BOEDAPEST/BRUSSEL, 20 april 2026 – Het vertrek van Viktor Orbán als premier van Hongarije kan de positie van Israël binnen de Europese Unie verzwakken. Orbán gold jarenlang als een van de trouwste bondgenoten van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in Europa. Zijn regering blokkeerde meermaals kritische EU-verklaringen en maatregelen tegen Israël.
Volgens berichtgeving van onder meer Politico, The Times of Israel en The Jerusalem Post vreest Israël dat het na Orbáns nederlaag minder vanzelfsprekend op Hongaarse steun kan rekenen. Vooral in Brussel kan dat gevolgen hebben. Buitenlands beleid van de EU vereist in veel gevallen unanimiteit, waardoor één lidstaat besluiten kan tegenhouden. De Raad van de EU bevestigt dat unanimiteit geldt voor gevoelige dossiers, waaronder het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Hongarije was jarenlang schild voor Israël
Orbán onderhield nauwe banden met Netanyahu. Hongarije stelde zich onder zijn leiding geregeld kritisch op tegenover EU-lidstaten die Israël harder wilden aanpakken vanwege de oorlog in Gaza, geweld op de Westelijke Jordaanoever en het nederzettingenbeleid.
Daarmee fungeerde Boedapest in de praktijk als politieke rem op Brusselse besluitvorming. Wanneer EU-landen spraken over sancties, harde veroordelingen of andere diplomatieke druk, kon Hongarije de toon afzwakken of besluitvorming blokkeren.
De Israëlische zorg zit vooral in het verlies van die vaste bondgenoot. The Jerusalem Post omschrijft Orbáns vertrek als het wegvallen van een belangrijk strategisch voordeel voor Israël in Europa.
Nieuwe koers onder Peter Magyar
De verkiezingswinst van oppositieleider Peter Magyar zorgt voor onzekerheid over de Hongaarse koers. Magyar heeft aangegeven de banden met Israël niet te willen verbreken. Tegelijk lijkt zijn politieke lijn sterker gericht op herstel van de relatie met Brussel en terugkeer naar Europese instituties.
Dat kan gevolgen hebben voor de houding tegenover het Internationaal Strafhof. Hongarije kondigde onder Orbán aan zich terug te trekken uit het ICC, nadat het hof een arrestatiebevel had uitgevaardigd tegen Netanyahu en voormalig defensieminister Yoav Gallant. Het ICC maakte op 21 november 2024 bekend dat arrestatiebevelen waren uitgevaardigd wegens verdenkingen rond oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid.
Als Hongarije opnieuw dichter bij het ICC komt te staan, wordt een bezoek van Netanyahu aan Boedapest juridisch gevoeliger. Dat betekent niet automatisch dat de bilaterale relatie tussen Hongarije en Israël verdwijnt, maar wel dat de politieke bescherming minder vanzelfsprekend wordt.
EU-lijn verandert niet automatisch
Toch verwachten analisten niet dat de EU onmiddellijk een veel hardere koers tegen Israël zal varen. Ook andere lidstaten, waaronder Duitsland en Italië, hebben in het verleden terughoudendheid getoond bij zware maatregelen tegen Israël. Volgens Anadolu wijzen deskundigen erop dat de Europese houding tegenover Israël breder wordt bepaald door historische, strategische en binnenlandse politieke factoren.
Daarmee is Orbáns vertrek vooral van symbolische en procedurele betekenis. Israël verliest een bondgenoot die vaak bereid was het Europese consensusmodel te doorbreken. Maar voor zware maatregelen blijft nog altijd brede steun onder EU-lidstaten nodig.
Meer druk vanuit Europa
De politieke ruimte voor Israël in Europa is de afgelopen jaren kleiner geworden. Spanje, Ierland en Slovenië erkenden eerder een Palestijnse staat. Ook klinkt in meerdere EU-landen kritiek op de humanitaire situatie in Gaza en het optreden van Israëlische kolonisten op de Westelijke Jordaanoever.
Zonder Orbán kan die kritiek in Brussel makkelijker worden omgezet in gezamenlijke verklaringen of voorbereidende stappen. De drempel voor sancties blijft hoog, maar Israël kan minder vertrouwen op een automatisch Hongaars veto.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
