DEN HAAG, 10 juni 2026 – De druk op de asielopvang blijft toenemen. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft een bezettingsgraad van 104 procent. Volgens het ministerie van Asiel en Migratie dreigt eind juni een tekort van 3.600 opvangplekken. Eind september kan dat oplopen tot 7.900 plekken.

Dat staat in een brief van minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie aan de Tweede Kamer. De brief is opgesteld na vragen van GroenLinks-PvdA-Kamerlid Lisa Westerveld over de actuele situatie in de opvang.

Ter Apel werkt met gecontroleerde toegang

Door het tekort is het COA op 20 mei overgegaan tot gecontroleerde toegang in Ter Apel. Dat betekent dat op dit moment alleen kwetsbare asielzoekers direct worden toegelaten tot de opvang. Andere asielzoekers krijgen een plek zodra die beschikbaar is.

Voor asielzoekers die niet direct terechtkunnen in Ter Apel is tot nu toe nachtopvang geregeld in omliggende gemeenten. Vooral gemeenten in Groningen en Drenthe en het Rode Kruis spelen daarbij een rol.

Meer sluitingen dan nieuwe opvangplekken

Het tekort komt volgens het ministerie door een combinatie van factoren. Er sluiten meer opvanglocaties dan er worden geopend, terwijl de bezetting stijgt. Ook lopen gemeenten achter bij de huisvesting van statushouders en bij besluiten onder de Spreidingswet.

In totaal verblijven 17.810 statushouders nog in de opvang. Ongeveer 14.000 van hen zitten daar langer dan de termijn die met gemeenten is afgesproken. Daardoor blijven plekken bezet die nodig zijn voor nieuwe asielzoekers.

Gemeenten moeten sneller huisvesting regelen

Het kabinet wil de druk op de opvang verlagen door meer locaties open te houden en nieuwe noodopvang te realiseren. Het COA probeert geplande sluitingen van tijdelijke locaties te voorkomen en nieuwe locaties eerder te openen.

Daarnaast moet de uitstroom van statushouders worden versneld. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor hun huisvesting. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) gaat gemeenten daarbij ondersteunen. Ook provincies zijn gevraagd het toezicht op de taakstelling voor huisvesting te intensiveren.

Ondersteuningsteam voor nieuwe opvanglocaties

Na gewelddadige demonstraties bij nieuwe spoednoodopvanglocaties is overleg gevoerd tussen het kabinet en medeoverheden. Daaruit is een ondersteuningsteam voortgekomen dat gemeenten moet helpen bij het openen van opvanglocaties.

Het team biedt ondersteuning op het gebied van communicatie, participatie, openbare orde en veiligheid en bestuurlijke advisering. Enkele gemeenten hebben inmiddels om hulp gevraagd.

Nareizigers tijdelijk in hotels

Een deel van de druk op de opvang komt door nareizigers. Van de 17.810 statushouders in de opvang zijn er circa 8.000 via een nareisprocedure naar Nederland gekomen. Het COA plaatst nareizigers tijdelijk in hotels of vakantieparken in of nabij de gemeente waaraan zij zijn gekoppeld.

Volgens het ministerie blijft die maatregel nodig zolang gemeenten niet voldoende statushouders huisvesten. Plaatsing in hotels en vakantieparken is volgens de minister juridisch houdbaar, zolang dit gebeurt binnen de lokale voorwaarden voor logies.