AMSTERDAM, 7 juli 2026 – De wereldwijde CO₂-uitstoot van datacenters is veel hoger dan tot nu toe werd aangenomen. Volgens een rapport van Allianz Trade bedroeg de uitstoot in 2025 naar schatting 286 megaton CO₂. Dat is 57 procent meer dan eerdere ramingen van het Internationaal Energieagentschap IEA. Zonder verdere verduurzaming kan de uitstoot volgens de kredietverzekeraar oplopen tot 643 megaton CO₂ in 2030.
AI jaagt stroomvraag datacenters snel op
De groei komt vooral door de snelle opmars van kunstmatige intelligentie. AI-toepassingen vragen grote hoeveelheden rekenkracht, waardoor datacenters steeds meer elektriciteit nodig hebben. Allianz Trade schat dat datacenters wereldwijd in 2025 ongeveer 515 terawattuur stroom verbruikten. In 2030 kan dat oplopen tot ruim 1110 terawattuur.
Volgens het rapport zijn datacenters daarmee niet langer een kleine speler op de energiemarkt. AI-workloads zijn nu al goed voor naar schatting 15 tot 20 procent van het stroomverbruik in datacenters. Richting 2030 kan dat aandeel oplopen tot ongeveer 40 procent.
Johan Geeroms, Director Risk Underwriting Benelux bij Allianz Trade, waarschuwt dat AI-groei alleen houdbaar is als de digitale infrastructuur sneller verduurzaamt. Volgens hem moeten overheden en bedrijven tegelijk investeren in groene stroom, extra netcapaciteit en efficiëntere datacenters.
Nederland behoort tot digitale top van Europa
Nederland heeft een van de hoogste datacenter-dichtheden ter wereld, gemeten naar oppervlak en inwonertal. Dat komt door sterke internetknooppunten, goede internationale verbindingen en een grote concentratie digitale infrastructuur.
Die positie heeft ook een keerzijde. Datacenters nemen in Nederland inmiddels ongeveer 7 procent van het totale elektriciteitsverbruik voor hun rekening. Daarmee is de sector volgens Allianz Trade groot genoeg om invloed te hebben op de nationale stroomvraag, netcapaciteit en verduurzamingsplannen.
Als het elektriciteitsnet niet verder verduurzaamt, kan de uitstoot van Nederlandse datacenters volgens Allianz Trade in 2030 uitkomen op 4,73 megaton CO₂. In 2025 werd de totale uitstoot van datacenters in Nederland geraamd op 3,47 megaton CO₂.
Waterverbruik wordt groter probleem
Niet alleen stroomverbruik en CO₂-uitstoot nemen toe. Ook het waterverbruik van datacenters groeit. Wereldwijd verbruikten datacenters in 2025 naar schatting 814 miljard liter water. Volgens Allianz Trade is water daarmee een onderbelichte factor in de discussie over AI.
Ongeveer driekwart van de watervoetafdruk hangt indirect samen met elektriciteitsopwekking. De rest komt vooral door koeling op locatie en de productie van halfgeleiders. Voor Nederland raamt Allianz Trade het huidige waterverbruik van datacenters op 10,8 miljard liter per jaar. Dat bestaat uit circa 3 miljard liter direct waterverbruik, 6,9 miljard liter indirect verbruik via elektriciteitsproductie en 0,9 miljard liter via de chipketen.
Geeroms stelt dat de discussie over datacenters breder moet worden gevoerd dan alleen over stroom. Volgens hem draait de opgave om een digitale economie die snel en slim is, maar ook zuinig omgaat met energie, CO₂-ruimte en water.
Groene stroom bepaalt klimaatimpact
De klimaatimpact van datacenters verschilt sterk per land. Volgens Allianz Trade kan dezelfde digitale toepassing tot 24 keer meer uitstoot veroorzaken, afhankelijk van de CO₂-intensiteit van het elektriciteitsnet. Landen met veel fossiele stroom hebben daardoor een veel hogere voetafdruk dan landen met een schonere energiemix.
Europa heeft daardoor een voordeel ten opzichte van regio’s waar stroomopwekking sterker afhankelijk is van kolen of gas. Toch is dat voordeel niet vanzelfsprekend blijvend. De groei van AI en datacenters kan nationale klimaatdoelen onder druk zetten als de uitbreiding van duurzame energie en netcapaciteit achterblijft.
Allianz Trade stelt dat verduurzaming van de elektriciteitssector doorslaggevend is. In een scenario met ambitieuze verduurzaming kan de wereldwijde uitstoot van datacenters in 2030 beperkt blijven tot ongeveer 329 megaton CO₂. Zonder verbetering loopt dat op tot 643 megaton.
AI kan ook helpen uitstoot te verlagen
Volgens Geeroms is AI niet alleen een aanjager van extra energieverbruik. De technologie kan ook helpen om uitstoot en verspilling te verminderen. Denk aan betere aansturing van elektriciteitsnetten, efficiënter energiegebruik in gebouwen, slimmere logistiek en optimalisatie van industriële processen.
Allianz Trade verwijst daarbij naar ramingen waaruit blijkt dat AI wereldwijd op termijn meer CO₂ kan helpen besparen dan de onderliggende infrastructuur veroorzaakt. Het rapport noemt een mogelijke besparing van 1,4 gigaton CO₂ per jaar in 2035, mits AI-toepassingen breed worden ingezet voor efficiëntie, optimalisatie en beter grondstoffengebruik.
Die uitkomst is volgens het rapport niet gegarandeerd. De klimaatwinst hangt af van de snelheid waarmee AI wordt ingezet om energie, industrie, gebouwen en transport schoner te maken. Tegelijk moet de infrastructuur achter AI zelf sneller worden verduurzaamd.
Datacenters vragen om duidelijke keuzes
De groei van datacenters legt een nieuwe druk op stroomnetten, ruimte, water en klimaatbeleid. Voor Nederland is die vraag extra urgent door de hoge concentratie datacenters en de beperkte ruimte op het elektriciteitsnet.
Allianz Trade pleit voor een bredere aanpak. Niet alleen efficiëntere servers en koeling zijn nodig, maar ook transparantie over energie- en watergebruik, meer schone stroom, betere prijsprikkels voor milieukosten en snellere inzet van AI-toepassingen die elders uitstoot besparen.
De conclusie van het rapport is dat groene AI vooral afhankelijk is van de systemen eromheen. Datacenters kunnen alleen duurzaam groeien als de energievoorziening, netcapaciteit en digitale infrastructuur in hetzelfde tempo worden aangepast.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
