AMSTERDAM, 22 juli 2026 – Na de uiterst ruime oogst van 2025 ziet de aardappelmarkt er dit jaar wezenlijk anders uit. De combinatie van een aanzienlijk kleiner pootareaal en extreme weersomstandigheden zorgt voor grote zorgen binnen de agrarische sector. Telers in Noordwest-Europa hebben dit seizoen ruim 10 procent minder aardappelen gepoot. Deze bewuste krimp in het areaal leidt op zichzelf al tot een lagere basisopbrengst, maar de aanhoudende warmte en droogte sinds juni drukken de opbrengstverwachtingen nog veel verder omlaag. Juist in de periode waarin de gewassen het grootste deel van hun kilo’s moeten ontwikkelen, staat de groei op veel agrarische bedrijven zwaar onder druk. Door lokale en regionale beregeningsverboden hebben veel telers bovendien geen enkele mogelijkheid meer om in te grijpen, waardoor een structureel tekort op de markt dreigt te ontstaan.
Hitte remt de knolgroei op de akkers
Voor de teelt van aardappelen is zonnig en warm weer niet automatisch positief nieuws. Integendeel, bij aanhoudend hoge temperaturen schakelt de aardappelplant over op een fysiologische spaarstand om te kunnen overleven. De vitale energie van de plant gaat hierbij naar het in stand houden van het loof en de overleving van het gewas, in plaats van naar de ontwikkeling van de knollen onder de grond. Hierdoor vertraagt de groei van de aardappelen sterk, terwijl het reeds aanwezige vochttekort in de bodem dagelijks verder oploopt door verdamping.
Vooral in gebieden waar inmiddels strikte beregeningsverboden gelden om de dalende grondwaterstanden te beschermen, hebben de telers nauwelijks mogelijkheden om het groeiproces bij te sturen. De gevolgen van deze stagnatie zijn direct meetbaar op het veld. Elke dag dat de groei van het gewas stilvalt, kost uiteindelijk substantiële kilo’s en reduceert daarmee de uiteindelijke opbrengst per hectare aanzienlijk.
Kwaliteitsproblemen door het risico op doorwas
Een bijkomend en complex probleem is dat aardappelgewassen een opgelopen groeiachterstand niet onbeperkt kunnen compenseren wanneer de weersomstandigheden uiteindelijk wel verbeteren. Wanneer een gewas gedurende een langere periode volledig stilstaat door droogtestress en hitte, en vervolgens plotseling weer een aanzienlijke hoeveelheid regen krijgt, ontstaat er een groot risico op zogeheten ‘doorwas’.
Bij doorwas gaat de plant nieuwe, kleine knolletjes vormen aan de reeds bestaande aardappelen, of trekt de plant de energie uit de bestaande knollen om opnieuw loof te vormen. Dit natuurlijke reactieproces leidt onvermijdelijk tot ernstige kwaliteitsproblemen. De structuur en het zetmeelgehalte van de aardappelen veranderen hierdoor drastisch. Dit maakt een aanzienlijk deel van de uiteindelijke oogst veel minder geschikt, of zelfs volledig ongeschikt, voor de grootschalige verwerking tot frites, chips en overige aardappelproducten.
Stijgende kosten en terughoudendheid bij beregening
Ook in andere landbouwgebieden elders in Europa staat de opbrengst zwaar onder druk door het weertype. In de specifieke regio’s waar het oppompen van oppervlaktewater of grondwater nog wel is toegestaan, wordt er door de agrarische ondernemers wel degelijk beregend. Toch gebeurt dit in de praktijk niet altijd optimaal. Door de aanhoudend hoge dieselprijzen, die noodzakelijk zijn om de zware pompen van de grote beregeningsinstallaties aan te drijven, doen veel telers dit uit kostenoverwegingen zo beperkt mogelijk.
Met deze minimale watergift proberen de boeren het gewas slechts in leven te houden en onherstelbare schade te voorkomen. Zij creëren daarmee echter geen ideale omstandigheden voor een topoogst. De fors gestegen operationele kosten dwingen telers tot het maken van harde economische keuzes, waarbij de torenhoge kosten voor intensieve beregening niet langer altijd opwegen tegen de verwachte meeropbrengst van het gewas.
Marktverwachtingen en oplopende prijzen
De optelsom van een krimp in het gepote areaal, tegenvallende opbrengsten per hectare en de stijgende productiekosten resulteert in een sterke opwaartse druk op de aardappelprijzen. De marktdynamiek is hierdoor in korte tijd volledig gekanteld ten opzichte van het voorgaande jaar.
Jan Willem van den Berg, sectorspecialist Agri bij ING Sector Banking, volgt de ontwikkelingen in de agrarische markt op de voet en signaleert een duidelijke trendbreuk. Volgens de specialist neemt het risico snel toe dat de totale Noordwest-Europese aardappeloogst duidelijk kleiner zal uitvallen dan vorig jaar. Dit scenario heeft directe en verstrekkende consequenties voor de gehele voedselketen. De lagere beschikbaarheid van geschikte grondstoffen zal naar verwachting onvermijdelijk leiden tot fors hogere inkoopprijzen voor de verwerkende industrie. Dit zal zich uiteindelijk weer vertalen in duurdere aardappelproducten voor de consument in de supermarkt en de horeca. Aangezien de actuele weersverwachtingen op de middellange termijn weinig aanleiding geven om op grote schaal voldoende neerslag te verwachten, blijft de spanning op de Europese aardappelmarkt voorlopig onverminderd hoog.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
