DEN HAAG – Kamerleden van BBB en Groep Markuszower gebruiken vaker kunstmatige intelligentie (AI) voor hun toespraken dan andere fracties in de Tweede Kamer. Bij BBB is volgens onderzoek ruim 32 procent van de voorbereide debatbijdragen grotendeels met AI geschreven. Groep Markuszower volgt met ruim 24 procent. In totaal blijken 68 Tweede Kamerleden in 2026 teksten te hebben uitgesproken die voor meer dan de helft door chatbots zijn opgesteld of herschreven. Dat blijkt uit onderzoek van Investico en De Groene Amsterdammer, dat woensdag 21 oktober is gepubliceerd.
De onderzoeksjournalisten analyseerden 2.715 debatbijdragen uit 303 Kamerdebatten tussen 1 januari en 30 september 2026. Daarvan werden 297 teksten door detectiesoftware aangemerkt als grotendeels door AI gegenereerd.
Bijna twee derde van de onderzochte debatten bevatte minstens één dergelijke bijdrage.
BBB voert lijst aan met 32,4 procent
De BoerBurgerBeweging blijkt van alle Kamerfracties het vaakst gebruik te maken van AI bij het schrijven van spreekteksten.
Van de 136 onderzochte debatbijdragen van BBB werden er 44 aangemerkt als grotendeels door AI geschreven. Dat komt neer op 32,4 procent.
Vooral fractievoorzitter Henk Vermeer valt op. Hij gebruikte volgens de analyse AI bij 22 van zijn 58 debatbijdragen.
Ook Caroline van der Plas en Femke Wiersma komen voor op de lijst van Kamerleden die AI gebruiken.
Vermeer ziet weinig problemen in deze werkwijze. Volgens hem is kunstmatige intelligentie een belangrijk hulpmiddel voor kleine fracties die met beperkte personele ondersteuning veel parlementair werk moeten verrichten.
BBB gebruikt AI onder meer om eerdere debatbijdragen te doorzoeken, informatie uit rapporten te verwerken en teksten te toetsen aan het verkiezingsprogramma.
Volgens Vermeer blijft de inhoudelijke verantwoordelijkheid bij de Kamerleden zelf.
Groep Markuszower op tweede plaats
Groep Markuszower, die in januari 2026 ontstond na een afsplitsing van de PVV, staat op de tweede plaats.
Van de 144 onderzochte debatbijdragen werden er 35 aangemerkt als grotendeels met AI geschreven. Dat betekent een aandeel van 24,3 procent.
Vooral Kamerlid René Claassen maakt veelvuldig gebruik van chatbots. Hij gebruikte AI bij 17 van zijn 33 onderzochte debatbijdragen.
Ook Nicole Moinat staat hoog op de landelijke lijst. Bij haar werd in meer dan de helft van de bijdragen AI-gebruik vastgesteld.
Claassen erkent tegenover de onderzoekers dat hij onder meer Claude gebruikt om teksten te verbeteren, argumenten te controleren en zinnen anders te formuleren.
Volgens hem blijft er altijd een oorspronkelijke tekst bestaan en moet een Kamerlid uiteindelijk volledig achter zijn eigen woorden staan.
Groep Markuszower laat weten dat Kamerleden zelf mogen bepalen of zij AI gebruiken. Een verbod bestaat binnen de fractie niet.
Ook VVD, PVV en CDA gebruiken chatbots
Het gebruik van kunstmatige intelligentie beperkt zich niet tot BBB en Groep Markuszower.
Bij de VVD werd 16,4 procent van de onderzochte teksten aangemerkt als grotendeels door AI opgesteld. Voor de PVV bedraagt dat 15,2 procent en voor het CDA 14,6 procent.
Bij D66 gaat het om 7,5 procent en bij Pro om 4 procent.
Alleen bij de SP, Partij voor de Dieren en Volt werden geen dergelijke teksten aangetroffen.
Individueel staat voormalig Pro-Kamerlid Esmah Lahlah bovenaan. Zij gebruikte AI bij vier van haar vijf onderzochte debatbijdragen.
Andere veelgebruikers zijn Rachel van Meetelen (PVV), Fatimazhra Belhirch (D66) en Wendy van Eijk (VVD).
Onderzoekers analyseerden duizenden speeches
Voor het onderzoek gebruikten Investico en De Groene Amsterdammer het detectieprogramma Pangram.
Deze software analyseert onder meer woordkeuze, zinsbouw, ritme en andere kenmerken die regelmatig voorkomen in automatisch gegenereerde teksten.
Alleen bijdragen die volgens het programma voor meer dan 50 procent met AI waren geschreven, telden mee.
De onderzoekers benadrukken dat niet kan worden vastgesteld welke opdrachten Kamerleden precies aan de chatbots gaven.
Een tekst kan volledig door AI zijn opgesteld, maar ook oorspronkelijk door een Kamerlid zijn geschreven en vervolgens grotendeels zijn herschreven.
De uitkomsten zijn daarmee sterke aanwijzingen voor AI-gebruik, maar geen rechtstreeks bewijs dat Kamerleden hun politieke standpunten door een chatbot laten bedenken.
Zorgen over democratische controle
Politieke communicatiedeskundigen plaatsen vraagtekens bij het toenemende gebruik van AI in het parlement.
Volgens Tom Dobber van de Universiteit van Amsterdam raakt het uitbesteden van politieke formuleringen aan de kern van de volksvertegenwoordiging.
Ook taalwetenschappers signaleren veranderingen. AI-teksten bevatten vaker standaardformuleringen, opsommingen in drieën en abstracte verbindingswoorden.
Critici vrezen dat politieke toespraken daardoor steeds meer op elkaar gaan lijken en de persoonlijke overtuiging van Kamerleden minder zichtbaar wordt.
Voorstanders wijzen juist op tijdwinst en duidelijker taalgebruik.
Uit het onderzoek blijkt bovendien dat slechts vijf van de zeventien Kamerfracties duidelijke afspraken hebben gemaakt over AI-gebruik.
Daarmee ontstaat een nieuwe discussie over de vraag hoeveel invloed kunstmatige intelligentie mag krijgen op wat volksvertegenwoordigers namens hun kiezers in de Tweede Kamer zeggen.
