85 procent AOW’ers ervaart verslechterde koopkracht

AMSTERDAM, 22 juli 2026 – Maar liefst 85 procent van de AOW-gerechtigden heeft het gevoel dat de eigen koopkracht het afgelopen jaar is afgenomen. Vooral hogere prijzen voor boodschappen en andere vaste lasten zorgen ervoor dat veel ouderen minder financiële ruimte ervaren.

Dat blijkt uit de AOW Koopkrachtmonitor 2026 van AOW.nu. Aan het onderzoek deden eind juni 10.339 AOW-gerechtigden uit heel Nederland mee. Volgens de onderzoekers bestaat er een duidelijk verschil tussen officiële koopkrachtberekeningen en de financiële situatie die ouderen dagelijks ervaren.

Boodschappen sterkst gestegen kostenpost

Boodschappen vormen volgens de deelnemers veruit de belangrijkste oorzaak van de ervaren koopkrachtdaling. Van alle ondervraagde AOW’ers zegt 91 procent dat de kosten in de supermarkt sterk zijn gestegen.

Ook andere noodzakelijke uitgaven drukken steeds zwaarder op het huishoudbudget. Zorgkosten worden door 62 procent van de deelnemers genoemd. Daarna volgen brandstof en vervoer met 60 procent.

Energie en gemeentelijke belastingen worden beide door 59 procent van de ondervraagden als sterk gestegen kostenpost aangemerkt. Het gaat daarmee vooral om uitgaven waarop huishoudens niet altijd eenvoudig kunnen besparen.

Hoewel de AOW de afgelopen jaren meerdere keren is verhoogd, ervaren veel ouderen volgens AOW.nu dat deze verhogingen niet voldoende zijn om de hogere kosten van het dagelijks leven op te vangen.

Minder geld voor vakanties en kleding

De financiële druk heeft ook gevolgen voor de keuzes die AOW’ers maken. Ruim de helft van de deelnemers zegt inmiddels te besparen op vakanties. Daarnaast wordt vaker minder geld uitgegeven aan kleding, energie en boodschappen.

Een deel van de ouderen stelt grotere aankopen of activiteiten uit. Zij willen eerst zekerheid hebben over de vaste uitgaven die iedere maand moeten worden betaald.

Volgens AOW.nu laten deze keuzes zien dat de ervaren koopkrachtdaling niet alleen een theoretische ontwikkeling is. De hogere kosten hebben rechtstreeks invloed op het dagelijks leven en de mogelijkheden om sociale activiteiten te ondernemen of onverwachte uitgaven op te vangen.

“Op papier kan de koopkracht stijgen, maar uiteindelijk telt wat mensen iedere maand zelf ervaren”, stelt AOW.nu. De organisatie noemt het percentage van 85 procent een belangrijk signaal voor beleidsmakers.

Grote verschillen tussen AOW’ers

Niet iedere AOW-gerechtigde bevindt zich in dezelfde financiële situatie. Een deel van de ouderen beschikt naast de AOW over een aanvullend pensioen, spaargeld of andere inkomsten. Andere senioren zijn vrijwel volledig afhankelijk van de wettelijke ouderdomsuitkering.

Volgens AOW.nu leven ongeveer 600.000 ouderen uitsluitend van een AOW-uitkering. Daarnaast hebben ruim één miljoen AOW’ers slechts een klein aanvullend pensioen.

Vooral deze groepen zijn kwetsbaar voor stijgende prijzen van boodschappen, zorg, energie, vervoer en wonen. Een beperkte stijging van vaste lasten kan bij een laag inkomen al snel gevolgen hebben voor andere noodzakelijke uitgaven.

De onderzoekers vinden daarom dat de politiek bij nieuw koopkrachtbeleid niet uitsluitend naar gemiddelde cijfers moet kijken. Gemiddelde berekeningen kunnen grote verschillen tussen huishoudens verhullen.

Ervaren koopkracht naast officiële cijfers

Officiële koopkrachtcijfers zijn gebaseerd op algemene berekeningen van inkomens en prijsontwikkelingen. De werkelijke gevolgen kunnen per huishouden verschillen, afhankelijk van onder meer de woonsituatie, het energieverbruik, zorgkosten en de hoogte van het aanvullende pensioen.

De AOW Koopkrachtmonitor richt zich daarom op de manier waarop senioren hun financiële situatie zelf beoordelen. Naast prijsstijgingen behandelt het onderzoek onderwerpen als woonlasten, sparen, doorwerken na het bereiken van de AOW-leeftijd en financiële verwachtingen voor de komende jaren.

AOW.nu kondigt aan de komende maanden meerdere verdiepende analyses te publiceren. Daarin wordt verder onderzocht welke groepen ouderen de meeste financiële druk ervaren en welke uitgaven daarbij de grootste rol spelen.