DEN HAAG – Het aantal meldingen van bedreiging en intimidatie van advocaten in Nederland is de afgelopen jaren fors gestegen. Vooral advocaten die werkzaam zijn in het personen- en familierecht krijgen regelmatig te maken met agressie, bedreigingen en intimidatie. Dat blijkt uit antwoorden van staatssecretaris Van Bruggen van Justitie en Veiligheid op Kamervragen van de leden Mutluer en Abdi.

Volgens landelijke cijfers van het dekenberaad werden in 2023 in totaal 116 meldingen van bedreigde advocaten geregistreerd. In 2024 steeg dat aantal naar 204 en in 2025 werden 212 meldingen gedaan. Daarmee is het aantal geregistreerde meldingen in twee jaar tijd met ruim 82 procent toegenomen.

Bijna helft advocaten krijgt te maken met agressie

Uit onderzoek van Ipsos I&O, uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse orde van advocaten, blijkt dat 44 procent van de deelnemende advocaten in de voorafgaande twaalf maanden minstens één vorm van agressie heeft meegemaakt. Daarbij kreeg 31 procent te maken met intimidatie, 12 procent met bedreiging en 3 procent met fysieke agressie.

Vooral binnen het personen- en familierecht komen dergelijke incidenten relatief vaak voor. Volgens het kabinet ontstaan bedreigingen niet uitsluitend vanuit de georganiseerde criminaliteit, maar ook door hoogoplopende emoties bij complexe echtscheidingen, conflicten over kinderen en situaties van huiselijk geweld.

Hoeveel familierechtadvocaten precies worden bedreigd, is niet bekend. Meldingen bij de dekens worden namelijk niet uitgesplitst naar rechtsgebied.

Advocaten overwegen te stoppen

De gevolgen van bedreiging en intimidatie zijn aanzienlijk. Ongeveer een derde van de advocaten laat zich bij de beroepsuitoefening beïnvloeden door het risico op agressie. Onder advocaten die een ernstig incident hebben meegemaakt, loopt dit op tot ongeveer twee derde.

Van de advocaten die een incident hebben meegemaakt, heeft bijna één op de vijf weleens overwogen het beroep te verlaten. Bij degenen die een ernstig incident meemaakten, is dat zelfs ongeveer één op de drie.

Het kabinet erkent dat hierdoor het risico bestaat dat advocaten bepaalde zaken niet langer willen aannemen. Dat kan ernstige gevolgen hebben voor slachtoffers van huiselijk geweld en mensen die juridische bijstand nodig hebben bij ingewikkelde familiekwesties.

Noodknoppen en extra beveiliging

Om bedreigde advocaten te beschermen, zijn verschillende voorzieningen beschikbaar. Zo kunnen zij gebruikmaken van een noodtelefoon die dag en nacht bereikbaar is. Ook kunnen zij een noodknop aanvragen die binnen 24 uur geleverd kan worden.

Daarnaast worden veiligheidsscans van woningen en advocatenkantoren uitgevoerd en kunnen persoonsgegevens bij concrete dreiging worden afgeschermd in het Kadaster. Advocaten krijgen bovendien weerbaarheidstrainingen en kunnen ondersteuning vragen aan vertrouwensadvocaten.

Sinds 1 oktober 2026 geldt een nieuwe richtlijn van het Openbaar Ministerie voor fysiek geweld tegen mensen met een publieke taak. Daarmee wil het OM hogere straffen bevorderen.

Niet iedere bedreiging leidt tot persoonsbeveiliging

Het kabinet benadrukt dat niet iedere bedreigde advocaat automatisch in aanmerking komt voor bescherming vanuit het landelijke stelsel voor persoonsbeveiliging. Daarvoor gelden specifieke criteria, onder meer rond de ernst en herkomst van een levensbedreigende dreiging.

Wanneer een advocaat niet aan die criteria voldoet, maar beveiliging toch noodzakelijk is, kunnen maatregelen worden getroffen onder verantwoordelijkheid van de hoofdofficier van justitie.

Kabinet wil bescherming verder verbeteren

Staatssecretaris Van Bruggen erkent dat verdere verbetering noodzakelijk is. Vooral de herkenning van bedreigingen, de opvolging van meldingen en de terugkoppeling na aangiften verdienen volgens het kabinet extra aandacht.

Samen met de Nederlandse orde van advocaten, politie, het Openbaar Ministerie en de NCTV wordt gewerkt aan betere preventie, aanvullende ondersteuning voor kleinere advocatenkantoren en snellere signalering van gevaarlijke situaties.

Volgens het kabinet moeten advocaten hun werk onafhankelijk en zonder angst kunnen blijven uitvoeren. Bedreigingen raken niet alleen hun persoonlijke veiligheid, maar kunnen uiteindelijk ook de toegang tot het recht aantasten.