ROTTERDAM – Rusland heeft dinsdag fel uitgehaald naar Nederland vanwege de weigering om drie Russische topturnsters een visum te verstrekken voor het wereldkampioenschap turnen in Rotterdam. Volgens de Russische turnbond worden de sporters bewust uitgesloten van de strijd om wereldtitels en olympische startbewijzen. Rusland dreigt de zaak voor te leggen aan het Internationaal Olympisch Comité (IOC) en wil dat het WK zijn status als olympisch kwalificatietoernooi verliest.

Het wereldkampioenschap wordt van 17 tot en met 25 oktober gehouden in Rotterdam Ahoy. Juist nu de voorbereidingen op het evenement in volle gang zijn, is een diplomatiek en sportief conflict ontstaan over de deelname van Russische turners en turnsters.

Drie Russische topturnsters krijgen geen visum

De Nederlandse autoriteiten hebben volgens de Russische turnbond geweigerd visa te verstrekken aan Angelina Melnikova, Viktoria Listunova en Anna Kalmykova. De drie behoren tot de belangrijkste turnsters van de Russische selectie en waren aangemeld voor het wereldkampioenschap.

Melnikova is olympisch kampioene en regerend wereldkampioene op de meerkamp. Ook Listunova won olympisch goud met de Russische ploeg tijdens de Olympische Spelen in Tokio. Kalmykova behoort eveneens tot de nationale top.

De Russische turnbond spreekt van een doelbewuste poging om sterke concurrenten uit de medaillestrijd te houden. Volgens de bond vormt de visumweigering een ernstige aantasting van het beginsel dat sporters onder gelijke voorwaarden aan internationale wedstrijden moeten kunnen deelnemen.

Een concrete Nederlandse motivering voor de weigering van deze drie visumaanvragen is niet bekendgemaakt.

Rusland beschuldigt Nederland van discriminatie

De Russische turnbond noemt het besluit directe discriminatie van Russische sporters. De organisatie stelt dat Nederland de sport gebruikt om politieke druk op Rusland uit te oefenen.

De Russische sportminister Michail Degtjarjov, tevens voorzitter van het Russisch Olympisch Comité, heeft aangekondigd het IOC en de internationale turnfederatie World Gymnastics te benaderen.

Rusland wil dat het wereldkampioenschap in Rotterdam niet langer meetelt als kwalificatietoernooi voor de Olympische Spelen van 2028 in Los Angeles. Volgens Degtjarjov kan van een eerlijke olympische kwalificatie geen sprake zijn wanneer belangrijke Russische sporters niet mogen deelnemen.

Het is nog niet bekend of het IOC of World Gymnastics aan deze eis tegemoet zal komen.

Ook Russische turners wachten op duidelijkheid

Niet de volledige Russische turnselectie is geweigerd. Een aantal sporters heeft inmiddels wel toestemming gekregen om naar Nederland te reizen.

Volgens Russische berichtgeving hebben onder anderen turnster Aljona Glotova en de turners Arsenij Dochno en Sergej Najdin hun visa ontvangen. Andere sporters wachten nog op uitsluitsel over hun aanvragen.

De oorspronkelijke reisplanning van de Russische delegatie moest door de problemen worden aangepast. Daardoor dreigen sommige deelnemers ook belangrijke officiële trainingen in Rotterdam te missen.

De Russische bondscoach Dmitri Andrejev verklaarde eerder dat zijn ploeg te horen kreeg dat bepaalde turnsters niet welkom waren. Volgens hem werd de Russische delegatie duidelijk gemaakt dat zij zonder deze sporters naar Nederland kon komen.

Nederland houdt vast aan beleid rond Rusland

De kwestie speelt tegen de achtergrond van de Russische oorlog tegen Oekraïne. Nederland behoort tot de landen die de internationale sancties tegen Rusland ondersteunen en heeft zich herhaaldelijk kritisch uitgesproken over de deelname van Russische vertegenwoordigers aan internationale sportevenementen.

Het Nederlandse kabinet verduidelijkte in juni 2026 zijn beleid. Deelname van Russische en Belarussische sporters onder eigen vlag en met nationale symbolen wordt onwenselijk geacht. Sporters die onder neutrale vlag uitkomen, kunnen volgens het kabinetsstandpunt wel deelnemen.

Dat betekent echter niet dat iedere individuele visumaanvraag automatisch wordt goedgekeurd.

Sportkoepel NOC*NSF wees eerder op de ingewikkelde situatie die hierdoor ontstaat. Internationale sportfederaties bepalen zelf welke landen en sporters mogen deelnemen, terwijl nationale overheden verantwoordelijk blijven voor toelating tot hun grondgebied.

NOC*NSF vindt dat sporters in beginsel de gelegenheid moeten krijgen hun sport te beoefenen, ongeacht de politieke situatie in hun land van herkomst.

Russische sporters onder neutrale aanduiding

World Gymnastics besloot eerder dit jaar de beperkingen voor Russische en Belarussische sporters te versoepelen. Voor het WK in Rotterdam gelden echter nog bijzondere afspraken.

De Russische deelnemers komen daarom niet onder hun nationale vlag uit, maar onder de neutrale aanduiding World Gymnastics 2. Voor Belarus wordt World Gymnastics 1 gebruikt.

De internationale turnfederatie heeft erkend dat bij eerder toegewezen evenementen rekening moet worden gehouden met bindende overheidsmaatregelen.

Hierdoor kan een sporter internationaal wel startgerechtigd zijn, maar alsnog problemen ondervinden om het gastland binnen te komen.

Ook olympische kwalificatie in gevaar

Het conflict is voor Rusland extra gevoelig omdat het WK in Rotterdam het eerste kwalificatiemoment vormt voor de Olympische Spelen van 2028.

De drie beste mannenploegen en drie beste vrouwenploegen kunnen in Rotterdam rechtstreeks een olympisch teamstartbewijs verdienen. Voor de Russische selectie staat daardoor meer op het spel dan alleen de wereldtitels.

Het ontbreken van enkele belangrijke turnsters kan de kansen op een goede klassering aanzienlijk verkleinen. Rusland vreest hierdoor een sportieve achterstand op te lopen tegenover andere deelnemende landen.

Het is niet de eerste keer dat Russische turners tegen visumproblemen aanlopen. In augustus ontstond voorafgaand aan het Europees kampioenschap in Kroatië een vergelijkbare situatie. Een aantal aanvankelijke weigeringen werd later teruggedraaid, waardoor meerdere sporters alsnog konden deelnemen.

Spanning vlak voor opening WK

De wereldkampioenschappen beginnen zaterdag 17 oktober met de kwalificaties bij de mannen. De vrouwen komen vervolgens in actie. De ploegfinales staan gepland voor 20 en 21 oktober.

Voor de organisatie in Rotterdam komt de internationale onenigheid op een ongelukkig moment. Het evenement moet een groot sportief hoogtepunt worden en brengt turners en turnsters uit de wereldtop naar Nederland.

Vooralsnog is onduidelijk of de Russische protesten nog gevolgen zullen hebben voor de toelating van andere sporters of de olympische kwalificatiestatus van het wereldkampioenschap.