ARNHEM – Netbeheerder Liander slaagt er steeds minder vaak in om tijdig grond te verkrijgen voor nieuwe elektriciteitsstations. In de eerste helft van 2026 lukte dat volgens de netbeheerder in slechts twee gevallen. In 2024 werden nog 26 grondposities verkregen en in 2025 waren dat er twintig. Liander waarschuwt dat de moeizame grondverwerving een nieuwe rem dreigt te worden op de uitbreiding van het elektriciteitsnet.
De problemen beperken zich volgens Liander niet tot grote elektriciteitsstations. Ook voor elektriciteitshuisjes en tracรฉs voor middenspanningskabels verloopt het verkrijgen van grond regelmatig moeizaam.
Dat kan directe gevolgen hebben voor klanten die wachten op een aansluiting of extra transportcapaciteit. Ook woningbouwprojecten, bedrijven en verduurzamingsprojecten kunnen hierdoor vertraging oplopen.
Zonder grond geen uitbreiding van het net
Liander noemt het probleem structureel. Voor nieuwe stations en kabelverbindingen zijn geschikte locaties nodig voordat vergunningprocedures en uiteindelijk de bouw kunnen beginnen. Wanneer die grond niet beschikbaar komt, kan een project al in een vroeg stadium stilvallen.
De netbeheerder wijst daarom op de maatregelen die vanuit het Rijk zijn aangekondigd om grondverwerving te versnellen. Grond is inmiddels een afzonderlijk onderdeel binnen de versnellingsaanpak voor regionale stroomnetten.
Daarbij wordt onder meer gekeken naar snellere procedures, duidelijkere afspraken en een betere inzet van grond die in handen is van overheden. Volgens Liander is vooral van belang dat deze plannen snel worden omgezet in uitvoerbaar beleid.
Projecten voorbereid maar locatie blijft uit
Volgens de netbeheerder worden uitbreidingsprojecten vaak jarenlang voorbereid. Daarbij worden onderzoeken uitgevoerd en bestaande procedures doorlopen. Toch leidt dat steeds vaker niet tot een locatie waarop daadwerkelijk kan worden gebouwd.
In andere gevallen ontstaat discussie over de prijs die voor grond moet worden betaald. Liander stelt dat daarbij een spanningsveld ontstaat tussen de strategische waarde van grond voor de energietransitie, de belangen van grondeigenaren en de maatschappelijke kosten van vertraging.
Onderhandelingen kunnen daardoor langdurig doorgaan zonder dat overeenstemming wordt bereikt.
Noordwijk moet opnieuw zoeken
Een voorbeeld is Noordwijk. Daar werd na uitgebreid locatieonderzoek een voorkeurslocatie aangewezen voor een nieuw elektriciteitsstation. Ook een onafhankelijke second opinion bevestigde volgens Liander dat het locatieonderzoek zorgvuldig was uitgevoerd en dat de gekozen plek logisch was.
De gemeenteraad nam later echter een motie aan om niet met die locatie verder te gaan. Het college nam die motie over. Daardoor moet opnieuw naar een geschikte plek worden gezocht.
Liander verwacht dat hierdoor een vertraging van enkele jaren kan ontstaan.
Ook publieke grond zorgt voor vertraging
Problemen doen zich volgens de netbeheerder niet uitsluitend voor bij particuliere grondeigenaren.
In Muiderberg is een transformatorstation nodig om een snellaadstation te kunnen aansluiten. De technisch geschikte locatie ligt op grond van het Rijk. Volgens Liander duurde het proces lang door onder meer wisselende eisen, nieuwe behandelaars en veranderende voorwaarden.
Ook bij Rijswijk in Gelderland ontstond vertraging. Voor de verduurzaming van de Prinses Marijkesluis was een nieuwe elektriciteitsaansluiting nodig. Volgens Liander duurde het ongeveer anderhalf jaar voordat de noodzakelijke opstalovereenkomst werd ondertekend.
De netbeheerder ziet deze voorbeelden als aanwijzing dat ook projecten op publieke grond te maken kunnen krijgen met langdurige procedures.
Hoge grondprijs in Velserbroek
In Velserbroek wil Liander een nieuw elektriciteitsstation bouwen voor Velserbroek en Santpoort-Noord. Het station moet daarnaast het bestaande elektriciteitsstation in Overveen ontlasten.
Uit onderzoek van de netbeheerder blijkt dat hiervoor slechts รฉรฉn geschikte locatie beschikbaar is. De eigenaar van die grond vraagt volgens Liander een hoge prijs. Een eventuele onteigeningsprocedure is tegelijkertijd complex en kan veel tijd kosten.
Daardoor ontstaat volgens de netbeheerder een keuze tussen het betalen van een hoge prijs om sneller verder te kunnen of het zoeken naar een alternatief, waardoor het project opnieuw vertraging kan oplopen.
Woningbouw en verduurzaming geraakt
De gevolgen van vertraging bij grondverwerving kunnen volgens Liander uiteindelijk bij huishoudens, bedrijven en gemeenten terechtkomen.
Wanneer nieuwe onderdelen van het elektriciteitsnet niet op tijd kunnen worden gebouwd, kunnen nieuwe woningen mogelijk later worden aangesloten. Ook verduurzamingsprojecten kunnen langer moeten wachten op capaciteit, terwijl de belasting van het bestaande stroomnet verder toeneemt.
Daarmee raakt de beschikbaarheid van grond volgens de netbeheerder rechtstreeks aan woningbouw, economische ontwikkeling en de energietransitie.
Liander vraagt om sneller beleid
Liander benadrukt dat gemeenten en grondeigenaren hun eigen belangen hebben en dat locatiekeuzes zorgvuldig moeten worden gemaakt. De netbeheerder vindt echter dat het huidige systeem onvoldoende is ingericht op projecten waarbij snelle uitbreiding van het elektriciteitsnet noodzakelijk is.
Daarom wordt gepleit voor een snellere uitvoering van de landelijke versnellingsaanpak. Procedures moeten volgens Liander eenvoudiger worden, verantwoordelijkheden duidelijker en publieke grond moet gemakkelijker beschikbaar kunnen worden gemaakt voor noodzakelijke energie-infrastructuur.
De netbeheerder roept gemeenten daarnaast op om niet uitsluitend te wachten op landelijke maatregelen, maar nu al ruimte te reserveren voor stations, elektriciteitshuisjes en kabeltracรฉs. Zonder tijdige toegang tot geschikte grond tegen een maatschappelijk aanvaardbare prijs kan het elektriciteitsnet volgens Liander niet in het benodigde tempo worden uitgebreid.
Ontdek meer van HBP Media
Abonneer je om de nieuwste berichten naar je e-mail te laten verzenden.
