DEN HAAG, 23 april 2026 – Het Openbaar Ministerie heeft woensdag in de rechtbank in Den Haag een gevangenisstraf van dertig jaar geëist tegen een 58-jarige Syriër. De man wordt verdacht van foltering, marteling en seksueel geweld tegen Syrische burgers in 2013 en 2014 in Salamiyah, in Syrië. Volgens het OM maakte hij zich ook schuldig aan verkrachting en andere misdrijven tegen de menselijkheid.
De zaak trok veel aandacht, onder meer van Syriërs die de detentie en mishandelingen hebben overleefd. Verschillende slachtoffers maakten tijdens de zitting gebruik van hun spreekrecht. In de rechtszaal vertelden zij hoe zij naar eigen zeggen door de verdachte ernstig zijn mishandeld, vernederd en getraumatiseerd.
Een van hen zei dat dertien jaar hem scheiden van het moment waarop de verdachte zijn cipier en beul was. Een ander slachtoffer omschreef de man als “de ergste nachtmerrie” van zijn leven. Volgens de verklaringen hebben de gebeurtenissen diepe lichamelijke en psychische sporen achtergelaten.
Verdachte gelinkt aan National Defence Forces
De feiten waarvan de man wordt verdacht, speelden zich af in een periode waarin Syrië werd geteisterd door geweld en repressie. De verdachte werkte destijds als griffier bij de rechtbank in Salamiyah. Volgens het OM was hij daarnaast actief binnen de National Defence Forces (NDF), een paramilitaire groepering die streed aan de zijde van het regime van president Bashar al-Assad.
Het OM stelt dat de NDF betrokken was bij het arresteren, opsluiten en verhoren van burgers. Daarbij ging het niet alleen om demonstranten, maar ook om familieleden en willekeurige anderen die in beeld kwamen bij de autoriteiten. De verdachte zou op een verhoorafdeling van de NDF in Salamiyah als verhoorder hebben gefungeerd.
Slachtoffers spreken over extreem geweld in detentie
Volgens het strafdossier werden gevangenen op die locatie op grove wijze mishandeld. Het OM schetste een beeld van slachtoffers die geblinddoekt werden vastgehouden, werden geslagen, geschopt, vastgebonden en blootgesteld aan elektrische schokken. Ook zouden gevangenen geheel of gedeeltelijk zijn ontkleed en vernederd.
De verdachte wordt er volgens justitie van beschuldigd zelf actief te hebben deelgenomen aan deze mishandelingen. Daarnaast zou hij anderen opdracht hebben gegeven geweld toe te passen. Het OM houdt hem ook verantwoordelijk voor seksueel geweld. In één geval zou sprake zijn geweest van verkrachting.
Onderzoek begon na melding in Nederland
Dat de zaak nu in Nederland dient, komt doordat de verdachte in 2021 naar Nederland vluchtte en zich vestigde in Druten, in Gelderland. Kort daarna begon het Team Internationale Misdrijven een onderzoek. Aanleiding daarvoor was een melding van een mensenrechtenadvocaat, die informatie had ontvangen van getuigen over een mogelijk in Nederland verblijvende verdachte van internationale misdrijven.
Dat onderzoek, bekend onder de naam Shildon, leidde uiteindelijk tot een omvangrijk strafdossier. Negen overlevenden hebben op naam tegen de verdachte verklaard. Daarnaast zijn nog veel andere getuigen door de Nederlandse politie en de rechter-commissaris gehoord.
Volgens het OM is deze strafzaak in meerdere opzichten bijzonder. Zo is het uitzonderlijk dat een vermeende dader van geweld uit Syrië zich voor een Nederlandse rechter moet verantwoorden. Ook is het volgens justitie voor het eerst dat verkrachting en seksueel geweld als misdrijven tegen de menselijkheid in Nederland op deze manier aan een rechter worden voorgelegd.
OM ziet breed en stevig bewijs
Het OM stelt dat de verklaringen van slachtoffers en getuigen betrouwbaar zijn en op belangrijke punten door ander materiaal worden ondersteund. In het dossier zitten volgens justitie onder meer documenten uit Syrië van veiligheidsdiensten, waaruit zou blijken dat de verdachte actief was als verhoorder voor de NDF.
Ook zijn foto’s, documenten en online gevonden informatie toegevoegd. Verder bevat het dossier medische verklaringen van slachtoffers, bedoeld om het psychische en lichamelijke letsel te onderbouwen. Nadat het Assad-regime viel, durfden sommige getuigen volgens het OM bovendien openlijker en op naam te verklaren. Enkele van hen keerden terug naar Syrië om opnames te maken van de plaatsen waar zij vastzaten. Die beelden zijn tijdens de zitting getoond.
Verdachte ontkent alle beschuldigingen
De verdachte ontkent alle aantijgingen. Volgens het OM presenteert hij zichzelf als slachtoffer en probeert hij de geloofwaardigheid van de slachtoffers aan te tasten. Justitie verwijt hem dat hij negatieve berichten over betrokkenen heeft verspreid, terwijl daar volgens het onderzoek geen steun voor is gevonden.
De officieren van justitie stelden dat de houding van de verdachte de zittingen extra zwaar maakt voor de slachtoffers. Voor hen betekent de confrontatie in de rechtszaal volgens het OM een terugkeer naar de donkerste periode uit hun leven.
OM: alleen langdurige celstraf is passend
In totaal wordt de man verdacht van 25 strafbare feiten. Het gaat onder meer om medeplegen van foltering, marteling als misdrijf tegen de menselijkheid en seksueel geweld en verkrachting als misdrijf tegen de menselijkheid.
Volgens het OM is sprake van uitzonderlijk ernstige feiten binnen een wijdverbreide of stelselmatige aanval op de burgerbevolking. Daarbij weegt justitie mee dat de verdachte volgens het dossier niet alleen aanwezig was, maar zelf mishandelde, martelde en anderen aanstuurde. Daarom acht het OM een gevangenisstraf van dertig jaar passend.
De rechtszaak wordt donderdag voortgezet met het pleidooi van de advocaten van de verdachte. De rechtbank doet naar verwachting op 9 juni uitspraak.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.