanse overheid, onder andere op het gebied van ruimtevaart en defensie.
Daarnaast speelde hij tijdens het begin van Trumps tweede ambtstermijn een belangrijke rol bij het Department of Government Efficiency, beter bekend als DOGE.
Deze organisatie hield zich bezig met het terugdringen van overheidsuitgaven en het reorganiseren van federale overheidsdiensten.
Democratische politici hebben al aangegeven dat zij meer onderzoek willen naar de overheidscontracten van Musks bedrijven en zijn werkzaamheden binnen DOGE.
Wanneer de politieke machtsverhoudingen in het Congres veranderen, kan dat gevolgen hebben voor het parlementaire toezicht op deze activiteiten.
Daarmee staan voor Musk niet alleen politieke voorkeuren, maar mogelijk ook omvangrijke zakelijke belangen op het spel. Dat dit de doorslaggevende reden is voor zijn donaties, is echter niet vastgesteld.
Band tussen Musk en Trump opnieuw verbeterd
De verhouding tussen Musk en Trump kende het afgelopen jaar grote spanningen.
Na zijn vertrek uit de regering ontstond een openlijk conflict tussen beide mannen over het economische beleid en de overheidsuitgaven.
Musk uitte scherpe kritiek op een omvangrijk wetsvoorstel van Trump en dreigde zelfs met het oprichten van een nieuwe politieke partij.
Inmiddels lijken de onderlinge verhoudingen hersteld. De afgelopen weken verschenen de twee opnieuw samen bij verschillende publieke gelegenheden.
Trump reikte Musk op 8 oktober bovendien de National Medal of Science uit.
Ondanks de eerdere conflicten laat Musk met zijn omvangrijke financiële bijdragen zien dat hij bereid is grote bedragen beschikbaar te stellen aan Republikeinse politieke organisaties.
Miljoenenstrijd richting 3 november
De tussentijdse verkiezingen van 3 november worden een belangrijk meetmoment voor de Amerikaanse politieke verhoudingen.
Voor de Republikeinen staat het behoud van hun meerderheden in het Congres centraal. De Democraten proberen meer zetels te veroveren om invloed uit te oefenen op de regering-Trump.
Musk heeft met zijn donaties een uitzonderlijk grote financiële rol gekregen in deze verkiezingsstrijd.
Anders dan twee jaar geleden gebeurt dat grotendeels zonder grote persoonlijke optredens of voortdurende berichten op sociale media.
Zijn miljoenen worden vooral ingezet voor verkiezingsreclame, politieke organisaties en het mobiliseren van Republikeinse kiezers.
Hoeveel invloed deze uitgaven uiteindelijk op het stemgedrag hebben, moet na de verkiezingen blijken. Vaststaat dat Musk met zijn financiële betrokkenheid een van de belangrijkste geldschieters van de Amerikaanse politiek is geworden.
