VILNIUS – Inwoners van grote delen van Litouwen zijn zondagochtend 18 oktober opgeroepen onmiddellijk een schuilplaats op te zoeken nadat een onbekend vliegend object het Litouwse luchtruim was binnengedrongen. Het leger kondigde een rood luchtalarm af en gevechtsvliegtuigen van de NAVO werden ingezet om het object te onderscheppen. Ook werd het internationale vliegveld van Kaunas tijdelijk gesloten. Volgens de Litouwse minister van Defensie ging het vermoedelijk om een drone die vanuit Polen het land was binnengekomen.
De waarschuwing gold voor inwoners van het centrale en noordelijke deel van Litouwen. Gedurende ongeveer een uur moesten zij rekening houden met een mogelijke dreiging vanuit de lucht. Het nationale crisiscentrum en de Litouwse strijdkrachten bevestigden de noodmaatregelen tegenover persbureau Reuters.
NAVO stuurt gevechtsvliegtuigen de lucht in
Direct na het afkondigen van het hoogste alarmniveau werden gevechtsvliegtuigen van de NAVO-luchtbewakingsmissie naar het gebied gestuurd. De toestellen kregen de opdracht het onbekende object te onderzoeken.
Door de slechte weersomstandigheden en het dichte wolkendek slaagden de piloten er echter niet in het object visueel te identificeren. Er werd daarom geen poging ondernomen om het neer te schieten.
Tegelijkertijd werd het vliegverkeer op de luchthaven van Kaunas stilgelegd. De luchthaven ligt bij de op een na grootste stad van Litouwen en vervult een belangrijke rol in het internationale vliegverkeer van het land.
Na ongeveer een uur werd het rode luchtalarm opgeheven en kon de situatie geleidelijk worden genormaliseerd.
Vermoedelijke drone afkomstig uit Polen
De Litouwse minister van Defensie, Robertas Kaunas, verklaarde tegenover journalisten dat het waarschijnlijk om een drone ging die vanuit het Poolse luchtruim Litouwen was binnengevlogen.
Hij heeft zijn Poolse ambtgenoot voorgesteld gezamenlijk onderzoek te doen naar het incident. Ook de Poolse strijdkrachten onderzoeken of een onbekend object hun luchtruim heeft geschonden.
Vooralsnog is niet vastgesteld om welk type drone het ging, waar het toestel vandaan kwam of wie verantwoordelijk was voor de vlucht.
Na het verdwijnen van het object van de radar begonnen Litouwse militairen een onderzoek naar mogelijke brokstukken in de omgeving van het dorp Juodzionys, in het noorden van Litouwen.
Volgens minister Kaunas zijn enkele brokstukken op een voertuig van een burger terechtgekomen. Over eventuele gewonden werd niet direct iets bekendgemaakt.
Ook Letland kondigt luchtalarm af
Het incident veroorzaakte ook onrust in buurland Letland. De Letse strijdkrachten kondigden tijdelijk een geel luchtalarm af in verschillende regio's langs de grens met Litouwen.
Volgens de Letse autoriteiten was sprake van een mogelijke dreiging vanuit de lucht. De waarschuwing werd ingetrokken nadat de directe dreiging was geweken.
De snelle reactie van beide landen laat zien hoe alert de Baltische staten zijn op mogelijke schendingen van hun luchtruim. Litouwen, Letland en Estland behoren tot de NAVO en liggen aan de oostelijke flank van het militaire bondgenootschap.
De NAVO had zondag niet onmiddellijk gereageerd op vragen van Reuters over het incident.
Drones steeds vaker boven NAVO-grondgebied
Het incident volgt op een reeks gebeurtenissen waarbij drones het luchtruim van NAVO-landen in de Baltische regio zijn binnengedrongen.
In de afgelopen maanden zijn meerdere Oekraïense drones boven NAVO-grondgebied terechtgekomen. Volgens Oekraïne zijn deze toestellen van hun oorspronkelijke koers geraakt door Russische elektronische oorlogsvoering.
Rusland gebruikt onder meer elektronische stoorsignalen om de navigatie en communicatie van drones te verstoren. Daardoor kunnen toestellen hun route verliezen en onbedoeld boven andere landen terechtkomen.
Of dergelijke verstoring ook een rol heeft gespeeld bij het incident van zondag, is nog niet vastgesteld.
Zorgen over uitbreiding oorlog naar NAVO-landen
De gebeurtenissen vergroten de zorgen over de gevolgen van de Russische oorlog tegen Oekraïne voor de veiligheid van omliggende NAVO-landen.
De Baltische staten bevinden zich in een kwetsbare geografische positie. Litouwen grenst aan de Russische exclave Kaliningrad en aan Belarus, een nauwe bondgenoot van Rusland. Daarnaast deelt het land een grens met Polen.
De NAVO bewaakt het luchtruim van de Baltische staten met een gezamenlijke luchtbewakingsmissie. Gevechtsvliegtuigen van bondgenoten staan daarbij paraat om onbekende of verdachte vliegtuigen te identificeren.
De autoriteiten in Litouwen en Polen zetten hun onderzoek naar het onbekende vliegende object voort. Zolang niet duidelijk is waar het vermoedelijke toestel vandaan kwam en wat de bestemming was, blijft de precieze achtergrond van het incident onzeker.
