WASHINGTON – De Democraten maken president Donald Trump tot een van de belangrijkste onderwerpen van de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen op 3 november. Sinds 1 september hebben Democratische kandidaten en hun bondgenoten meer dan 163 miljoen dollar uitgegeven aan televisiereclames waarin Trump wordt genoemd. De Republikeinen besteedden in dezelfde periode slechts 11 miljoen dollar aan advertenties waarin hun eigen president voorkomt.

Dat blijkt uit een analyse van persbureau Associated Press (AP), gebaseerd op gegevens van onderzoeksbureau AdImpact, dat politieke reclame-uitgaven in de Verenigde Staten volgt.

De verschillen zijn aanzienlijk. Democratische campagnes zonden sinds begin september bijna 180.000 reclames uit waarin Trump wordt genoemd. Bij de Republikeinen gebeurde dat ongeveer 16.000 keer.

Opvallend is dat Trump zelf zijn aanhangers juist oproept de tussentijdse verkiezingen te behandelen alsof hij persoonlijk op het stembiljet staat. De Democraten nemen die oproep over, maar gebruiken zijn beleid om Republikeinse kandidaten onder druk te zetten.

Stijgende kosten van levensonderhoud centraal

De Democratische campagnes richten zich vooral op de financiële gevolgen die zij aan het beleid van Trump toeschrijven. Hogere prijzen voor dagelijkse boodschappen, gestegen zorgkosten, importheffingen en de economische gevolgen van de oorlog met Iran behoren tot de belangrijkste onderwerpen.

Volgens Democratische campagnevoerders zijn veel Republikeinse kandidaten medeverantwoordelijk voor de beslissingen van het Witte Huis, omdat zij het beleid van Trump in het Congres ondersteunen.

Daarmee proberen de Democraten de verkiezingen niet uitsluitend te laten draaien om afzonderlijke kandidaten, maar ook om het functioneren van de president en zijn regering.

De strategie sluit aan bij de zorgen over betaalbaarheid die Democratische campagneorganisaties zeggen terug te zien in peilingen en gesprekken met kiezers.

Miljoenen uitgegeven aan aanval op Republikein in Georgia

Een duidelijk voorbeeld is de campagne van de Democratische senator Jon Ossoff in de staat Georgia. Zijn campagne heeft bijna 3 miljoen dollar besteed aan een televisiereclame waarin zijn Republikeinse tegenstander Mike Collins wordt gekoppeld aan Trump.

In de advertentie wordt Collins verweten het beleid van Trump te hebben gesteund, waaronder importheffingen en maatregelen die volgens de Democraten de kosten van levensonderhoud hebben verhoogd.

Ook de gevolgen van de oorlog met Iran voor de brandstofprijzen worden aangehaald.

De Democraten proberen hiermee een verband te leggen tussen de beslissingen in Washington en de financiële situatie van Amerikaanse huishoudens. De beweringen in de advertenties zijn onderdeel van de verkiezingscampagne en moeten worden onderscheiden van onafhankelijk vastgestelde economische gevolgen.

Zelfs kritische Republikeinen worden aan Trump gekoppeld

Ook in Pennsylvania gebruiken Democratische organisaties Trump als centraal thema.

Daar probeert de Democratische kandidaat Bob Harvie de Republikeinse afgevaardigde Brian Fitzpatrick te verslaan. In advertenties wordt Fitzpatrick neergezet als een politicus die zijn onafhankelijke koers heeft ingeruild voor steun aan Trump.

Dat beeld is niet zonder nuance. Fitzpatrick stemde namelijk tegen de importheffingen van Trump en tegen diens bevoegdheid om zonder toestemming van het Congres oorlog te voeren tegen Iran.

Toch werd Trump genoemd in alle vier de Democratische televisiereclames die sinds 1 september in dit kiesdistrict werden uitgezonden. Samen verschenen die ongeveer 2.000 keer op televisie.

Het voorbeeld laat zien hoe de Democratische campagne ook Republikeinen viseert die op belangrijke onderdelen van het beleid van de president zijn afgeweken.

Republikeinen kiezen andere onderwerpen

De Republikeinen hanteren een andere campagnestrategie. Uit de analyse van AdImpact blijkt dat belastingbeleid en criminaliteit de belangrijkste onderwerpen zijn in hun reclame-uitingen.

Bij Democratische advertenties voor het Huis van Afgevaardigden en de Senaat staat Trump op de vierde plaats van de meest genoemde onderwerpen. Bij de Republikeinen neemt hij slechts de 33e plaats in.

Dat betekent niet dat alle Republikeinse kandidaten afstand nemen van de president. Senator Jim Risch uit Idaho benadrukt in zijn advertenties juist zijn samenwerking met Trump bij belastingverlagingen.

De verschillen laten vooral zien dat de Republikeinse Partij verschillende boodschappen gebruikt, afhankelijk van de kandidaat en het kiesdistrict.

Republikeins strateeg Alex Conant erkent tegenover AP dat zijn partij over veel campagnemiddelen beschikt en uiteenlopende boodschappen inzet om te ontdekken welke onderwerpen kiezers aanspreken.

Republikeinse partij haalt uit naar Democraten

Het Republikeinse partijbestuur verwerpt de Democratische campagnestrategie.

Woordvoerder Natalie Baldassarre van het Republican National Committee stelt dat de Democraten zoveel geld aan advertenties over Trump besteden omdat zij onvoldoende eigen beleidsvoorstellen presenteren.

Volgens haar draait de Democratische campagne vooral om onderzoeken naar Trump, het blokkeren van Republikeins beleid en mogelijke afzettingsprocedures.

De Democraten zien dat anders. Volgens hun campagneorganisaties zijn de zorgen over stijgende prijzen en de betaalbaarheid van het dagelijks leven rechtstreeks verbonden met politieke beslissingen in Washington.

Daarom vinden zij het gerechtvaardigd Republikeinse kandidaten aan het beleid van de president te koppelen.

Miljarden dollars voor verkiezingsstrijd

De politieke reclamecampagnes kosten dit jaar miljarden dollars.

Sinds 1 september hebben Democratische kandidaten en organisaties gezamenlijk ongeveer 1,8 miljard dollar uitgegeven of gereserveerd voor advertenties rond landelijke, regionale en lokale verkiezingen.

Bij de Republikeinen gaat het om ongeveer 2,2 miljard dollar.

Deze bedragen omvatten alle verkiezingsreclames en zijn dus aanzienlijk hoger dan de uitgaven aan advertenties waarin Trump persoonlijk wordt genoemd.

De Republikeinen beschikken daarmee in deze periode over een groter totaalbudget voor politieke reclame, terwijl de Democraten een aanzienlijk groter deel van hun advertenties richten op de president.

Controle over het Congres staat op het spel

Bij de tussentijdse verkiezingen van 3 november kiezen de Amerikanen een nieuw Huis van Afgevaardigden en wordt een deel van de Senaat vernieuwd.

De Republikeinen hebben momenteel in beide kamers de meerderheid. De uitslag bepaalt hoeveel politieke ruimte Trump tijdens de resterende twee jaar van zijn presidentschap krijgt.

Als de Democraten de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden behalen, kunnen zij onder meer meer invloed uitoefenen op de wetgevende agenda en onderzoeken naar de regering beginnen.

Ook kunnen zij wetsvoorstellen van Trump tegenhouden waarvoor steun van het Huis nodig is.

Bij een verandering van de meerderheid in de Senaat kunnen daarnaast de behandeling van presidentiële benoemingen en de politieke verhoudingen rond wetgeving aanzienlijk veranderen.

Voor Trump zijn de verkiezingen daardoor van groot belang, hoewel hij zelf niet herkiesbaar is.

Trump vormt middelpunt van beide campagnes

De opvallende tegenstelling is dat Trump wil dat kiezers de verkiezingen zien als een oordeel over zijn presidentschap, terwijl de Democraten precies hetzelfde proberen te bereiken vanuit een tegenovergestelde politieke invalshoek.

De Republikeinse campagne richt zich vaker op afzonderlijke beleidsonderwerpen en lokale kandidaten. De Democraten proberen hun tegenstanders juist te verbinden aan de president en diens politieke beslissingen.

Of deze aanpak daadwerkelijk doorslaggevend wordt, valt uit de advertentiecijfers niet af te leiden. De bedragen tonen vooral hoe verschillend beide partijen hun boodschap verspreiden.

Met nog ruim twee weken tot de verkiezingen vormt de strijd om het Amerikaanse Congres daarmee ook een landelijke discussie over het beleid van Donald Trump.