DEN HAAG – De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) heeft in de periode van januari tot en met juli 2026 al circa 99 miljoen euro aan dwangsommen uitgekeerd. Dat blijkt uit de antwoorden van minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie op schriftelijke Kamervragen van de JA21-leden Ceulemans en Boomsma. Hiermee stijgen de uitbetalingen verder door ten opzichte van eerdere jaren; in 2024 betaalde de IND ongeveer 36,8 miljoen euro uit, een bedrag dat in 2025 al opliep tot circa 79 miljoen euro.
Hoogte van de dwangsommen en uitschieters
De hoogte van de uitgekeerde bedragen verschilt per situatie en hangt af van bestuurlijke of rechterlijke beslissingen. Voor bestuurlijke dwangsommen hanteert de IND een gemiddelde van 1.442 euro per zaak. Rechterlijke dwangsommen worden door de rechter bepaald op basis van vaste richtlijnen, variรซrend van 50 euro tot 250 euro per dag met maxima die kunnen oplopen tot 37.500 euro. Omdat vreemdelingen zolang er niet is beslist herhaaldelijk een ‘beroep niet tijdig beslissen’ (BNTB) kunnen indienen, lopen de totale bedragen in individuele gevallen flink op. Zo legde de rechter in 2026 tot 29 juli al 46 keer een totale dwangsom op van meer dan 80.000 euro per persoon, waarvan 9 gevallen zelfs hoger waren dan 100.000 euro.
Toekomst en wetsvoorstel
Het ministerie kan geen concrete raming geven van het totale bedrag dat in de rest van 2026 nog uitgekeerd moet worden. Dit is afhankelijk van diverse factoren, waaronder de instroom van nieuwe aanvragen, de beschikbare personeelscapaciteit en de snelheid waarmee rechtbanken en de IND zaken kunnen afhandelen. Een aangenomen amendement van het lid Diederik van Dijk c.s. dat strekt tot de afschaffing van rechterlijke dwangsommen in vreemdelingenzaken, bevindt zich momenteel in behandeling bij de Eerste Kamer. Vanwege de nog onbekende datum voor de plenaire behandeling en mogelijke overgangsregelingen is het niet mogelijk om in te schatten hoeveel dwangsommen er tot de eventuele inwerkingtreding nog voldaan moeten worden.
Ontdek meer van
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
