WASHINGTON – De Amerikaanse president Donald Trump heeft Iran gedreigd met een zware militaire vergeldingsactie na nieuwe raketaanvallen op Amerikaanse doelen in Jordanië. Trump zei tegen Fox News dat Iran hard zal worden getroffen en „een pak slaag” zal krijgen.
De president gebruikte daarbij een grove Engelstalige formulering die kan worden vertaald als het „compleet in elkaar rammen” van Iran. Trump maakte nog niet bekend welke doelen de Verenigde Staten willen aanvallen of wanneer een tegenaanval kan beginnen.
Ballistische raketten afgevuurd op Jordanië
De Iraanse Revolutionaire Garde verklaarde meerdere ballistische raketten te hebben afgevuurd op de luchtmachtbasis Muwaffaq Salti en een hoofdkwartier van het Amerikaanse Central Command in Jordanië. Het Amerikaanse leger omschreef de actie als een poging tot een verrassingsaanval.
Volgens het Amerikaanse Central Command werden alle afgevuurde raketten onderschept. De Jordaanse strijdkrachten meldden afzonderlijk dat vijf raketten uit Iran door de luchtverdediging waren vernietigd. Er zijn vooralsnog geen meldingen gedaan over slachtoffers of schade door inslagen.
De aanval betekende het einde van een korte periode waarin de Verenigde Staten en Iran enkele dagen geen nieuwe rechtstreekse aanvallen hadden gemeld. Trump had de Amerikaanse bombardementen op Iran eerder stilgelegd om bemiddelaars opnieuw ruimte te geven voor diplomatiek overleg.
Diplomatie komt verder onder druk
Trump verklaarde kort voor de raketaanvallen nog dat er volgens hem goede gesprekken met Iran werden gevoerd. Hij waarschuwde tegelijkertijd dat de Verenigde Staten hun aanvallen zouden hervatten wanneer Teheran geen akkoord zou sluiten.
Daarbij noemde hij eerder onder meer een ondergrondse nucleaire locatie die in Amerikaanse berichtgeving wordt aangeduid als Pickaxe Mountain. Ook bruggen en elektriciteitscentrales zouden volgens Trump doelwit kunnen worden wanneer onderhandelingen geen resultaat opleveren. Iran heeft tegengesproken dat het opnieuw rechtstreeks met Washington onderhandelt.
De nieuwe aanval maakt een hervatting van de Amerikaanse bombardementen waarschijnlijker. Trump heeft echter vaker gedreigd Iraanse infrastructuur aan te vallen, waarna besluiten over militaire actie werden uitgesteld of aangepast. Het blijft daardoor onduidelijk of zijn uitspraken direct tot grootschalige aanvallen zullen leiden.
Verenigde Staten en Saudi-Arabië vallen Irak aan
Enkele uren na de Iraanse raketaanval voerden Amerikaanse en Saudische gevechtsvliegtuigen luchtaanvallen uit op logistieke locaties en wapenopslagplaatsen in het oosten van Irak. Volgens het Amerikaanse leger werden deze locaties gebruikt door milities die worden gesteund en aangestuurd door de Iraanse Revolutionaire Garde.
Het Central Command stelde dat in drie dagen tijd meer dan dertig droneaanvallen waren uitgevoerd op Amerikaanse troepen en Saudische energievoorzieningen. Iran en de betrokken milities werden opgeroepen de aanvallen te beëindigen om verdere Amerikaanse militaire acties te voorkomen.
Een Iraakse koepelorganisatie van voornamelijk sjiitische milities meldde dat bij de Amerikaans-Saudische aanvallen zeker twintig strijders zijn gedood en 32 mensen gewond zijn geraakt. De Iraakse regering riep naar aanleiding van de bombardementen de nationale veiligheidsraad bijeen.
Saudi-Arabië benadrukte niet uit te zijn op verdere escalatie, maar naar eigen zeggen wel te zullen reageren op aanvallen. De Saudische autoriteiten hadden eerder drones onderschept die op olie-installaties in het oosten van het land zouden zijn gericht. Iraakse milities ontkennen verantwoordelijk te zijn voor die aanvallen.
Conflict breidt zich verder uit
De hernieuwde gevechten vergroten het risico dat het conflict zich verder over het Midden-Oosten verspreidt. Naast Iran, de Verenigde Staten en Israël zijn inmiddels ook Saudi-Arabië, Jordanië en gewapende groepen in Irak en Jemen direct bij de vijandelijkheden betrokken.
Ook de scheepvaart door de Straat van Hormuz blijft een belangrijk twistpunt. Door deze smalle vaarroute wordt onder normale omstandigheden ongeveer 20 procent van de wereldwijd verhandelde olie vervoerd. Iran wil meer controle over de scheepvaartroutes, terwijl de Verenigde Staten en Oman aandringen op vrije doorvaart.
De nieuwe militaire escalatie leidde direct tot hogere olieprijzen. De prijs van Brentolie steeg woensdag met ruim 3 procent tot ongeveer 84,58 dollar per vat. Verdere aanvallen op havens, tankers of energie-installaties kunnen de olieprijs en brandstofkosten opnieuw opdrijven.
Harde woorden vergroten onzekerheid
De uitspraken van Trump laten weinig ruimte voor terughoudendheid, maar een formeel besluit over nieuwe aanvallen op Iran is nog niet aangekondigd. De Amerikaanse regering houdt daarmee zowel militaire druk als de mogelijkheid van onderhandelingen in stand.
De komende reactie van Washington zal bepalen of de korte gevechtspauze definitief voorbij is. Een grootschalige Amerikaanse aanval op Iraanse militaire of civiele infrastructuur kan leiden tot nieuwe raket- en droneaanvallen op Amerikaanse bases, bondgenoten en de internationale scheepvaart in de regio.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
