Ik ben er inmiddels volledig van overtuigd dat Vladimir Poetin de geschiedenis niet wil begrijpen, maar wil herschrijven. Niet met argumenten, niet met democratische overtuigingskracht en al helemaal niet met respect voor de onafhankelijkheid van andere landen. Nee, deze Russische dictator probeert zijn versie van het verleden af te dwingen met propaganda, politieke ondermijning, intimidatie, bombardementen en honderdduizenden Russische mensenlevens.
Zijn droom? Een Rusland dat opnieuw de lakens uitdeelt in de voormalige Sovjetrepublieken. Een USSR 2.0, niet noodzakelijk met dezelfde communistische ideologie als vroeger, maar wel met hetzelfde imperialistische uitgangspunt: Moskou bepaalt en de buurlanden gehoorzamen.
Ik vind dat we moeten ophouden dit te presenteren als een ingewikkeld historisch meningsverschil. Wie naar Poetins uitspraken en daden kijkt, ziet een leider die het uiteenvallen van de Sovjet-Unie nooit heeft verwerkt en die onafhankelijke landen behandelt alsof zij hem iets verschuldigd zijn.
Het tragische is dat inmiddels miljoenen mensen de prijs betalen voor zijn obsessie met macht, geschiedenis en persoonlijke grootheid.
En wat mij betreft is de meest ontluisterende conclusie dat Poetin bereid lijkt vrijwel iedereen op te offeren voor zijn eigen plaats in de geschiedenis. Iedereen, behalve zichzelf.
De Sovjet-Unie verdween, maar niet uit het hoofd van Poetin
Op 25 april 2005 sprak Vladimir Poetin woorden uit die achteraf bijna als een waarschuwing kunnen worden gelezen. In zijn jaarlijkse toespraak tot het Russische parlement omschreef hij de ineenstorting van de Sovjet-Unie als een van de grootste geopolitieke rampen van de twintigste eeuw.
Dat was geen uitspraak van een willekeurige Russische nationalist aan een keukentafel. Dat was de president van Rusland.
Natuurlijk betekent die uitspraak op zichzelf nog niet dat Poetin letterlijk de Sovjet-Unie wil herbouwen. Maar zijn latere optreden maakt wat mij betreft pijnlijk duidelijk dat hij het verlies van Russische controle over voormalige Sovjetgebieden niet heeft aanvaard.
Neem zijn essay uit juli 2021, waarin hij Russen en Oekraïners als één volk presenteerde. Of zijn toespraak in februari 2022, waarin hij het bestaansrecht en de historische zelfstandigheid van Oekraïne ter discussie stelde.
Enkele dagen later vielen Russische troepen Oekraïne op grote schaal binnen.
Voor mij is dat de kern van Poetins wereldbeeld. Een buurland mag onafhankelijk zijn, zolang die onafhankelijkheid de belangen van het Kremlin niet doorkruist.
Een Oekraïne dat zelf zijn toekomst bepaalt, ziet hij als een bedreiging. Een Moldavië dat aansluiting zoekt bij Europa, moet worden tegengewerkt. Een Georgië dat zijn eigen buitenlandse koers kiest, krijgt te maken met Russische militaire druk.
En Belarus? Daar houdt het Kremlin liever een autoritaire bondgenoot overeind dan dat het werkelijk vrije verkiezingen riskeert.
Ik zie daarin geen verlangen naar veiligheid. Ik zie een gevaarlijke hunkering naar verloren imperiale macht.
Verkiezingen infiltreren: Moldavië als waarschuwing voor Europa
Wie denkt dat Poetin uitsluitend met tanks en raketten werkt, onderschat het Kremlin.
Rusland beschikt over andere wapens: geld, beïnvloedingscampagnes, cyberaanvallen, desinformatie en politieke tussenpersonen.
Moldavië laat zien hoe dat werkt.
Bij de presidentsverkiezingen en het referendum over Europese integratie in 2024 kwam omvangrijke Russische inmenging aan het licht. Pro-Russische netwerken werden in verband gebracht met het omkopen van kiezers, het verspreiden van desinformatie en het ondermijnen van vertrouwen in democratische instellingen.
Ook bij de Moldavische parlementsverkiezingen van 28 september 2025 bleef het niet bij vermoedens.
De verkiezingswaarnemers van de OVSE documenteerden illegale financiering, buitenlandse beïnvloeding, cyberincidenten en georganiseerde desinformatie. Moldavische autoriteiten wezen op netwerken die vanuit Rusland werden ondersteund en verbonden waren met de voortvluchtige oligarch Ilan Șor.
Onderzoekers beschreven financiële constructies waarbij onder meer cryptovaluta en rekeningen bij de Russische Promsvyazbank werden gebruikt.
De Europese Unie veroordeelde de Russische inmenging uitdrukkelijk.
En toch zou ik graag van iedereen die Poetin nog altijd een verstandige, pragmatische leider noemt, willen weten hoe hij dit gedrag verklaart.
Waarom zou een land dat werkelijk respect heeft voor de soevereiniteit van zijn buurlanden proberen hun verkiezingen te beïnvloeden?
Het antwoord lijkt mij eenvoudig.
Omdat vrije verkiezingen gevaarlijk zijn voor de machtspositie van het Kremlin.
Wanneer Moldaviërs onafhankelijk beslissen dat hun toekomst in Europa ligt, verliest Moskou invloed. Daarom probeert het Kremlin die keuze niet met betere argumenten te winnen, maar door het democratische proces te ondermijnen.
Ik noem dat politieke sabotage.
Eerst de Russischtalige bevolking beschermen, daarna het land ontwrichten
Een andere methode die ik bijzonder verwerpelijk vind, is het instrumentaliseren van Russischtalige gemeenschappen buiten Rusland.
Het Kremlin presenteert zichzelf graag als beschermheer van Russen en Russischtaligen die in voormalige Sovjetrepublieken wonen.
Maar die zogenoemde bescherming kan veranderen in een geopolitiek machtsmiddel.
Georgië is daarvan een belangrijk voorbeeld.
Rusland verstrekte op grote schaal Russische paspoorten aan inwoners van de afgescheiden regio's Zuid-Ossetië en Abchazië. Toen in augustus 2008 de oorlog uitbrak, gebruikte Moskou de bescherming van Russische burgers mede als rechtvaardiging voor militair ingrijpen.
Ik wil daarbij niet verzwijgen dat Georgische troepen de grootschalige beschieting van Tschinvali begonnen. Ook Georgische strijdkrachten maakten zich volgens Human Rights Watch schuldig aan ernstige schendingen. Maar dat verandert niets aan de Russische opmars buiten Zuid-Ossetië en de Russische steun aan de afscheiding van Georgisch grondgebied.
Nog duidelijker werd deze strategie in Oekraïne.
In 2014 verschenen gewapende pro-Russische groepen in het oosten van het land. Rusland bleef zijn verantwoordelijkheid jarenlang ontkennen. Maar Russische betrokkenheid is inmiddels uitgebreid juridisch gedocumenteerd.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens stelde vast dat de voormalige Russische veiligheidsfunctionaris Igor Girkin in 2014 in Oost-Oekraïne optrad in het belang en onder het algemene gezag van Rusland.
Daarmee valt een belangrijk deel van het verhaal over een volledig spontane volksopstand in duigen.
In Moldavië speelt ondertussen de separatistische regio Transnistrië een vergelijkbare geopolitieke rol. Russische militairen zijn daar nog altijd aanwezig. Ook in Gagaoezië probeert Moskou via bevriende politieke krachten invloed uit te oefenen.
Ik vind dat we scherp onderscheid moeten maken tussen gewone Russischtalige burgers en mensen die bewust meewerken aan Russische destabilisatie.
Niet iedere Russischtalige inwoner van een buurland is een aanhanger van Poetin. Velen willen eenvoudig in vrede leven.
Maar juist daarom vind ik het zo cynisch dat het Kremlin deze bevolkingsgroepen inzet als argument voor zijn eigen machtsproject.
Eerst wordt politieke verdeeldheid aangewakkerd. Vervolgens worden spanningen gebruikt om Russische inmenging te rechtvaardigen. Uiteindelijk presenteert Moskou zichzelf als de onmisbare beschermheer.
Een dictator die zijn eigen brand helpt aanwakkeren en vervolgens beweert dat alleen hij kan blussen.
Een dictator met een grenzeloos ego
Ik zie in het optreden van Poetin veel kenmerken van wat in het dagelijks taalgebruik narcistisch gedrag wordt genoemd: een overdreven gevoel van eigen belangrijkheid, de behoefte aan verheerlijking en de overtuiging dat zijn persoonlijke wil zwaarder weegt dan het lot van anderen.
Ik stel daarmee geen medische diagnose. Daarvoor ontbreekt de noodzakelijke persoonlijke beoordeling. Maar als politiek oordeel vind ik zijn gedrag onthutsend egocentrisch.
Kijk naar de zorgvuldig geregisseerde publieke optredens. De monumentale toespraken. De lange tafels. De machtsvertoningen. De voortdurende verwijzingen naar de Russische geschiedenis en de bijzondere bestemming van zijn land.
Alles lijkt te draaien om één centrale figuur: Vladimir Poetin.
Ik krijg soms de indruk dat hij zichzelf niet langer beschouwt als een tijdelijke bestuurder van Rusland, maar als een historische figuur die het land naar zijn eigen beeld mag kneden.
Daar schuilt voor mij het grote gevaar.
Een democratisch leider moet rekening houden met verkiezingen, onafhankelijke rechters, parlementaire controle en kritische media.
Een dictator hoeft uiteindelijk vooral rekening te houden met zijn eigen machtsapparaat.
En wanneer dat apparaat volledig afhankelijk wordt van de leider, verdwijnt de prikkel om hem nog tegen te spreken.
Wie durft Poetin te vertellen dat zijn oorlog een strategische ramp is? Wie durft openlijk te zeggen dat Oekraïne geen Russische provincie is? Wie vertelt hem dat Rusland door zijn handelen internationaal steeds geïsoleerder is geraakt?
Ik vrees dat de mensen die dat werkelijk zouden kunnen, allang zijn weggewerkt, gevlucht of monddood gemaakt.
Bang voor een aanslag, maar anderen de dood in sturen
Er zit iets buitengewoon wrangs in de manier waarop Poetin zijn eigen veiligheid organiseert.
In mei 2026 verschenen berichten over verder aangescherpte veiligheidsmaatregelen rond de Russische president, mede vanwege de vrees voor een aanslag.
Onderzoeken en mediaberichten beschrijven beveiligde residenties, uitzonderlijke reisprocedures, geheime vervoersroutes en een speciaal uitgeruste presidentiële trein.
Ik kan niet in Poetins hoofd kijken. Niemand buiten zijn directe omgeving kan precies vaststellen hoe groot zijn persoonlijke angst is.
Maar het contrast tussen zijn beveiliging en het lot van zijn soldaten is voor mij ronduit stuitend.
De man die honderdduizenden Russen de oorlog in stuurt, wordt omringd door beveiligers, afgeschermde verblijfplaatsen en ingewikkelde veiligheidsprocedures.
De gewone Russische soldaat moet ondertussen in de modder van Oekraïne proberen te overleven.
Ik vraag me af hoeveel van die jongens werkelijk zouden zijn vertrokken als zij vooraf hadden geweten hoe groot de kans op dood, verminking of langdurige invaliditeit was.
Poetin spreekt over heldendom, vaderlandsliefde en historische offers.
Maar ik zie vooral een president die de offers door anderen laat brengen.
Zijn eigen leven moet koste wat kost beschermd worden. Het leven van een twintigjarige Russische dienstplichtige lijkt in zijn geopolitieke berekeningen een stuk minder zwaar te wegen.
Dat vind ik een van de meest moreel verwerpelijke kanten van zijn leiderschap.
Anderhalf miljoen Russische militaire slachtoffers
De menselijke rekening van Poetins oorlog is inmiddels nauwelijks nog te bevatten.
Volgens Britse militaire inlichtingenschattingen van september 2026 zijn sinds de grootschalige invasie van februari 2022 ongeveer 1,5 miljoen Russische militairen gedood, gewond of vermist geraakt.
Daarvan zouden naar schatting ongeveer 500.000 militairen zijn omgekomen.
Het gaat om schattingen die door de Russische overheid niet onafhankelijk controleerbaar worden gemaakt. Maar ook wanneer de werkelijke aantallen lager zouden uitvallen, blijft de omvang van de tragedie verbijsterend.
Anderhalf miljoen militaire slachtoffers.
Ik probeer me voor te stellen wat dat betekent.
Zoveel gezinnen die een zoon, vader, echtgenoot of broer hebben verloren of zwaar verminkt hebben zien terugkeren.
Zoveel kinderen die zonder vader opgroeien.
Zoveel Russische moeders die misschien nooit de waarheid zullen horen over de omstandigheden waaronder hun zoon is gestorven.
En waarvoor?
Voor een oorlog die volgens Poetin noodzakelijk was om Rusland te beschermen, maar die hij zelf begon met een grootschalige invasie van een onafhankelijk buurland.
Voor een oorlog die Oekraïne verwoest, Rusland economisch en demografisch beschadigt en de Europese veiligheid ernstig onder druk zet.
Voor de ambitie van één man om geschiedenis te schrijven.
Wat mij betreft is dat geen nationale grootsheid.
Dat is een historische tragedie, veroorzaakt door politieke grootheidswaan.
Waarom komen de Russen niet massaal in opstand?
Dit is misschien wel de moeilijkste vraag.
Waarom accepteert een bevolking zulke verliezen? Waarom trekken niet miljoenen Russen naar het Rode Plein om het vertrek van Poetin te eisen?
Ik denk dat een deel van het antwoord ligt in de manier waarop het Kremlin iedere serieuze vorm van verzet bestraft.
Want het is onjuist om te beweren dat Russen nooit tegen de oorlog hebben geprotesteerd.
Dat hebben zij wel degelijk gedaan.
Volgens mensenrechtenorganisatie OVD-Info waren er sinds februari 2022 tot medio 2025 meer dan 20.000 aanhoudingen wegens anti-oorlogsuitingen. Meer dan duizend mensen waren tegen die tijd verdachte in strafzaken die verband hielden met verzet tegen de oorlog.
Sommigen kregen jarenlange gevangenisstraffen omdat zij kritiek hadden geleverd op het Russische leger of informatie hadden verspreid die afweek van de officiële lezing.
Zelfs een blanco protestbord kon voldoende zijn om door de politie te worden meegenomen.
Wie onder zulke omstandigheden openlijk protesteert, riskeert niet alleen zijn vrijheid, maar mogelijk ook zijn werk, inkomen en de veiligheid van zijn gezin.
Ik begrijp daardoor waarom veel Russen zwijgen.
Toch denk ik dat angst niet de enige verklaring is.
Jarenlange staatspropaganda heeft bij een deel van de bevolking het beeld versterkt dat Rusland voortdurend wordt bedreigd door vijandige buitenlandse machten. Onafhankelijke informatiebronnen zijn beperkt en critici worden neergezet als verraders.
Daarnaast zijn er Russen die de oorlog daadwerkelijk steunen. Dat ongemakkelijke feit mag niet worden verzwegen.
Er zijn ook mensen die zich afzijdig houden zolang hun eigen bestaan niet rechtstreeks wordt geraakt.
En er zijn mensen die simpelweg niet weten hoe zij een autoritair systeem zouden moeten veranderen zonder hun eigen leven te verwoesten.
Ik vind daarom dat we onderscheid moeten maken tussen de bevolking en het machtsapparaat, zonder de maatschappelijke verantwoordelijkheid volledig weg te poetsen.
De Russische samenleving is niet uitsluitend slachtoffer van Poetin. Maar evenmin is iedere Rus medeplichtig aan zijn misdaden.
Democratische verkiezingen? Alleen als Poetin wint
Wie nog gelooft dat Rusland onder Poetin een normale democratie is, moet eens kijken naar de verkiezingen van de afgelopen jaren.
Bij de presidentsverkiezingen van 2024 weigerde Rusland verkiezingswaarnemers van de OVSE uit te nodigen.
Serieuze anti-oorlogskandidaten werden geweerd. Onafhankelijke oppositiepartijen en maatschappelijke organisaties werden systematisch onder druk gezet.
Daar bleef het niet bij.
In september 2026 vonden opnieuw verkiezingen voor de Russische Staatsdoema plaats.
Mensenrechtenorganisatie OVD-Info registreerde honderden meldingen van administratieve druk en onregelmatigheden. Verkiezingswaarnemers werden gehinderd, kandidaten geïntimideerd en oppositiekandidaten uitgesloten.
De partij Jabloko, een van de laatste politieke partijen met een uitgesproken anti-oorlogsstandpunt, werd uitgesloten van deelname met een landelijke kandidatenlijst.
OVD-Info registreerde 590 meldingen van administratieve druk rondom deze verkiezingen, waaronder 18 meldingen van arrestaties.
Ik kan dat geen vrije democratische competitie noemen.
Rusland heeft verkiezingen, maar mist steeds meer van de essentiële voorwaarden die verkiezingen democratisch maken.
Wat is een stembus waard wanneer de belangrijkste tegenstanders niet eerlijk mogen meedoen?
Wat betekent stemrecht wanneer journalisten niet vrij kunnen berichten en burgers bang moeten zijn om openlijk kritiek te leveren?
En welke waarde heeft een verkiezingsuitslag wanneer de machthebber bepaalt wie überhaupt kandidaat mag zijn?
Voor mij is het antwoord duidelijk.
Poetin gebruikt verkiezingen niet om zijn macht ter discussie te laten stellen, maar om die macht een democratisch uiterlijk te geven.
Navalny en de vernietiging van politieke tegenstand
Het lot van Alexei Navalny laat zien hoe gevaarlijk oppositie voeren in Rusland is geworden.
Navalny was jarenlang een van de bekendste tegenstanders van Poetin. Hij onderzocht corruptie, organiseerde protesten en probeerde politieke veranderingen af te dwingen.
In 2020 overleefde hij een vergiftiging met een zenuwgas uit de novitsjokgroep. Na zijn terugkeer naar Rusland werd hij gearresteerd en later tot langdurige gevangenisstraffen veroordeeld.
Op 16 februari 2024 overleed hij in een Russische strafkolonie.
De precieze omstandigheden van zijn overlijden blijven omstreden. Maar zijn jarenlange vervolging, gevangenschap en uitschakeling als politieke tegenstander zijn onmiskenbaar.
Ik vind dat een dictator die zijn oppositie gevangen zet of uit het politieke leven verdrijft, ieder recht verspeelt om zichzelf als democratisch gekozen leider te presenteren.
Poetin hoeft verkiezingen niet eens volledig te vervalsen wanneer hij vooraf vrijwel alle serieuze alternatieven heeft uitgeschakeld.
Dan is de uitslag niet het bewijs van democratische legitimiteit, maar vooral van de totale controle over het politieke systeem.
De nucleaire dreiging als politiek chantagemiddel
Misschien nog gevaarlijker dan Poetins territoriale ambities vind ik de manier waarop hij met kernwapens dreigt.
Op 19 november 2024 keurde hij een aangepaste Russische nucleaire doctrine goed, waarin de omstandigheden waaronder kernwapens kunnen worden ingezet werden verruimd.
Sindsdien is de nucleaire dreiging een terugkerend onderdeel van de Russische confrontatie met het Westen.
Nog op 1 oktober 2026 waarschuwde Poetin dat Rusland alle beschikbare wapens zou kunnen inzetten wanneer de Russische enclave Kaliningrad ernstig zou worden bedreigd.
Daarmee bedoelde hij nadrukkelijk ook dat Rusland zijn nucleaire mogelijkheden niet uitsluit.
Ik vind dit gedrag buitengewoon onverantwoordelijk.
Kernwapens zijn geen gewone onderhandelingsmiddelen. Ze hebben de capaciteit om in korte tijd enorme aantallen mensen te doden en de gevolgen van een conflict tot ver buiten het slagveld te verspreiden.
Toch gebruikt het Kremlin verwijzingen naar dat arsenaal om andere landen onder druk te zetten.
Ik kan niet bewijzen dat Poetin daadwerkelijk van plan is een kernwapen af te vuren. Dat zou een veel verdergaande conclusie zijn dan de beschikbare informatie rechtvaardigt.
Maar ik kan wel vaststellen dat hij de voorwaarden voor mogelijk gebruik heeft aangepast en herhaaldelijk heeft gewaarschuwd voor nucleaire escalatie.
Voor mij is dat al ernstig genoeg.
Het is het gedrag van een leider die de angst voor een catastrofe inzet om politieke en militaire concessies af te dwingen.
Een nucleaire grootmacht hoort de verantwoordelijkheid van haar positie te begrijpen.
Poetin lijkt die positie vooral te gebruiken om zijn tegenstanders te laten twijfelen hoe ver zij durven gaan.
MH17: voor Nederland is dit allang geen theoretisch conflict
Ik vind dat wij in Nederland nooit mogen vergeten wat Russische agressie en ontkenning voor ons eigen land hebben betekend.
Op 17 juli 2014 werd vlucht MH17 boven Oost-Oekraïne neergeschoten.
Alle 298 inzittenden kwamen om het leven, onder wie 196 Nederlanders.
Jarenlang bleef Moskou iedere verantwoordelijkheid ontkennen.
Maar op 9 juli 2025 oordeelde het Europees Hof voor de Rechten van de Mens dat Rusland verantwoordelijk was voor het neerhalen van het vliegtuig en voor de dood van alle inzittenden.
Het Hof stelde bovendien vast dat Rusland het leed van de nabestaanden had vergroot door zijn betrokkenheid te blijven ontkennen en onderzoek te belemmeren.
Dat is geen politieke beschuldiging meer.
Dat is een rechterlijke vaststelling.
En daarom erger ik me zo aan politici en opiniemakers die de Russische agressie voortdurend proberen te relativeren.
Alsof het hier uitsluitend gaat om een conflict over invloedssferen, militaire bondgenootschappen of historische grenzen.
Voor honderden Nederlandse families heeft de Russische betrokkenheid bij het geweld in Oekraïne een gezicht, een naam en een lege plaats aan tafel.
Dat mag nooit worden vergeten.
Een president tegen wie een internationaal arrestatiebevel loopt
Sinds 17 maart 2023 geldt bovendien een arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof in Den Haag tegen Vladimir Poetin.
Het Strafhof verdenkt hem van verantwoordelijkheid voor de onrechtmatige deportatie en overbrenging van Oekraïense kinderen uit bezette gebieden naar Rusland.
Een arrestatiebevel is geen veroordeling. Dat onderscheid is essentieel.
Maar het feit dat internationale rechters voldoende grond zagen om een dergelijk bevel uit te vaardigen tegen een zittend staatshoofd, onderstreept de ernst van de verdenkingen.
En de oorlog zelf heeft inmiddels geleid tot uitgebreide rechterlijke vaststellingen over Russische mensenrechtenschendingen.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens hield Rusland in 2025 verantwoordelijk voor grootschalige en ernstige schendingen in Oekraïne, waaronder willekeurige aanvallen, executies, marteling en het georganiseerde overbrengen van kinderen.
Ik vind het onvoorstelbaar dat Poetin onder deze omstandigheden nog altijd door sommige regeringsleiders wordt behandeld alsof hij slechts een wat lastige onderhandelingspartner is.
Wie werkelijk vrede wil, moet beginnen met het erkennen van verantwoordelijkheid.
Het Rusland van Poetin wordt een gevangenis van zijn eigen geschiedenis
Wat mij steeds meer opvalt, is de tragische tegenstrijdigheid in Poetins beleid.
Hij beweert Rusland sterk en veilig te willen maken.
Maar zijn oorlog heeft de NAVO juist vergroot. Finland trad in 2023 toe en Zweden volgde in 2024. Landen die decennialang militair buiten het bondgenootschap bleven, besloten mede vanwege de Russische agressie bescherming bij de NAVO te zoeken.
Poetin wilde minder westerse invloed aan zijn grenzen en kreeg er nieuwe NAVO-bondgenoten bij.
Hij wilde Oekraïne onder Russische invloed houden en heeft bij grote delen van de Oekraïense bevolking juist een diepe en langdurige afkeer van Moskou veroorzaakt.
Hij wilde Rusland internationaal machtiger maken, maar heeft het land afhankelijker gemaakt van een beperkte groep economische en politieke partners.
En terwijl hij spreekt over historische grootheid, verdwijnen enorme aantallen jonge Russische mannen in een oorlog die hij zelf ontketende.
Het is een onthutsende balans.
Wat mij betreft dreigt Poetin niet de geschiedenis in te gaan als de man die Rusland weer groot maakte, maar als de man die uit verlangen naar verloren macht de toekomst van zijn eigen land ernstig beschadigde.
De echte vijand van Poetin is niet de NAVO, maar vrijheid
Ik denk dat we uiteindelijk bij de werkelijke kern van Poetins machtspolitiek uitkomen.
Niet de NAVO is zijn grootste politieke angst. Niet de Europese Unie. Niet eens een militair sterk Oekraïne.
Ik vermoed dat zijn diepste politieke bedreiging een succesvol, onafhankelijk en democratisch buurland is.
Want wat gebeurt er wanneer Russen zien dat Oekraïners, Moldaviërs of Georgiërs hun leiders werkelijk kunnen vervangen?
Wat gebeurt er wanneer burgers ontdekken dat een president geen onaantastbare vader des vaderlands hoeft te zijn?
Wat gebeurt er wanneer de bevolking beseft dat corruptie onderzocht kan worden, media onafhankelijk kunnen functioneren en verkiezingen daadwerkelijk tot machtswisseling kunnen leiden?
Dan wordt zichtbaar dat er alternatieven bestaan voor het autoritaire systeem dat Poetin heeft opgebouwd.
Dat is voor mij een belangrijke verklaring voor de vijandigheid waarmee het Kremlin democratische ontwikkelingen in zijn voormalige invloedssfeer benadert.
Vrijheid is besmettelijk.
Niet omdat zij met geweld wordt opgedrongen, maar omdat mensen kunnen ontdekken dat zij niet voor eeuwig gehoorzaam hoeven te zijn aan dezelfde machthebber.
De droom van één man, de nachtmerrie van miljoenen
Ik hoop dat de dag komt waarop Rusland weer een land kan zijn dat niet wordt geregeerd door angst, censuur, oorlogszucht en het verlangen naar een verdwenen imperium.
Een land waarin journalisten hun werk kunnen doen zonder gevangenschap te vrezen. Waarin ouders hun kinderen niet hoeven af te staan aan een zinloze oorlog. Waarin oppositiepartijen eerlijk aan verkiezingen kunnen deelnemen.
En bovenal een land dat begrijpt dat de onafhankelijkheid van Oekraïne, Moldavië, Georgië en andere voormalige Sovjetrepublieken niet ter discussie staat omdat een Russische president moeite heeft met het verleden.
Ik gun de Russische bevolking een toekomst die niet wordt bepaald door Poetins historische obsessies.
Maar ik vind ook dat Europa zich geen illusies meer mag maken over het huidige Kremlin.
Poetin voert niet alleen oorlog tegen Oekraïne. Zijn beleid vormt ook een ernstige bedreiging voor democratische instellingen, de Europese veiligheid en het internationaal recht.
Wie verkiezingen in andere landen probeert te manipuleren, separatistische bewegingen gebruikt als machtsmiddel, de eigen oppositie onderdrukt en ondertussen met kernwapens dreigt, verdient geen bewondering voor zijn zogenaamde kracht.
Hij verdient politieke, diplomatieke en juridische tegenstand.
Mijn conclusie is daarom hard.
Poetin probeert een verloren imperium nieuw leven in te blazen, maar bouwt daarvoor op angst, leugens, onderdrukking en een steeds grotere berg Russische en Oekraïense slachtoffers.
Zijn USSR 2.0 is voor mij geen droom van nationale wedergeboorte, maar een nachtmerrie van imperialistische machtspolitiek.
En misschien is dat uiteindelijk wel de grootste historische ironie.
De man die de Sovjet-Unie zo hartstochtelijk lijkt te missen, dreigt Rusland opnieuw een rampzalige historische rekening te bezorgen. Niet omdat zijn vijanden hem daartoe dwingen, maar omdat hij zelf weigert te aanvaarden dat de wereld sinds 1991 is veranderd.
**Poetin wil de geschiedenis terugdraaien. Maar de miljoenen mensen die voor zijn ambities de prijs betalen, krijgen hun verloren jaren, hun vrijheid en hun levens nooit meer terug.**
