BRUSSEL, 7 juli 2026 – De Amerikaanse wapenindustrie krijgt opnieuw een tegenvaller te verwerken bij grote defensieorders binnen het westerse bondgenootschap. Canada heeft het Duitse ThyssenKrupp Marine Systems, inmiddels opererend onder de naam TKMS, aangewezen als voorkeursleverancier voor de bouw van maximaal twaalf nieuwe onderzeeërs.
De Canadese regering wil met het project de verouderde Victoria-klasse vervangen. Het gaat om de grootste militaire aanbesteding uit de Canadese geschiedenis. Volgens de Canadese premier Mark Carney moeten de nieuwe onderzeeërs vooral geschikt zijn voor operaties in arctische wateren en bijdragen aan de inzetbaarheid binnen de NAVO. De definitieve overeenkomst moet nog worden uitonderhandeld.
TKMS biedt Canada de 212CD-onderzeeër aan, een ontwerp dat samen met Duitsland en Noorwegen is ontwikkeld. De onderzeeër is conventioneel aangedreven en gebruikt onder meer dieselmotoren en waterstofbrandstofcellen. Daardoor kan het schip lange tijd onder water blijven zonder boven te komen.
Geen Amerikaanse aanbieder
De keuze is opvallend omdat de Verenigde Staten bij veel NAVO-aankopen traditioneel een dominante rol spelen. In dit geval deed echter geen Amerikaanse bouwer mee. De Amerikaanse industrie bouwt vooral nucleair aangedreven onderzeeërs, terwijl Canada juist op zoek was naar conventioneel aangedreven vaartuigen.
Toch wordt het besluit in defensiekringen gezien als een signaal. Canada kiest bij een strategisch miljardenproject voor een Duits-Noorse oplossing, niet voor een Amerikaanse of Aziatische. Zuid-Korea was met Hanwha Ocean nog in de race, maar verloor de aanbesteding van het Europese consortium.
De eerste vier onderzeeërs moeten volgens de huidige planning in 2034 beschikbaar komen. Duitsland en Noorwegen maken daarvoor productieruimte vrij. De huidige Canadese onderzeeboten blijven naar verwachting nog tot in de tweede helft van de jaren dertig in gebruik.
NAVO kijkt naar Saab en Bombardier
Ook in de lucht lijkt de Amerikaanse defensie-industrie terrein te verliezen. De NAVO bereidt volgens persbureau Reuters een keuze voor de Saab GlobalEye voor als opvolger van de huidige AWACS-vloot. Die vloot bestaat uit veertien Amerikaanse Boeing E-3A Sentry-toestellen, gebaseerd op de oude Boeing 707. De toestellen vliegen sinds 1982 en zijn gestationeerd op de NAVO-basis Geilenkirchen in Duitsland.
De GlobalEye is een Zweeds-Canadese oplossing. Het toestel is gebaseerd op de Bombardier Global 6500-zakenjet en wordt uitgerust met het Europese Erieye Extended Range-radarsysteem van Saab. Daarmee kan het toestel doelen in de lucht, op zee en op land volgen. Volgens Saab is het systeem ook bedoeld voor het detecteren van drones, ballistische raketten en laag waarneembare dreigingen.
De NAVO koos in 2023 nog voor de Boeing E-7 Wedgetail als opvolger van de AWACS, maar dat plan kwam onder druk te staan nadat de Verenigde Staten hun eigen E-7-programma terugschroefden. Nederland meldde eerder dat de basis onder het gezamenlijke Wedgetail-programma daardoor was weggevallen. De NAVO werkt inmiddels aan een breder systeem van sensoren, vliegtuigen, satellieten en grondsystemen onder de naam Alliance Federated Surveillance and Control.
Strategische verschuiving in defensiemarkt
De twee dossiers laten zien dat Europese en Canadese defensiebedrijven sterker profiteren van de snelle stijging van de defensie-uitgaven binnen de NAVO. Europese regeringen willen minder afhankelijk worden van Amerikaanse platforms, zeker nu de geopolitieke koers van Washington minder voorspelbaar is geworden.
Voor Amerikaanse bedrijven als Boeing en Lockheed Martin betekent dit geen breuk met de NAVO-markt. De Verenigde Staten blijven veruit de grootste defensieleverancier binnen het bondgenootschap. Wel groeit de politieke druk in Europa en Canada om nieuwe uitgaven vaker bij eigen of Europese producenten te laten landen.
Voor TKMS, Saab en Bombardier kan die verschuiving grote gevolgen hebben. De onderzeebootdeal met Canada kan tientallen miljarden euro’s waard worden over de volledige looptijd. De mogelijke NAVO-order voor GlobalEye zou eveneens een groot programma worden, omdat de alliantie haar gezamenlijke luchtbewaking moet vernieuwen voordat de huidige AWACS-toestellen rond 2035 uit dienst gaan.
Klap is vooral politiek
De klap voor de Amerikaanse wapenindustrie is daarom niet alleen financieel, maar vooral politiek. Grote bondgenoten kiezen nadrukkelijker voor alternatieven buiten de Verenigde Staten. Dat past bij een bredere ontwikkeling waarbij Europese NAVO-landen hun defensie-industrie willen versterken en strategische afhankelijkheden willen beperken.
De komende NAVO-top moet duidelijk maken hoe ver die verschuiving gaat. Als de keuze voor Saab GlobalEye formeel wordt bevestigd, verliest Boeing opnieuw een belangrijk programma. Samen met de Canadese onderzeebootkeuze onderstreept dat de defensiemarkt binnen het bondgenootschap aan het kantelen is.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
